04 TEMMUZ 2009 CUMARTESİ

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Mali miktar net değil, ucu açık paket!

Başbakan R.T.Erdoğan dün Ankara'da bakanları ile beraber çıktığı basın toplantısında, önümüzdeki dönemde yatırımlara verilecek devlet yardımlarını, istihdamın güçlendirilmesi konusunda atılacak adımları ve kredi garanti desteği konusundaki politikaları açıklayan, üç saate yakın süren bir toplantı yaptı.
Toplantı medyadan oldukça ilgi görmüştü. Başbakan yeni politikaları açıkladıktan sonra da 21 ayrı kişiye ait soruları önce aldı ve sonra benzer soruları beraberce cevaplandırarak toplantıyı bitirdi. Başbakan'ın hem presentasyonda hem de soruları cevaplarken oldukça iyi hazırlanmış olduğu açıkça gözüküyordu.
Ancak açıklanan programın toplamının mali miktarı konusunda fazla bilgi verilmedi ve ucu açık olduğu da söylendi.
Politikaların içeriği, yatırım desteği, istihdam desteği ve kredi garanti desteği adları altında üç ayrı başlıkta toplanmıştı. Ben bugün yatırım desteği ile ilgili bölümü özetleyeceğim, sonraki günlerde de diğer iki konuya değineceğim.
Yeni yatırım ve istihdam teşvik sisteminin temel hedefleri, bölgeler arası gelişmişlik ve gelir farklarını azaltmak, rekabet gücünü artırmak ve ARGE içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımlara destek vermek, ölçek kriterlerini ön plana çıkarmak olarak özetlenmiş.
Teşvik araçları olarak eskiden kullanılan KDV istisnası ve Gümrük Vergisi muafiyeti gibi araçlara ek olarak, Kurumlar ve Gelir Vergisi indirimi, SSK işveren hissesinin Hazine tarafından ödenmesi, kısmi faiz desteği, yatırım yeri tahsis desteği olarak yeni araçlar devreye sokulmuş bulunuyor.
Teşvik bir kriter kategori olarak önce büyük proje yatırımları adı altında toplanmış. 12 ayrı sektörde büyük projenin büyüklüğü tanımlanmış. Tam listeye Başbakanlık internet sitesinden bakmak yeterli olur. Burada büyüklük, yapılan yatırımın TL cinsinden parasal büyüklüğü olarak alınmış. Kimya, rafine petrol, transit boru ile taşıma, motorlu kara taşıtı imalatı, demiryolu lokomotif ve vagonu imalatı, liman ve liman hizmetleri, elektronik sanayi yatırımları, tıbbi ve optik aletler, ilaç, hava ve uzay taşıtları imalatı, makine imalatı ve madencilikte parasal yatırım büyüklüğüne göre farklı destek öneriyor.
Bundan sonra da ikinci kategori olarak bölgesel ve sektörel teşvik kriterleri var. 2002 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen İstatistiki Bölge birimleri sınıflandırması (İBSS) -Düzey 2 esas alınmış ve 26 alt bölge Sosyo - Ekonomik Gelişmişlik Endeksi (SEGE) kullanılarak teşvik açısından dört bölge olarak gruplandırılmış. Bu dört grup eski teşvik sisteminden farklı olarak bütün ülkeyi kapsıyor, ama bölgelere farklı destekler veriyor.
Birinci derecede gelişmiş bölge Trakya, Marmara ve İstanbul'dan kabaca Ankara'ya kadar olan en gelişmiş bölgeleri ve İzmir'i kapsıyor, bu bölgede öncelikle yüksek teknoloji gerektiren yatırımlar destekleniyor.
İkinci bölge ise nispeten Çanakkale çevresi ve Akdeniz'den oluşuyor ve teknoloji yoğun makine imalat, akıllı tekstil, metalik olmayan mineral ürünleri (cam, seramik, karo, yalıtım malzemesi gibi) kağıt, gıda ve içecek imalatı teşvik edilecek.
3 ve 4 numaralı Orta Anadolu, Doğu ve Güneydoğu illerini içeren bölgelerde ise tarım, tarıma dayalı sanayi, konfeksiyon, deri, plastik, kauçuk, metal eşya, gibi emek yoğun sektörlerin yanı sıra, turizm, sağlık ve eğitim yatırımları da teşvik edilecek.
Tekrar edilirse teşvik tüm illeri, ama farklı oranda destekleyecek. Büyük yatırım veya bölgesel teşvik dışında kalan ve teşvik alamayan yatırımlar ise mevcut sistemin kısıtlama ve asgari limitleri güncellenerek, Gümrük Vergisi muafiyeti ve KDV istisnası ile desteklenmeye devam edilecek. Kurumlar Vergisi indirimi ve SSK primi işveren hissesi desteği süreleri ve faiz desteği oranları da gene Başbakanlık tarafından internette yayınlanıyor.
Ayrıca tekstil tesislerinde taşınma desteği de en az 50 kişilik istihdam sağlayan ve 31. 12 .2010 tarihine kadar yukarıda tanımlanan 1. ve 2. bölgelerden 3. ve 4. bölgelere taşınacak tesislere 5 yıl süre ile Kurumlar Vergisi'ni yüzde 20'den yüzde 5 düzeyine indiriyor ve taşındıkları bölgede uygulanan SSK işveren primi desteğine hak kazandırıyor. 3. ve 4. bölgeye nakliye harcamaları da Hazine tarafından karşılanıyor.
Yeni teşvik sisteminden faydalanmak için yatırımın 31.12. 2010 tarihine kadar başlamış olması gerekiyor.
Yarın istihdam ve kredi garanti desteği konularına açıklık getireceğiz.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.