Oyun-haber gazeteciliği' kavramını bana New York'ta eski okulum olan New School for Social Research'te yaptığı bir konuşmada kullanan New York Times köşe yazarı Nicholas Kristof öğretti.
'Oyun-haber gazeteciliği' bilgisayar oyunlarını kullanarak insanları gündemi oluşturan haberlerden haberdar etmek anlamına geliyor.
Gazeteciliğin geleceğini tartışanlar gerek internet ortamında olsun gerekse kendi başına pazarlanan elektronik oyunlarda büyük bir potansiyel olduğunu düşünüyorlar.
Bilgisayar oyunlarında gündemi oluşturan her haberin bütün yönüyle işlenebileceğini söyleyenler, bu oyunların reklam alma potansiyelinin de büyük olduğunda iddialılar.
Bu bilgisayar oyunları gazetecilerin yazdıkları haberler ve köşe yazarlarının yorumları doğrultusunda kurgulanacak ve farklı yorumlar geldikçe bunlar da oyunun içine dahil edilip oyunda farklı sonuçlara varılması sağlanacak.
Örneğin Budget Hero adında bir bilgisayar oyunu var (Bir diğeri de Darfur is Dying). Son zamanlarda ekonomideki gelişmelere ilgi çok arttı ya ekonomi politikası tartışmaları çok yoğunlaştı ya, bu oyunda oyunculara ilk önce Amerikan bütçesi sunuluyor. Daha sonra oyunculara kendi siyasi-sosyal amaçlarına göre bütçede oynamalar yapmak ve zor kararları almak imkanı veriliyor. Sonuna ortaya hem öğretci hem de eğlendirici bir oyun çıkıyor. Oyuncular isterse ekonomi yazarlarının görüşlerini de oyun sürecinde okuyabiliyorlar. Bu oyunun gazetelerde ekonomi sayfalarına gelen reklamların benzerini alabileceği ve aynı zamanda kısa ilanların da bu tür oyunlarda alınabileceği söyleniyor (Budget Hero'nun Türkiye versiyonu da tutar bence).
American Public Media kurumu tarafından hazırlanan bu oyunda oyuncunun her aldığı bütçe kararının yol açacağı türde siyasi tartışmalara da geçilebiliyor. O tartışmada da ilgili köşe yazarının yazısı da oyun sürecinde okunabiliyor.
Umarım bu örnek oyun-haber gazeteciliği kavramı ile neyin kastedildiğini anlatmamı sağlamıştır.
İnternet ortamında da bilgisayar oyunlarının çok rağbette oynandığı düşünülürse bu tür medyanın oyun-haber gazeteciliğini yapanlar tarafından çok yoğun olarak kullanılacağını düşünüyorum. Ayrıca reklam gelirlerindeki düşüşe karşı yeni kaynaklar yaratma arayışında olan tüm medya kuruluşları oyun-haber gazeteciliği konusunda yapılan tartışmaları ve yeni arayışları yakından izlemeliler. İmkanı olanların Harvard Üniversitesi bünyesinde kurulmuş olan Nieman Journalism laboratuvarını ziyaret etmelerinde büyük yarar var. Bir dahaki Boston ziyaretimde bunu muhakkak yapıp, sonuçları da anlatacağım size.
Bu arada oyun-haber gazeteciliği konusuna ayrılmış bir internet sitesi de var:www.newsgaming.com
Ergenekon oyun olsa
Şimdi gelelim bunun bizi neden ilgilendirmesi gerektiğine. İnternet haberciliğine önem vermekte geciken Türk medyası haberleri bilgisayar oyunu aracılığıyla vermek işini bir an önce ciddiye almalı. Her oyunu oluşturmak için gazetecilerin bilgilerine ve yazarların yorumuna ihtiyaç olacağından, her oyun ciddi bir biçimde haber alabilecek gazetecileri ve ciddi yorum yapabilecek yazarları kendi içinde verimli biçimde barındırabilecek tek medya olan gazetelerle de interaktif olmak zorunda kalacak.
Son derece karmaşık hale gelen Ergenekon davasının oyununun çıkarıldığını düşünebiliyor musunuz?
Ergenekon oyunun temeli sadece gazetelere yansımış bilgilerle kurulacak ama oyuncular bazen sanık ilan dilen bir ismi masum ilan etme veya hakkında delil bulunan bir kişinin hakkında delil bulunmadığını kurgulamak imkanına sahip olacaklar. Oyunda dava oyuncunun aldığı bu kararlar doğrultusunda yön değiştirecek. Oyunda her atılan adımda köşe yazarlarının görüşlerini ve tartışmaları da okumak imkanı da olacak (gazetelerle interaktivite burada da yoğun olacak). Ayrıca bu oyun silahların aranması ve bulunması veya başka delilleri bulmak gibi polisiye unsurlar da içereceği için bilgisayar ve oyunları ile büyüyen kuşakları kendisine çekebilecek heyecan unsuruna da sahip olacak.
Bu tabii ki bir fantezi ama bütün bunların gerçekleşmesinde hemen bugün yapılabilecek bir şey var.
Yeni köşe yazarı önerisi
Yabancı gazetelere baktığımda hemen her gazetede video oyunlar hakkında yazan köşe yazarları olduğunu görüyorum.
Haber oyun mecrası yaratılmasa dahi var olan bilgisayar oyunları reklam geliri için kullanılacağından, yani içinde haber unsuru olmayan doğrudan eğlendirme amacı güden oyunlara da reklam alınacağından oyunlar hakkında yazan ve içerikleri hakkında bilgi verip değerlendirme yapan köşe yazarlarının önemi çok artacak.
Bu tür köşe yazarları gazeteye hemen bir modern algı katar hem de reklamcı açısından çok önemli olan bir yaş grubunu gazeteye çekebilir. Ayrıca gazetenin bağlı bulunduğu medya şirketi ilerideki yıllarda internete oyun-haber türünde bir oyun koymak istediğinde gazetenin bilgisayar oyunlarını yazan yazarının değeri de çok artacaktır mutlaka.
Alın gündeminizi de
Dün gazeteleri okuyordum Ertuğrul Özkök de, bir başka açıdan Hıncal Uluç da 'alın gündeminizi başınıza çalın' yazısı yazmışlar. Gündemden benim gibi bunalmış olan Ertuğrul Özkök, 'Sınıfı bugünlük kırmak istiyorum' demiş, ben bunu o kadar fazla yapıyorum ki hem sınıftan hem de okuldan atılmak aşamasına çoktan geldim. Bazen düşünüyorum da acaba ben gazetecilerin ana bünyesinden kendimi tamamen çekip sadece eklerinde mi yazsam diye. Çünkü gazetede yazınca üzerinizde mutlaka gündemle ilgili yazmak gerekiyor türünde bir mahale baskısı hisssedebiliyorsunuz ama eklerde insan sadece kendi gündemini yaratarak çok da renkli yazılar yazabilir. Maalesef bunun benim içimdeki tüm uçuk ve absürd potansiyeli tamamen özgür bırakacağına ve ortaya müthiş yazılar çıkacağına Rana'yı hala daha ikna edemedim. Bu çok önemli çünkü ben bir değişim yapacaksam ondan mutlaka onay almam gerekiyor. 'Herkes ana gazeteye geçmek için can atıyor sen tersini mi yapacaksın' diye sordu ben de 'Evet tersini yapmak bana yakışmaz mı?' diye de sordum. Sorun şimdilik çözümsüz ortada kaldı.