AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-07-04
ABD ekonomisinde trendler olumluya dönmeye başladı. Ancak ilginç şekilde Almanya da toparlanma işareti veriyor. Bu hafta hem ABD, hem de Almanya'da yayınlanan beklenti endeksleri moralleri çok düzeltmiş bulunuyor. ABD'de 26 Mayıs günü yayınlanan 'Conference Board Confidence Index' mayıs sayılarında rekor düzeyde artarak Nisan ayındaki 40.8 değerinden 54.9 puana yükseldi. Bu endeks 5 bin ailelik bir örnekten elde ediliyor. Nisanda da yükselmiş olan endeks değeri son sekiz ayın en yüksek değerine ulaştı.
Nisan ve mayısta Almanya'dan da pozitif haberler gelmeye başladı. İlk önce, Alman İstatistik Bürosu tarafından açıklanan ekonomik verilere göre mart ayı ihracatı, şubat ayına göre yüzde 0.7 arttı. Bu da analistlerin Almanya'nın ihracat düşüşünde dip noktayı gördüğünü belirtmelerine yol açtı. Almanya'nın birden toparlanma yoluna girme beklentisinde son derece soğuk, normal ötesi kötü bir kışın bitişi sonrası, inşaat sektörünün yeniden çalışmaya başlamasının da büyük rol oynadığı da konuşuluyordu.
Purchasing Manager's Index adını taşıyan ve satın alma yöneticilerinden elde edilen bilgilerle hesaplanan endekse göre, 16 euro bölgesi ülkesinde endeks değerleri son mayıs ayında en son sekiz ayın en yüksek değerine ulaştı, yükseldi. Bu endekste Almanya verileri, son üç aydır hızlı düzelmenin devam ettiğini ve 1998 yılından bu yana en hızlı yükselmenin gözlemlendiğini gösteriyordu.
Euro bölgesi ekonomik faaliyeti 12 aydır daralmakta ama, mayıs ayında 'PMI composite index' (hem sanayi hem de hizmetlerle ilgili veriler bir arada verilmekte) Nisan ayındaki 41.1 düzeyinden 43.9 düzeyine çıkmıştı. Bu endeks verileri 2009 başında 36 değerinde duruyordu, şimdi 44'e dayandı. Endeks 50 değerine geldiğinde bu gelişme 'pozitif büyüme başladı' anlamına geliyor. Almanya için ise ayni endeks Nisan ayındaki 40.1 değerinden, 44.4 değerine çıktı. Yorumcular, bu gelişmelerin devam etmesi halinde Almanya'nın da, ABD gibi 2009 yılının ikinci yarısında stabilize olacağı ve 2009 yılının sonunda ise küçük oranda pozitif büyüme yakalanacağı yönünde iyimserler.
Aşağıda Almanya'nın en güvenilir beklenti anketlerini yapan ZEW ve İfo adlı ekonomik araştırma kuruluşlarının en son beklenti anketlerini yayınlıyoruz.
ZEW adlı ekonomik araştırma kurumunun Almanya için yayınladığı Ekonomik Beklenti Endeksi mayıs ayında hızla arttı. Bu endeksin geçmiş yıllardaki ortalama değeri 26.2 ve grafikte mavi çizgi ile belirtiliyor. Mayıs ayının sonunda yapılan anketlere göre endeks 18.1 puan yükseldi. Bir evvelki ay 13.0 düzeyinde bulunan endeks şimdi 31.1 değerinde, tarihi ortalamanın üstüne çıktı, 2007 Mayıs değerlerine çıktı ve geleceğe dönük son derece olumlu beklentilere işaret ediyor.
Okurlarımızdan Almanya'nın ve çevresindeki ekonomilerin, Türkiye'nin üretim ve ihracatında ne kadar büyük rol oynadığını düşünmelerini istiyoruz. Buradan gelecek veriler bizim için dış ve tabii iç talebin ne zaman ve ne boyutta canlanacağını önemli ölçüde belirleyecek.