AKŞAM | CUMARTESI | 04 TEMMUZ 2009, CUMARTESİ
Disko yogası, kahkaha yogası, evcil hayvanlar için yoga... Batı dünyası yogayı Hindistan'dan ithal etti, yüzlerce çeÅŸidini icat edip fenomen haline getirdi. 'Yoga olimpiyatlara dahil edilsin' kampanyasının da yürütüldüÄŸü ÅŸu günlerde 5 bin yıllık felsefe, 100 milyar dolarlık bir endüstri olarak her zamankinden popüler.

Yoga, yüzlerce farklı çeÅŸidiyle günümüzün en popüler fitness trendi; aynı zamanda giysi ve aksesuarlarıyla bir moda rüzgarı, beraberinde getirdiÄŸi uygulamalarıyla bir yaÅŸam tarzı... Yoga öyle büyük ki, ÅŸimdi her köÅŸede bir yoga merkezi, her yerde yoga ile zayıflama yöntemleri, hatta okullarda ve iÅŸyerlerinde bile yoga sınıfları var; dolayısıyla yoga öÄŸretmenliÄŸi de hem saygınlık ve ÅŸöhret hem de bol para kazandıran ciddi bir kariyer. Gucci'nin 850 dolara satışa sunduÄŸu çok havalı yoga matlarını, manken Christy Turlington'ın Puma için tasarladığı özel yoga ayakkabılarını, Adidas'ın trendy yoga koleksiyonunu, pop ÅŸarkıcısı eski Spice Girl Geri Halliwell gibi ünlülerin çıkardığı yoga DVD'lerini ve elbette Madonna, Sting, Jennifer Aniston gibi yıldızların her fırsatta yoga tutkularını ve taÅŸ gibi karın kaslarını afiÅŸe etmesini unutmamak lazım. Sadece Amerikalıların derslerine, kitaplarına, videolarına, CD'lerine, DVD'lerine, matlarına, giysilerine ve diÄŸer aksesuarlarına yılda 5.8 milyar dolar harcadığı yoga ÅŸimdilerde Batı dünyasının en büyük fenomeni.
Ama sizce de bu iÅŸte bir yanlışlık yok mu? Yoga bundan 5 bin yıl önce Hindistan'da, Budist felsefenin bir uygulaması olarak ortaya çıkmış fiziksel ve spritüel bir meditasyon sistemi. Temelinde huzur, egodan arınma, kendini anlama ve evrenle bütünleÅŸme gibi kavramlar var. Oysa, görünüÅŸe bakılırsa ÅŸu anda yaÅŸanmakta olan yoga çılgınlığı Hindu geleneÄŸinden gelen 5 bin yıllık spritüel uygulamadan tamamen farklı. Zira Batı dünyası onu dini ve felsefi baÄŸlamından koparıp, günlük koÅŸuÅŸturma telaşını hafifletecek, yaÅŸamın getirdiÄŸi gerilimleri azaltacak bir çeÅŸit psikolojik tedavi yöntemine, daha da fenası bir spor, hatta zayıflama yöntemine indirgedi. Ve bir süpermarket zihniyetiyle dünyaya hızla yayılan yoga trendinde spritüel 'saçmalıklara' yer yok; zaten kimsenin aldırdığı da yok! Amerikan tarzı yeni nesil yoga, müthiÅŸ icatlar ve pazarlama taktikleriyle öylesine popüler ki, ÅŸimdilerde kökenlerinin yattığı Hindistan'da bile trend düÅŸkünü genç kızlar Madonna yoga yapıyor diye yogaya baÅŸlıyor!
HİNDU ÖÄžRETİSİNDEN FITNESS TRENDİNE
ABD ve İngiltere baÅŸta olmak üzere Batı ülkelerinde yoga artık sadece bir fitness trendi. Yogaya baÅŸlayanların yüzde 60'ı zayıflamak ve detoks amacı güdüyor. Bu yüzden yogayı diÄŸer spor kollarıyla birleÅŸtirmek müÅŸteri çekmek açısından yaygın bir yöntem. Aerobik ve yogayı birleÅŸtiren Spor Yoga; yoga ve pilates'i birleÅŸtiren Fitcamp Fusion ve Yogalates; Zayıflama Yogası, Power Yoga gibi baÅŸlıklarla açılan sınıflar mantar gibi bitiyor. Hamileler için yoga, bebek yogası gibi alternatifler de var. Elbette iÅŸi eÄŸlenceli hale getirmeyi seven Amerikalılar bir pazarlama taktiÄŸi olarak yogaya dair baÅŸka dahiyane icatları da yapıyor: Disko Yoga, Hip Hop Yoga, Kahkaha Yogası derken bu çılgınlık içinde son olarak eklenen evcil hayvanlar için yoga bile var.
Son birkaç yıldır tıpkı jimnastik ya da buz pateni gibi estetik sporlar arasına da girdi yoga. Kimi ülkelerde ulusal yoga ÅŸampiyonaları düzenleniyor. Her ne kadar iÅŸin özünü iyi bilen yoga üstatları bu duruma 'Yoga kiÅŸinin egosunu azaltmayı hedefler. Oysa yarışma fikri, tamamen kiÅŸinin egosunu yükselten bir olaydır. Rekabetin yaratacağı stres ise yoganın temel fikri olan huzura tamamen karşıdır' sözleriyle itiraz etse de ÅŸampiyonalar daha büyük boyutlara taşınacak gibi görünüyor. Son olarak ortaya atılan yeni teklif de bunun göstergesi: 'Yoga olimpiyatlara dahil edilsin.' Bu olimpiyat hayalini ortaya atan kiÅŸi de süpermarket tarzı yoga anlayışının en büyük markalarından biri olan Bikram Yoga'nın kurucusu Bikram Choudry. Yogayı daha çok kas yapmak ve zayıflamak amaçlarıyla ve aerobik tarzında sınıflarına taşıyan Bikram, ÅŸu anda dünyada en hızlı büyüyen yoga sistemi. Åžimdilerde Teksas'tan Tokyo'ya dünyanın dört bir köÅŸesinde 1.600 yoga stüdyosu bulunan Bikram Choudry'nin 5 bin yıllık Hindu felsefesinden elde ettiÄŸi servetin miktarını da varın siz tahmin edin!
Yoganın en büyük gurularından biri olan BKS Iyengar 'Yoga için ihtiyacınız olan tek ÅŸey bir mat ve gölgelik bir yerdir' demiÅŸti. Oysa günümüzün Amerikan tarzı yoga çılgınlığının temelinde sadelik ve bilgelikten eser yok; para, fiziksel güzellik ve imaj kaygısı var. Carl Jung yogayı 'DoÄŸu'nun spritüel eseri, insan beyninin yarattığı en büyük ÅŸeylerden biri' sözleriyle tanımlamıştı. Acaba ünlü psikanalist, pop yıldızı Geri Halliwell'in yoga DVD'sini görse ne derdi?
100 milyar dolarlık yoga endüstrisi
- Geçen yıl Amerikalılar yoga derslerine, kitap, CD, DVD'lerine, yoga giysi ve aksesuarlarına, yoga tatil ve etkinliklerine 5.8 milyar dolar harcadı.
- Amerika'daki Yoga Journal dergisine göre yogaya olan ilgi son yıllarda yüzde 40 oranında arttı, 2005 yılında 16.5 milyon Amerikalı yoga dersleri aldı.
- Wall Street Journal gazetesine göre ise, 2004 yılında yoga endüstrisinin hacmi 42 milyar dolardı. Åžu anda ise yoganın 100 milyar dolara ulaÅŸan dev bir endüstri haline geldiÄŸi tahmin ediliyor.
- Yoga kurslarının birbiri ardına açılırken yoganın 'yan sanayi'si de oluÅŸuyor. Ünlü markalar yoga giysi ve aksesuarları piyasa sürüyor; organik yiyecekler, arınma diyetleri, ekolojik hayata yönelik ürünler ve yoga tatilleri bu trendden payını alıyor. Gucci 850 dolarlık yoga matını satışa sunarken spor giyim markası Puma, Christy Turlington'ın tasarladığı yoga ayakkabıları ve giysilerini piyasaya çıkardı. Adidas, ise son beÅŸ yıldır moda tasarımcısı Stella McCartney ile birlikte hazırladığı yoga koleksiyonunda mattan, giysilere ve ayakkabılara kadar her türlü yoga aksesuarıyla piyasanın nabzını tutuyor. Louis Vuitton'un bile yoga koleksiyonu var!
Kuçu kuçu yogası: Doga
Yoga trendi büyüdükçe yüzeysel ama eÄŸlenceli ve ilgi çekici füzyon yoga tarzları da birer birer ortaya çıkıyor. Suyun içinde yapılan Aqua Yoga, aerobikle yogayı birleÅŸtiren Spor Yoga, yoga ile pilatesi birleÅŸtiren Yogalates, sırf formda kalma ve kas yapmaya odaklı Power Yoga ve bedeni fazlasıyla zorlayarak kasları sıkılaÅŸtırmaya odaklanan Bikram Yoga bunların önde gelenleri. Ancak çok sıra dışı örnekler de mevcut. Kahkaha atarak vücudu gevÅŸetip rahatlatmayı hedefleyen Kahkaha Yogası, dans müziÄŸi eÅŸliÄŸinde ve hızlı bir ritimle yapılan Disko Yoga ve Hip Hop Yoga, Hint film müzikleri eÅŸliÄŸinde yapılan Bollywood Yoga gibi uç örnekler hem form tutup hem de eÄŸlenmeyi amaçlıyor. Yeni yoga trendi evcil hayvanları da unutmuyor: Köpek Yogası olan Doga, hayvan sever yoga tutkunlarını evcil hayvanlarıyla birlikte ağırlıyor.
MİNE AKVERDİ