AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-07-19

Roubini FED'e karşı!

Perşembe günü Giresun'da Güneş Sigorta ve Giresun Ticaret Odası'nın ortak toplantısında konuştuktan sonra gece geç saatlerde İstanbul'a döndüm ve ABD'de piyasalarda olanları takip etmek için Bloomberg televizyonunu tesadüfen açtım. Bir sürpriz vardı! Piyasaların kapanmasına bir saat kala yapılan son derece olumlu bir açıklama borsaları coşturmuştu! Acaba kimdi bu kahraman? Muhakkak 'önemli kötümserlerden biri' olmalı idi. George Soros olamazdı, çünkü o bundan birkaç ay evvel iyimser kadrosuna dahil olmuştu. Geriye 'en büyük kötümser' kalmakta idi. Nouriel Roubini! Roubini iki yıldır dünyaya işkence yaptıktan ve daha bundan birkaç ay evvel 'W' diye bir tez ürettikten (şapkadan W çıkartacak bir tahmin metodu veya modeli var mı?) ve ikinci bir kriz dalgası geleceği kehanetini  yaydıktan sonra, şimdi 180 derece dönüyor mu idi? Bloomberg'de yayınlanan beyanata göre, ABD 2009 sonuna doğru resesyondan çıkacaktı. ABD 2009 içinde veya 2010 başında 200-250 milyar dolarlık bir destek daha yapmalı idi.
Ancak zaman geçti ve Roubini böyle bir beyanat vermediğini yazılı olarak açıkladı! Borsa bir kere daha spekülasyona kurban olmuştu.
ABD'de politika belirleyicileri, temmuz ayına kadar resesyon görüntüsü vermeyen ABD'de finans sektöründe Lehman'ı batırarak en büyük tahribatı yapmış ve krizi dev boyutlara ve dünya geneline taşımışlardı. ABD iki çeyrek (2008-4 ve 2009-1) yüzde 6 oranına yaklaşan reel daralma yaşamıştı. Ancak biz 2009 yılı başından beri 2009 ikinci çeyreğinde küçük daralma olacağını ve ABD'nin üçüncü çeyrekte küçük oranda da olsa pozitif büyüme yaşayacağını, işsizliğin de en çok yüzde 11 civarına kadar yükselip duracağını söyleyip durmuştuk.
Doğrusu ilk haberi duyduğumda Roubini'nin 'acilen uyandığını' sanıp sevinmiştim. Tabii ki Roubini dahil kimse sihirli küreye bakmıyor, ABD finans sektöründen bilgi alınıyor ve dışa 'kehanet' diye sunuluyor. Ama Roubini beyanatı inkarı yazılı olarak yayınlayınca işler değişti. Fakat bu arada ABD Merkez Bankası da bir açıklama yaptı! 
ABD Merkez Bankası FED de, o gün piyasalara  iyimser tablo çizerek, 'tünelin sonundaki ışığa beklenenden daha çabuk ulaşılacağı' mesajını verdi. Aşağıda mesajın 'medyaya yansıyan özetini' aynen aktarıyoruz!
'ABD'de ekonomik çöküşün sonuna gelindiğini belirten FED, bu yılın ikinci yarısında ekonominin canlanmaya başlayacağını öngördü. FED, önceki gün düzenlediği temmuz ayı basın toplantısında, 2009 ve 2010 yılı için geçen Nisan ayında duyurduğu ekonomik tahminlerini revize ettiğini açıkladı. İlk çeyrekte yüzde 5.5 küçülen ABD ekonomisindeki daralmanın 2009 yılı için yüzde 1 ila yüzde 1.5 seviyesinde olacağını kaydeden FED, 2010'da ise büyümenin yüzde 2.1 ile yüzde 3.3 arasında gerçekleşmesini bekliyor. (Hatırlanırsa IMF ve OECD ABD 2009 büyümesini eksi yüzde 2.8 olarak tahmin etmişlerdi). FED'in açıklanan 24 Haziran'da yaptığı faiz toplantısı tutanaklarına göre, para politikası kurulu  üyeleri, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en uzun süren resesyon olan günümüzdeki çöküşün artık sonuna gelindiği konusunda fikir birliğine vardı. 2009 yılında ABD ekonomisinin yüzde 1-1.5 bandında küçülmesini bekleyen kurul üyeleri, 2010 ve 2011 yıllarına yönelik büyüme tahminlerini ise iyileştirdi. FED, 2010'da yüzde 2.1-3.3, 2011'de ise yüzde 3.8-4.6 aralığında ekonomik büyüme bekliyor.'
Ekonomik beklentilerini tüm 2009 yılı rakamlarının çok daha üstüne taşıyan FED, geçen nisan ayında ekonomik büyümeyi yüzde 1.3 ila 2.0 arasında beklediğini açıklamıştı. FED tarafından yapılan açıklamada, 'Tutanaklara göre üyeler, ekonominin ikinci çeyreğinde, ABD ve tüm dünyadaki ekonomik krizin etkilerini azaltmaya başladığını fark ederek, ekonomik gelişmenin önünü açacak olan üretimi ve satışı desteklemeyi tercih etti!' denildi. FED yetkilileri, özellikle ekonomik programdaki herhangi bir değişikliğin şu aşamada riskli ve bu değişiklikler sebebiyle ortaya çıkabilecek olan daha büyük orandaki bir küçülmenin etkilerinin de daha kalıcı ve belirleyici olacağını kaydetti.' 
Şimdi düşünelim! Roubini tutumunu değiştirmediğini belirtiyor ama Mekez Bankası FED de ciddi bir kurum. Bu nedenle onları ciddiye alıyoruz. Ama esas önemli olan soru başka! Krizi çıkartan ülke neden en az daralma ile ve en hızlı krizden çıkıyor? Acaba bu pratik yaklaşım ve uzlaşma kültüründen olmasın? Bush giderken ve Obama gelmemişken, seçimden iki ay önce ortak karar almadılar mı? Biz uzlaşabilen bir kültüre sahip bir ülke miyiz ? ABD 2009 ikinci çeyrek büyüme verileri yakında açıklanacak, burada yazılanlar ile gerçekleşmeyi karşılaştırabileceksiniz! Kim neyi yalanlarsa yalanlasın gerçek bir tanedir ve sonunda ortaya çıkar!