20 TEMMUZ 2009 PAZARTESİ

Atılgan Bayar atilgan.bayar@aksam.com.tr

Laikliğin müziği klasik midir?

İdil Biret'in Topkapı Sarayı'ndaki konserine yapılan yakışıksız protesto gösterisinin eleştirileri bir gerçeği ortaya çıkarttı.
Türk toplumunun tarih bilinci çok zayıf.
Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü İlber Ortaylı'nın 'padişahlar da içki içerdi,' gibi jenerik bir açıklaması bile, medyada 'uzaylılar İstanbul'a indi' haberinin yaratacağı etkiyi yarattı.
Oysa, padişahların büyük bir kısmının içki içtiği gibi...
İslam'ın Halifesi de mayo giyer, plajda denize girer, resim yapar ve klasik müzik dinlerdi...
Bir kez daha anladık ki, tarih bilincinin zayıflığı toplumları dolmuşlara binmeye pek kolay sevk ediyor.
İlber Ortaylı'nın medyada daha çok konuşmasına ihtiyacımız var.
Bize sarayın ne olduğunu, anlatması lazım... Orası bir mabet mi, yoksa padişahın evi bile değil, bilakis çok dünyevi bir mekan, devlet işlerinin yönetilip yürütüldüğü bir alan mı?
Medyanın konuya ilgisi, bu alandaki bilgi zaaflarının giderileceğini gösteriyor.
Ancak...
Klasik müzik ve içkinin, özellikle şarabın muhafazakar aktivistlerin hedefi olması nedeniyle laisistler tarafından sembol olarak kabul edilmesinde de anakronik bir tuhaflık var.
Muhalifleri, laikliği şarap ve klasik müziğe indirgemeye çalışırken, muvafıkları da bu indirgemeyi kabullenir bir pozisyon alıyor.
Laisizmi marjinalize edebilecek bu sembolleştirme çalışmaları konusunda 'Laik Akıl'dan hiçbir eleştiri çıkmaya cesaret edemiyor.
Hiç kimse, ortaçağda şekillenen Klasik Batı Müziği'nin niçin çağdaş, büyük bir kısmı dinsel (Hıristiyan) motiflere ve geleneklere dayanan bu müziğin niçin laik olduğunu sormuyor?
Hatırlarsınız, Cumhurbaşkanı Sülayman Demirel 28 Şubat sürecinde, hayatında ikinci kez gittiği klasik müzik konserinde 'İşte Çağdaş Türkiye' demişti de salondaki hazirun ona 'Türkiye laiktir, laik kalacak' diye mukabele etmişti.
O vakit de açıkçası, çağdaşlık ve laiklik ile bu müziğin ilişkisini kurmakta zorlanmıştım.
'Acaba, obuacıdan Anayasa Mahkemesi Başkanı, flütçüden Başbakan, viyolonselciden Cumhurbaşkanı, kemancılardan milletvekilleri seçsek, Fazıl Say'ı Diyanet İşleri Başkanı atasak, Türkiye düze çıkar mı' diye bir soran çıkmasını beklemiştim...
Şimdi... Türkiye'nin 'laik aklı'nın bence İdil Biret konserine karşı yapılan yakışıksız protestoyu protesto edip tartışırken, aynı zamanda kendisini marjinalizme doğru sürükleyen klasik müzik ve şarap sembolizmini de tartışması gerektiğine inanıyorum.
Konserde içki servisini de adaba aykırı bulan İlber Ortaylı'nın sözlerini, bu yönde bir başlangıç olarak düşünmek istiyorum.
'Laik Akıl,' bir mabet olmayan, hatta padişahın evi bile olmayan, devlet işlerinin yürütüldüğü bir dünyevi kurum olan ve şimdi de müzeye dönüşmüş sarayda içkinin eskiden de şimdi de içilebileceğini anlatırken; bir yandan da işin öte yakasındaki dogmalarla uğraşmak zorundadır.
Şarabı ve klasik müziği laikliğin sembolü ve sonra da dogması haline getirirseniz...
Obua sesinden hoşlanmayan ve şarap sevmeyen herkesi laikliğin dışında tanımlamış olursunuz.
Bu da laiklik bilincine yapılacak en büyük haksızlıktır.
İdil Biret konserini protesto edenler nasıl bir 'tarih bilinci yanılsaması' yaşıyorsa, klasik müzik ve şarabı laikliğin olmazsa olmaz şartı olarak empoze edenler de benzeri bir anakronizmi temsil ediyor ve ortak bir yanılgının iki yüzünü paylaşıyor olabilir.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.