20 TEMMUZ 2009 PAZARTESİ

Tolga Turgut tolga.turgut@aksam.com.tr

Premium yolcu sayısında dramatik düşüş

First ve business class yolcuların sayısındaki düşüş sürüyor. Eski doluluk oranlarını yakalayıp kara geçebilmek için uzun zaman gerekiyor.
Geçtiğimiz günlerde dünyada en fazla first, business class yolcusu taşıyan havayollarından British Airways'in (BA) ABD Başkan Yardımcısı 'Eski karlılığa ulaşabilmek 2013'ten önce mümkün gözükmüyor' açıklamasını yaptı. Bazı okurlarımızın şu anda 'ya bu adam niye business ve first class yolcu sayısı düşüşüne bu kadar önem veriyor' dediğini duyar gibiyim. Premium yolcu sayısının düşmesi, şirket üst düzey yöneticilerinin seyahatlerinin azaldığı veya onların da ekonomi sınıfında uçmaya başladığını, bu durum ise dünyada ticaret hacminin azalmaya devam ettiğini gösterir.
IATA (Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği) verilerine göre son aylarda havayollarının premium yolcu sayısı yüzde 15 düşerken, ekonomi sınıfındaki düşüş yüzde 1 civarında. Altını çizmek gerekir ki özellikle her mesafeyi uçan network taşıyıcıları transit yolcu taşıyan ve genelde ana üslerini besleyen havayollarıdır. Haliyle en büyük koltuk başı ciroyu ve karı premium yolcudan yaparlar. Bir network havayolu için premium yolcu cirosunun düşmesi, bir süre sonra kaçınılmaz olarak ekonomi sınıfı bilet fiyatlarının da arttırılması zorunluluğunu getirecektir. Havacılık her zaman domino efektine tabi bir sektördür. Aylar önceki yazılarımızda bahsetmiş olduğumuz gibi, işte bu sebeple dünya çapında ekonomi ve business class arası olan ekonomi plus sınıfı güçlenmektedir. Havayolları belli dolulukların altına düştükçe koltukların maliyetleri artar. Finansal pozisyonu iyi olanlar bir süre dayanırlar, ancak daha sonra uçuş frekansları, takiben uçak sayıları azalır. Bugün sektörde küresel olarak gelinen nokta ise ertelenen uçak siparişleri, küçülen filolar ve artan havayolu konsolidasyonları ve bazen de iflaslardır.

THY'DE PREMIUM YOLCU TALEBİ
Dünyayı etkileyen resesyonun gelişmekteki ülkelere nispeten geç yansıması nedeniyle ülkemizin tek network havayolu THY daha az etkilenmiş gözüküyor. Premium yolcu sayısını artırmak üzere bu yıl başlatılan first class uygulaması, doluluk açısından pek başarılı değilse de, business class koltukları doluyor. Tabii bu arada business class koltuklar da kesinlikle geçtiğimiz senenin fiyatından pazarlanamıyor.
Ekonomik parametreler gereği British Airways'in eski karlılığa 5 yıldan evvel ulaşamamak öngörüsüne katılmamak mümkün değil. BA'in ABD'de yaptığı bir araştırmaya göre şirketler seyahat bütçelerini yüzde 70 oranında azaltmış durumda. Artık İngiltere-ABD arası gidiş dönüş uygulanmakta olan 5000 Euro'nun üzerindeki business sınıf uçuşlar, kısa vadede hayal gözüküyor. Havayolu kurumsal müşterilerine yönelik yeni başlattığı face to face promotion (yüz yüze pazarlama) programı ile premium yolcu kaybını minimuma indirmeye çalışıyor. Kurumlar, bu uygulamaya dayalı olarak BA ile yıllar sürecek anlaşmalar yapabilmek adına iş planlarını açık bir şekilde paylaşıyor, havayolu ise onlara bir yandan belirli hatlarda farklı fiyat tarifeleri çıkartırken öte yandan yöneticilerini işsel verim açısından premium'da uçurmaya devam etmeleri konusunda ikna etmeye çalışıyor.
Dünyada premium yolcuları sayesinde cirosunu ciddi şekilde destekleyen havayolları talep düşüşlerine bu yollarla önlem ararken, sürekli geniş gövdeli filosunu büyüten ve buna paralel olarak premium koltuğu artan THY'nin ise ne gibi satış, pazarlama ve altyapısal hazırlık yaptığını merak etmeden geçemiyor insan...

THY Toronto uçuşları başladı
THY geçen hafta nihayet İstanbul'dan Toronto'ya haftada üç sefer olmak üzere uçuşlara başladı. Bildiğim kadarı ile Toronto'ya seferler 6-7 senedir isteniyor fakat gerekli uçuş permileri ve slotların alınmasında Kanadalı yetkililerin engelleri ile karşılaşılıyordu. Hatta THY'nin Kanada'ya uçmasını engellemek için oradaki güçlü Ermeni lobisinin bile çaba gösterdiğini yıllardır duyarım. Asıl enteresan olan, Türkiye'nin de kurucu üyeler arasında olduğu Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu'nun (ICAO) merkez ofisi Kanada'da, Montreal'de yer alıyor. T.C. Dışişleri ve Ulaştırma Bakanlığı'nın THY için Toronto'ya uçuş izini alamamaları gerçekten Türkiye adına büyük bir güçsüzlük ve basiretsizlik örneği idi. Kriz dolayısı ile AirCanada'nın zor durumda olması ve en az 5 sene İstanbul'a direkt sefer düzenleyemeyecek oluşunun bu süreci hızlandırdığını düşünüyorum.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.