Oyun-haber gazeteciliÄŸi' kavramını bana New York'ta eski okulum olan New School for Social Research'te yaptığı bir konuÅŸmada kullanan New York Times köÅŸe yazarı Nicholas Kristof öÄŸretti.
'Oyun-haber gazeteciliÄŸi' bilgisayar oyunlarını kullanarak insanları gündemi oluÅŸturan haberlerden haberdar etmek anlamına geliyor.
GazeteciliÄŸin geleceÄŸini tartışanlar gerek internet ortamında olsun gerekse kendi başına pazarlanan elektronik oyunlarda büyük bir potansiyel olduÄŸunu düÅŸünüyorlar.
Bilgisayar oyunlarında gündemi oluÅŸturan her haberin bütün yönüyle iÅŸlenebileceÄŸini söyleyenler, bu oyunların reklam alma potansiyelinin de büyük olduÄŸunda iddialılar.
Bu bilgisayar oyunları gazetecilerin yazdıkları haberler ve köÅŸe yazarlarının yorumları doÄŸrultusunda kurgulanacak ve farklı yorumlar geldikçe bunlar da oyunun içine dahil edilip oyunda farklı sonuçlara varılması saÄŸlanacak.
ÖrneÄŸin Budget Hero adında bir bilgisayar oyunu var (Bir diÄŸeri de Darfur is Dying). Son zamanlarda ekonomideki geliÅŸmelere ilgi çok arttı ya ekonomi politikası tartışmaları çok yoÄŸunlaÅŸtı ya, bu oyunda oyunculara ilk önce Amerikan bütçesi sunuluyor. Daha sonra oyunculara kendi siyasi-sosyal amaçlarına göre bütçede oynamalar yapmak ve zor kararları almak imkanı veriliyor. Sonuna ortaya hem öÄŸretci hem de eÄŸlendirici bir oyun çıkıyor. Oyuncular isterse ekonomi yazarlarının görüÅŸlerini de oyun sürecinde okuyabiliyorlar. Bu oyunun gazetelerde ekonomi sayfalarına gelen reklamların benzerini alabileceÄŸi ve aynı zamanda kısa ilanların da bu tür oyunlarda alınabileceÄŸi söyleniyor (Budget Hero'nun Türkiye versiyonu da tutar bence).
American Public Media kurumu tarafından hazırlanan bu oyunda oyuncunun her aldığı bütçe kararının yol açacağı türde siyasi tartışmalara da geçilebiliyor. O tartışmada da ilgili köÅŸe yazarının yazısı da oyun sürecinde okunabiliyor.
Umarım bu örnek oyun-haber gazeteciliÄŸi kavramı ile neyin kastedildiÄŸini anlatmamı saÄŸlamıştır.
İnternet ortamında da bilgisayar oyunlarının çok raÄŸbette oynandığı düÅŸünülürse bu tür medyanın oyun-haber gazeteciliÄŸini yapanlar tarafından çok yoÄŸun olarak kullanılacağını düÅŸünüyorum. Ayrıca reklam gelirlerindeki düÅŸüÅŸe karşı yeni kaynaklar yaratma arayışında olan tüm medya kuruluÅŸları oyun-haber gazeteciliÄŸi konusunda yapılan tartışmaları ve yeni arayışları yakından izlemeliler. İmkanı olanların Harvard Üniversitesi bünyesinde kurulmuÅŸ olan Nieman Journalism laboratuvarını ziyaret etmelerinde büyük yarar var. Bir dahaki Boston ziyaretimde bunu muhakkak yapıp, sonuçları da anlatacağım size.
Bu arada oyun-haber gazeteciliği konusuna ayrılmış bir internet sitesi de var:www.newsgaming.com
Ergenekon oyun olsa
Åžimdi gelelim bunun bizi neden ilgilendirmesi gerektiÄŸine. İnternet haberciliÄŸine önem vermekte geciken Türk medyası haberleri bilgisayar oyunu aracılığıyla vermek iÅŸini bir an önce ciddiye almalı. Her oyunu oluÅŸturmak için gazetecilerin bilgilerine ve yazarların yorumuna ihtiyaç olacağından, her oyun ciddi bir biçimde haber alabilecek gazetecileri ve ciddi yorum yapabilecek yazarları kendi içinde verimli biçimde barındırabilecek tek medya olan gazetelerle de interaktif olmak zorunda kalacak.
Son derece karmaşık hale gelen Ergenekon davasının oyununun çıkarıldığını düÅŸünebiliyor musunuz?
Ergenekon oyunun temeli sadece gazetelere yansımış bilgilerle kurulacak ama oyuncular bazen sanık ilan dilen bir ismi masum ilan etme veya hakkında delil bulunan bir kiÅŸinin hakkında delil bulunmadığını kurgulamak imkanına sahip olacaklar. Oyunda dava oyuncunun aldığı bu kararlar doÄŸrultusunda yön deÄŸiÅŸtirecek. Oyunda her atılan adımda köÅŸe yazarlarının görüÅŸlerini ve tartışmaları da okumak imkanı da olacak (gazetelerle interaktivite burada da yoÄŸun olacak). Ayrıca bu oyun silahların aranması ve bulunması veya baÅŸka delilleri bulmak gibi polisiye unsurlar da içereceÄŸi için bilgisayar ve oyunları ile büyüyen kuÅŸakları kendisine çekebilecek heyecan unsuruna da sahip olacak.
Bu tabii ki bir fantezi ama bütün bunların gerçekleÅŸmesinde hemen bugün yapılabilecek bir ÅŸey var.
Yeni köÅŸe yazarı önerisi
Yabancı gazetelere baktığımda hemen her gazetede video oyunlar hakkında yazan köÅŸe yazarları olduÄŸunu görüyorum.
Haber oyun mecrası yaratılmasa dahi var olan bilgisayar oyunları reklam geliri için kullanılacağından, yani içinde haber unsuru olmayan doÄŸrudan eÄŸlendirme amacı güden oyunlara da reklam alınacağından oyunlar hakkında yazan ve içerikleri hakkında bilgi verip deÄŸerlendirme yapan köÅŸe yazarlarının önemi çok artacak.
Bu tür köÅŸe yazarları gazeteye hemen bir modern algı katar hem de reklamcı açısından çok önemli olan bir yaÅŸ grubunu gazeteye çekebilir. Ayrıca gazetenin baÄŸlı bulunduÄŸu medya ÅŸirketi ilerideki yıllarda internete oyun-haber türünde bir oyun koymak istediÄŸinde gazetenin bilgisayar oyunlarını yazan yazarının deÄŸeri de çok artacaktır mutlaka.
Alın gündeminizi de
Dün gazeteleri okuyordum ErtuÄŸrul Özkök de, bir baÅŸka açıdan Hıncal Uluç da 'alın gündeminizi başınıza çalın' yazısı yazmışlar. Gündemden benim gibi bunalmış olan ErtuÄŸrul Özkök, 'Sınıfı bugünlük kırmak istiyorum' demiÅŸ, ben bunu o kadar fazla yapıyorum ki hem sınıftan hem de okuldan atılmak aÅŸamasına çoktan geldim. Bazen düÅŸünüyorum da acaba ben gazetecilerin ana bünyesinden kendimi tamamen çekip sadece eklerinde mi yazsam diye. Çünkü gazetede yazınca üzerinizde mutlaka gündemle ilgili yazmak gerekiyor türünde bir mahale baskısı hisssedebiliyorsunuz ama eklerde insan sadece kendi gündemini yaratarak çok da renkli yazılar yazabilir. Maalesef bunun benim içimdeki tüm uçuk ve absürd potansiyeli tamamen özgür bırakacağına ve ortaya müthiÅŸ yazılar çıkacağına Rana'yı hala daha ikna edemedim. Bu çok önemli çünkü ben bir deÄŸiÅŸim yapacaksam ondan mutlaka onay almam gerekiyor. 'Herkes ana gazeteye geçmek için can atıyor sen tersini mi yapacaksın' diye sordu ben de 'Evet tersini yapmak bana yakışmaz mı?' diye de sordum. Sorun ÅŸimdilik çözümsüz ortada kaldı.