Muhtar Kent'e Türkiye'den kadın rakip geliyor

The Coca-Cola Company'nin Türk CEO'su Muhtar Kent'ten sonra, Pepsi'nin Türkiye ve Güneydoğu Avrupa Bölge Başkanı Ümran Beba da, PepsiCo'nun dünya başkanlığına doğru adım adım ilerliyor.

pepsi

İşte gerçek bir başarı öyküsü
Hazır gıda ve meşrubat alanında dünyanın en büyük şirketlerinden PepsiCo, Türkiye'yi 2009 yılı itibarıyla Güneydoğu Avrupa Bölgesi'nin merkezi olarak belirledi. Bugün PepsiCo bünyesinde Frito Lay, Pepsi Cola, Gatorade, Tropicana ve Quaker şirketleri faaliyet gösteriyor. PepsiCo portföyünde yer alan 18 markanın Güneydoğu Avrupa Bölgesi'ndeki yıllık perakende satışları 1 milyar doları aşıyor. Dünya genelinde ise yıllık 43 milyar dolar ciroya, 198 bin çalışanıyla 200 ülkede ürün satışı gerçekleştirerek ulaşan PepsiCo için Türkiye her zaman gelişmekte olan bir pazar ve önemli bir merkez. 2009 yılına kadar Doğu Akdeniz İş Birimi çatısı altında Ortadoğu ülkelerinden biri olarak değerlendirilen Türkiye, 7 aydır İngiltere, Fransa, İspanya, Rusya ile birlikte PepsiCo, Avrupa'nın 5 yönetim merkezinden biri... Hint asıllı kadın yönetici Indra Nooyi'nin 2006 yılında PepsiCo CEO'su olmasıyla birlikte yeniden yapılanma sürecini başlatan şirket, 2009 yılında ABD dışındaki operasyonlarını 2 bölgeden (Avrupa ve Asya-Ortadoğu) yönetme kararı alarak yeni bir yönetim modeline geçti. Bu yeni modelle birlikte Türkiye de, Güneydoğu Avrupa bölgesindeki 14 ülkenin merkezi oldu. Yunanistan, Kıbrıs, Sırbistan, Bosna Hersek, Kosova, Makedonya, Hırvatistan, Slovenya, Karadağ, Romanya, Bulgaristan, Moldova ve İsrail, bu operasyonla Türkiye'ye bağlandı. PepsiCo'nun bu kritik bölgesini ise Ümran Beba yönetiyor. Beba, bu ayki PLATİN dergisine de kapak oldu.

Ciroları katladı karlılığı artırdı
Ümran Beba profesyonel iş hayatına 1986 yılında Barem Pazar Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde adım attı. 1988 yılında Başer-Colgate'e geçen ve burada 6.5 yıl değişik pazarlama pozisyonlarında çalışan Beba, 1994 yılı kasım ayında Frito Lay'e geçiş yaparak PepsiCo ailesine katıldı. Yaklaşık 10 yıllık pazarlama tecrübesine ek olarak 3 yıl İnsan Kaynakları Direktörü ve 1.5 yıl kadar da Satış-Pazarlama Direktörü pozisyonlarında çalışan Beba'nın genel müdür olarak en büyük hedefi, Frito-Lay Türkiye ekibiyle birlikte karlı büyümeyi sürdürebilmekti ve bu hedefine kısa sürede ulaştı. Genel Müdürlüğü döneminde ciro üçe katlanarak, karlılık ve pazar payında artışlar sağlandı.

Teklifler aldı ama 15 yıldır Pepsi'de
Ümran Beba 15 yıldır çalıştığı Pepsi'de zaman içinde çok cazip transfer teklifleriyle karşılaşmış ama gitmek için sebep bulamamış. 15 yılda sıkılmaya fırsat bulamadan hep yeni görevlere atanan Beba, 'İş değiştirirken düşünülen, iyi bir karşılık alma, yükselme, değer görme, istediğiniz işle uğraşma gibi hiyerarşiler vardır. Eğer yaptığım işin karşılığını alıyorsam, değer görüyorsam, işi seviyorsam ve değerlerimle şirketin değerleri örtüşüyorsa kalıyorum. Küçük bir fark için başka bir yere gitmeye ihtiyaç duymadım. Kariyer planlamasının iyi yapıldığı, uygulandığı bir örnek olarak gösterebiliriz hikayemi... Çalışanlarımız her zaman bu kadar şanslı oluyor mu derseniz? Burada genelleme yapmak zor. Benimki biraz da doğru zamanlama ve şans...' dedi.

'Hayat neler gösterir bilinmez'
PepsiCo CEO'su Indra Nooyi, geçen yılki Türkiye seyahati sırasında, 'Ümran bir gün PepsiCo CEO'su olabilir. Hatta şu anda PepsiCo merkezinde daha üst görevlere atanabilecek konumda ancak kendisine şu anda Türkiye ve bölgede ihtiyacımız var' demişti. Nooyi, bu açıklamaları yaptığı günlerde Beba, PepsiCo Doğu Akdeniz İş Birimi Genel Müdürü pozisyonunda 5 ülkeden sorumluydu. Kısa bir süre sonra sorumlukları arttı ve kendisine 14 ülke bağlandı. Peki Ümran Beba, Indra Nooyi'nin kendisiyle ilgili bu açıklamalarıyla ilgili olarak neler düşünüyor? Bu açıklamaların kendisini çok onurlandırdığını söyleyen Beba, 'Hayat ne gösterir bilinmez. Kariyer planlama süreci, kişisel beklentilerin zaman içinde nasıl gelişeceğine de bağlı... Sonuçta iş ve hayat dengesine bakarak ilerlemek gerekiyor. Nooyi aslında bu açıklamasıyla potansiyeliniz varsa PepsiCo'da önünüz açıktır demek istedi' diye konuştu.

Kriz dönemleri sorumluluğum arttı
TÜRKİYE'nin yetiştirdiği en başarılı kadın profesyonellerden biri olan Ümran Beba'nın profesyonel geçmişine baktığımızda PepsiCo çatısı altında pek çok farklı üst düzey pozisyonda görev yaptığını görüyoruz. Sanki şirket Beba'yı hep bir sonraki basamak için hazırlamış ve desteklemiş... Bu durumun bir tesadüf mü yoksa şirketin bilinçli bir kariyer yönlendirmesi mi olduğunu Beba'ya sorduk. İşte Beba'nın samimi yanıtı: '1994 yılında Frito Lay'e geçtikten sonra pazarlama ile ilgili yöneticilik pozisyonlarında 2 yıl görev yaptım. 1996'da değişiklik yapmaya karar verdim ve 3 yıl insan kaynakları direktörlüğü yaptım. Bu noktadan sonra iki yol vardı ya insan kaynaklarında uzmanlaşabilirdim ya da aslında daha önceden düşünülen genel müdürlük sürecine gidebilirdim. Ben genel müdürlüğü seçtim. Geçişten önce kısa bir dönem satışta çalıştım. Satış ve pazarlamayı birleştirip ticari direktörlük diye bir pozisyon yarattık. 1.5 yıl bu pozisyonda çalıştıktan sonra 2001 yılında tam da kriz zamanı genel müdür oldum. Aradan 8 yıl geçti yine bir kriz döneminde sorumluluklarım arttı ve Güneydoğu Avrupa Bölgesi Başkanlığı'na getirildim'.

Kadın oranını % 53'e çıkardı
Ümran Beba liderliğindeki PepsiCo Güneydoğu Avrupa Bölgesi içinde 36 başarıllı Türk yönetici uluslararası operasyonları yürütüyor. Türkiye'nin farklılaştığı bir nokta da şirkette çalışan kadın oranının yüzde 53'ler seviyesinde olması... Avrupa'da bu oranın yüzde 25 seviyesinde kaldığını göz önüne aldığımızda Türkiye'nin kadın çalışanlara pozitif bir ayrımcılık yaptığını düşünebiliriz.

Oya YALIMAN