AKÅžAM

Beni öldürmek isteyen babamı işe aldım

Dönüp dolaşıp kadınlar üzerinden ÅŸekillenen bir ÅŸiddet var bu topraklarda. Kendini namus olarak, berdel olarak, kan karşılığı kız olarak farklı farklı göstermeye çalışıyor ama sonuç hep aynı: Dayak yiyen, terk edilen, öldürülen kadınlar...

Diyarbakır'da töre davalarına bakan avukat Zeynep Åžükran Canoruç, bölgedeki kan davalarını çözmek ve arabuluculuk yapmak için Barış Komitesi oluÅŸturan Kasaplar Odası BaÅŸkanı Sait Åžanlı ve tüm bunların öznesi, evinde ÅŸiddet görmüÅŸ bir gençle konuÅŸtuk. Gördük ki geleneÄŸin ve ataerkilliÄŸin arkasına saklanarak yüceltilen ÅŸiddet, ona karşı savaÅŸ açmadan yok olmayacak...

BARIÅž KOMÄ°TESÄ° KURUCUSU SAÄ°T ÅžANLI MardÄ°n katlÄ°amI devletÄ°n sucu
Kan davalarını çözen, kız kaçırmaları engelleyen Barış Komitesi kurucusu Åžanlı: Mardin'de yaÅŸananlar devletin suçu. Okumamış, cahil insanların eline silahı verirsen olacağı budur!

Sait Åžanlı bölgede kan davalarını önlemeye, küsleri barıştırmaya adamış hayatını. Kimin bir sorunu olsa ona geliyor. O da taraflarla konuÅŸuyor. Arayı yumuÅŸatmaya, töreye engel olmaya çalışıyor. Mardin'de yaÅŸananlarla ilgili 'Bunu çözmek de benim iÅŸim' diyen Åžanlı ile Diyarbakır'daki evinde görüÅŸtük. Åžanlı'nın hikayesini gazeteci Bayram YaÅŸlı 'Yeter Kan Akmasın' adlı kitabında yazdı. Åžanlı dertliydi. 'Bu ülke bunlara layık deÄŸil' diyerek eÄŸitimin öneminden bahsediyordu. Töre adı altında yaÅŸanan vahÅŸetin rahatsızlığı gözlerinden okunuyordu. Ve koruculuk sistemine kızıyordu. 'Mardin'de yaÅŸananlar devletin suçu. Okumamış, cahil insanların eline silahı verirsen olacağı budur' diye konuÅŸuyordu.
Åžanlı ile sohbet ederken bölgede sorunları çözmek için insanları törenin deÄŸiÅŸebilir bir kavram olduÄŸuna ikna etmenin ÅŸart olduÄŸunu anladım. Zaten o da yıllardır bunun savaşını veriyor köylerde, kentlerde. Bu uÄŸurda bir de barış komitesi kurmuÅŸ.

Komitenin içinde kanaat önderleri ve aÅŸiret reisleri var. 2008 Temmuz'unda oluÅŸturulan komite kan davası, namus meselesi gibi konularda ortak bir karar alıyor ve taraflara bu kararı açıklıyor. AÅŸiretin karar verenleri bu komitenin üyesi oldukları için taraflar genelde ikna oluyor.
Åžanlı ve arkadaÅŸları ÅŸimdiye kadar 455 kan davası, 107 husumet ve 98 kız kaçırmayı önlemiÅŸler. Åžimdi hedef Bilge Köyü maÄŸdurları. Bir süre sonra onlarla da görüÅŸüp kan davasını önlemeye çalışacaklar. 'Biz de anamızı babamızı kaybettik. Sizin sahibiniz Allah'tır' diyecekler.

Komitenin ortak aldığı önemli kararlar var:
1) Kayıtsız şartsız berdel kalkacak
2) Kız veya erkek çocuklarımızın görüÅŸleri alınmadan evlendirilmeyecek
3) Köylerden baÅŸlamak üzere imam, muhtar, öÄŸretmen ve kanaat önderlerinden oluÅŸan barış komiteleri kurulacak
4) Köye husumet girdiÄŸi zaman bu köyden sorumlu olan barış kiÅŸileri yemin ederek barış yapacaklar
5) Köyden baÅŸlamak üzere bütün çocuklar sünnet edilecek
6) Resmi nikahı olmayanların resmi nikahları yapılacak

TÖRE DAVALARI AVUKATI CANORUÇ Berdel yapıp evleniyorlar
bozulunca kadın cocuklarını göremiyor ZEYNEP Åžükran Canoruç,
Diyarbakır'da töre davalarına bakan bir avukat. Åžiddet gören kadınlar üzerine çalışıyor. Canoruç ile Diyarbakır'ın merkezindeki ofisinde bir araya geliyoruz. Canı sıkkın. Mardin'de yaÅŸananlardan sonra yatıp kalkıp töreden bahsetmeyi doÄŸru bulmadığını söylüyor. 'Töre diyerek iÅŸi aklamaya çalışıyorlar. Åžimdi bunu tartışmanın zamanı mı? Oradaki çocukların yaraları nasıl sarılır, bu trajediyle nasıl baÅŸa çıkılır, ona bakmak lazım' diyor.
Canoruç'un anlattığına göre Diyarbakır'da berdel hala görülen biradet. Kız karşılığı kız verme anlamına gelen berdel adetinde iki aile karar veriyor. Kızlar karşılıklı gelin gidiyor. Kızların evlenebilmeleri için 12-13 yaşına gelmeleri bekleniyor. Çiftlerden biri sorun yaÅŸar, ayrılırsa adete göre diÄŸer çift de ayrılmak zorunda.

Canoruç bu ÅŸekilde maÄŸdur olmuÅŸ kadınlardan bahsediyor: 'Bir müvekkilim vardı. Berdel karşılığı evlenmiÅŸ. Üç çocuÄŸu var. Berdelle evlenen diÄŸer çiftin erkeÄŸi baÅŸka birini bulunca onlar ayrılmış. Mecburen müvekkilimin kocası da onu bırakmış. Aile çocuklarını elinden almış. Bana geldi. Ancak dava da açamadık. Çünkü hala kocasını seviyordu ve barışma hayalleri kuruyordu. 1,5 sene çocuklarını göstermediler. Sonra kocası baÅŸka biriyle imam nikahı yaptı. Böyle hikayeler çok buralarda.'

MAÄžDUR C.K. (19) ANLATIYOR Babam 5 kardeÅŸimi, beni,
annemi yolda kurÅŸuna dizecekti
Diyarbakırlı bir aileyiz. 6 kardeÅŸiz. Ben ailenin en büyüÄŸüyüm. Ä°lkokuldayken Batı'ya göçtük. Önce Ä°zmir, sonra Ä°stanbul. Babam Ä°stanbul'da bir restoranda garsonluk yapmaya baÅŸladı. Annem de el iÅŸleri yapıp satıyordu. Bir süre sonra babam eve pek uÄŸramaz oldu. MeÄŸer restoranda bir kadınla tanışmış. Bize para bırakmıyordu. Ben mecburen okulu bırakıp iÅŸ aradım. Eve geldiÄŸi zamanlar annemi dövmeye baÅŸladı. Bizi de dövüyordu. Bir gün salondaki camı yumruÄŸuyla aÅŸağı indirdi. Cam kırıkları ayağımı parçaladı. Bunu gören babam kaçıp gitti. Aradan birkaç ay geçtikten
sonra boÅŸanmak istediÄŸini söyledi. Annem kabul etmiyordu. Bunun üzerine ölüm tehditleri baÅŸladı. Bir gece 'Sizi öldürmeye geliyorum' dedi. KomÅŸuya saklandık. Silahla kapıya dayandı, canımızı zor kurtardık. Bu arada benim dayım ve halam evli. Berdel karşılığı. Babam bizi ölümle tehdit ederken dayım babamı arayıp 'Ben de kardeÅŸini öldürürüm' dedi. Babam hiç oralı olmadı.
BABAMA Ä°Åž VERDÄ°M
Canımızı korumak için Diyarbakır'a kaçtık. Bir süre sonra babam gelip bizi buldu. Af diledi. Tekrar Ä°stanbul'a götürmek istediÄŸini söyledi. MeÄŸer yolda hepimizi öldürecekmiÅŸ. Elinden zor kurtulduk. 2003'te temelli Diyarbakır'a göç ettik. 5-6 yıldır babamı görmüyoruz. Evin en büyüÄŸü ben olduÄŸum için evi ben geçindiriyorum. Ä°ki yıl önce Ä°stanbul'a gittim. Bir restoranda garsonluk yapmaya baÅŸladım. Beni ÅŸef garson yaptılar. Bir gün biri iÅŸ istemeye geldi. Baktım babam. 'Alın iÅŸe' dedim. 6 ay birbirimizle hiç konuÅŸmadık ama ben onun üstüydüm. Sonra ben Diyarbakır'a döndüm. Åžimdi tekrar liseye baÅŸladım. Gece çalışıp gündüz okuyorum.

BÄ°TTÄ°

• DiÄŸer Yazılar

  • Beni öldürmek isteyen babamı iÅŸe aldım | 12-05-2009
  • Koruculuk kalkarsa PKK ailemi 24 saat yaÅŸatmaz | 11-05-2009
  • Evladım da olsa o aileden bir çocuÄŸa bakamam artık | 10-05-2009