AKÅžAM | PAZAR | 02 AÄžUSTOS 2009, PAZAR

Kadıköy'ü duvarlara taşıdılar

Kadıköy'de yaÅŸayan iki Amerikalı ressamın Kadıköy Protestan Kilisesi duvarına yaptıkları semtin tüm sembollerini içeren dev boyutlardaki rengarenk resim, Kadıköylüler'in gönlünü fethetti. Projenin yaratıcısı Emily Sommers 'Ä°stanbul'da boyanacak daha çok duvar var' diyor.

Son günlerde iskeleye inmek üzere yola koyulan Kadıköylüler her zaman geçtikleri yolda güzel bir sürprizle karşılaşıyor. Bir avuç ressam, ellerinde boyalarla Kadıköy'ün dar ama en iÅŸlek sokaklarından birinde, yol boyunca uzanan yüksek duvarlara devasa bir resim yapmakla meÅŸgul. Duvar, eski Ä°SKÄ° binasının hemen arkasında yer alan Kadıköy Protestan Kilisesi'nin duvarı. Bu geniÅŸ duvara yayılan dev boyutlardaki resim ise Kadıköy'ü Kadıköy yapan her ÅŸeyin resmi: Bahariye Caddesi, Altıyol'daki BoÄŸa heykeli, Tarihi Moda Ä°skelesi, Kadıköy Çarşısı, tramvay, deniz ve vapurlar... Beklenmedik bir anda karşımıza dikilen bu renkli duvar resmini Kadıköylüler'e hediye edenlerse son yıllarda Kadıköy'e yerleÅŸmiÅŸ ve burayı evleri olarak benimsemiÅŸ birkaç Amerikalı ressam. Projenin başındaki Emily Sommers ve Justin Eccles'i iÅŸbaşında yakaladık ve yaptıkları harika duvar resminin hikayesini dinledik.  

- Kilisenin duvarını resimlemek nereden aklınıza geldi?
Emily: 3 yıldır Kadıköy'e yaşıyorum ve ressam  olarak çalışıyorum. Kanvas üzerine de resimler yapıyorum ama en sevdiÄŸim ÅŸey duvar resimleri yapmak. ABD'de pek çok duvar resmi yaptım, burada da Ä°stanbul Üniversitesi Avcılar Kampusu'nda ve bir de Ümraniye'de duvar boyadım. Ama üç yıldır sokaklara açılacak bir duvar resmi yapmayı istiyordum. Aklıma bu duvar geldi ve kiliseden izin alarak bu projeye baÅŸladık. Hem kiliseye hem de Kadıköylüler'e bir hediye olsun diye gönüllü olarak bu resmi yaptık.

- Neden bu duvarı seçtiniz peki?
Emily: Kadıköy'de yaÅŸayan biri olarak her gün bu duvarın önünden geçiyorum. Uzun zamandır bu duvarda graffitiler vardı. Kilisedekiler bu graffitileri yok etmek için sürekli olarak duvarları boyuyordu, ama sonra yine yazılarlarla doluyordu, sonra duvar tekrar boyanıyordu. Burası yol boyunca devam eden hayli uzun bir duvar olduÄŸundan ben de geçerken hep, bu duvara bir resim lazım, diye düÅŸünüyordum. Kilise cemaatinden birkaç arkadaşım var, bu baÄŸlantıyla hem kiliseyi hem de sokağı güzelleÅŸtireceÄŸini düÅŸünerek kiliseye duvarlarını resimlemeyi teklif ettim. Tekliften heyecan duydular. Çünkü hem cemaatleri hem de semt halkı için bir ÅŸeyler yapmayı istiyorlardı; böylece onlar da Kadıköy'e bir ÅŸey katmış oldu.

YAPIMI 3 HAFTA SÜRDÜ
- Ne kadar zamandır ve kaç kiÅŸilik bir ekip olarak bu resmi yapıyorsunuz?
Emily: Duvarı üç haftadır boyuyoruz, resmimiz bu hafta bitiyor. Projeye esas olarak yine Amerikalı bir sanatçı olan ve 5 yıldır Kadıköy'de yaÅŸayan Justin Eccles ile birlikte baÅŸladık. Yarı Amerikalı olan Sevgi Elagöz de resmeden üçüncü isimdi. Bir de Amerika'dan bir projede çalışmak, bir ÅŸeyleri boyamak amacıyla Türkiye'ye gelecek olan 6 kiÅŸilik bir sanatçı grubuyla irtibata geçmiÅŸtim. Onlar da gelip kaldıkları iki hafta içerisinde bir yandan ÅŸehri gezerken bir yandan da bu duvar resminin yapımında çalıştılar. Biz resmi yaparken fırçayı eline alıp o gün için bize yardım edenler yerel sanatçılar da oldu.

- Resim sokaktan geçenlerin ilgisini anında çekiyor. Zira bu duvarda Kadıköy'ün tüm simgelerini görmek mümkün. Bu da hemen bir sahiplenme duygusu yaratıyor...
Emily: Bu resme baÅŸlamadan önce Justin ile birlikte bir ön çalışma yaptık. SokaÄŸa çıkıp Kadıköy halkına 'Kadıköy'de sizin için ne önemli', 'Kadıköy deyince aklınıza ilk ne geliyor' gibi sorular sorduk. Sonra 3 gün boyunca semt sakinlerinin söylediÄŸi yerlerin ve sembollerin fotoÄŸraflarını çektik. Hem ressam hem de grafik tasarımcısı olan Justin bu sembolleri fotoshop ile bir araya getirdi. Ve bunu resim olarak duvara boyamaya giriÅŸtik. 

- Kadıköylüler en çok nereleri söyledi?
Emily: Büyük çoÄŸunluÄŸu BoÄŸa Heykeli'ni söyledi, denizi söylediler, Tarihi Moda Ä°skelesi'ni, yeni restore edilen Süreyya Operası'nı, Kadıköy Çarşısı'nı, iskeleyi, vapurları saydılar. Biz de duvar resmine bunların hepsini taşıdık. Çünkü bu resim sadece kilise için deÄŸil esas olarak burada yaÅŸayanlar için yapıldı. Semt sakinlerinin hoÅŸuna giden bir resim olsun istedik. 'Ä°ÅŸte burası benim yaÅŸadığım yer' gibi bir his yaratmasını amaçladık.
Justin: Bizim burada yaptığımız çalışmanın temel amacı, buranın yerel kültürünü yansıtmak ve kutlamak, Kadıköy'ü ve halkını ihya etmekti. Çünkü burada kimse bu tarz bir iÅŸ yapmıyor. Yerel kültürü kutlayacak çalışmalara pek önem verilmiyor. Ama yaptığımız çalışmayla amacımıza ulaÅŸtık. Ä°nsanlar resme baktığında 'Aa bizim çarşı', 'Aa bizim cadde' gibi tepkiler veriyor. Demek ki en doÄŸru yerleri resme taşımayı baÅŸarmışız.

TEK OLUMSUZ TEPKÄ°,  BAÅžÖRTÜLÜ KADINLARA
- Nasıl tepkiler alıyorsunuz?
Justin: Herkes bayıldı! 'Bize böyle bir hediye verdiÄŸiniz için teÅŸekkür ederiz' diyorlar. Son derece pozitif ve güzel ÅŸeyler duyuyoruz. Ancak ÅŸaşırtıcı bir negatif tepki de aldık. Resimde baÅŸörtülü üç kadın da yer alıyor. Kadıköy halkından birçok kiÅŸi 'neden bu resme baÅŸörtülü kadın da koydunuz' diyerek tepki gösterdi. Biz bu resmi, çektiÄŸimiz fotoÄŸraflardan yola çıkarak yaptık. Ne gördüysek onu resmettik. Ä°nsanların buna negatif tepki göstereceÄŸi hiç aklımıza gelmemiÅŸti. O kadar tepki aldık ki, baÅŸörtülü kadınların olduÄŸu bölümde deÄŸiÅŸiklik yapmayı bile düÅŸündük. Hala da düÅŸünüyoruz. Onun haricinde pek çok kiÅŸiden de duvarlarına resim yapmamız için iÅŸ teklifleri alıyoruz. 

- Üzerine resim yapmak için gözünüze kestirdiÄŸiniz baÅŸka duvar var mı?
Emily: Kadıköy'de, Ä°stanbul'da boyanacak pek çok duvar var. Hangisi olursa resimlemeye hazırız.

Onlar artık Kadıköylü
Üç yıl önce bir arkadaşının tiyatro projesinde kostüm ve dekorları hazırlamak üzere ABD Iowa'dan Ä°stanbul'a gelen duvar ressamı Emily Sommers, Türkiye'ye aşık olmuÅŸ ve yerleÅŸme kararı almış. O zamandan beri Kadıköy'de oturuyor. Nisan ayında burada bir de kiÅŸisel resim sergisi açan Sommers, 'Kadıköy'de sanatsal ve kültürel açıdan tam bir patlama yaÅŸanıyor' diyor. 5 yıl önce aldığı bir iÅŸ teklifiyle ABD'den Türkiye'ye gelen ressam Justin Eccles de Ä°stanbul'u çok sevince ailesiyle birlikte buraya yerleÅŸmiÅŸ. Daha güvenli ve daha sakin olduÄŸu için BeyoÄŸlu yerine Kadıköy'ü tercih etmiÅŸ. Eccles'in ÅŸu anda Bahariye'de The Art Studio adlı bir sanat stüdyosu var. Artık birer Kadıköylü olduklarını söyleyen iki sanatçı da zaten birbirini 'mahalleden' tanıyor.

Duvarları birlikte boyayalım!
- Duvar resmi yapmanın cazibesi nedir?
Duvara resim yapmayı seviyorum çünkü çok daha fazla insana ulaÅŸabilen, sokaktan gelip geçenlerde heyecan yaratabilecek, duygularını etkileyebilecek bir ÅŸey duvar resmi. Kanvasa resim yaptığınızda onu bir salonda sergilersiniz, insanlar içeriye girer ve eserinizi görür. Ama duvarı boyadığınızda oradaki sokağı, bahçeyi, o bölgeyi ve oradaki hayatı tamamen deÄŸiÅŸtirebilir. Çünkü yaÅŸam alanının içine dahil olur. Sokakta yürürken yanından gelip geçenlerin ruh haline etki edebilir, gününü güzelleÅŸtirip onları mutlu edebilir.

- Ama duvara resim yaptığınızda eserinizin güvenliÄŸini saÄŸlamak  zor olmalı...
Evet, resmi o duvara çizdikten sonra artık üzerinde kontrolünüz kalmıyor. Birileri üzerini karalamayı tercih ederse bunu durduramazsınız. Yaptığımız bu çalışmayı bir sanat eseri olarak görüp saygı göstereceklerini ve graffitilerle bozmayacaklarını umuyorum. 

- Buradaki graffiticilerden hiç tanıdığınız var mı?
Tanımıyorum. Ama sokaklarda, duvarların üzerinde yaptıklarını görüyorum, bence aralarında çok yetenekli graffiticiler var. Duvarlara resim yapmayı seviyorlarsa,  tür projelere dahil olmayı isteyen graffiticilerle ve yerel sanatçılarla pekala birlikte çalışabilir, onlarla birlikte yeni projeler de yapabiliriz. Ä°steyen graffitileri, isteyen çizimleriyle katılır. Bu gerçekten çok hoÅŸuma gider. Hatta hemen buradan duyuralım. Ä°lgilenenler bana sommersinsanati@gmail.com mail adresimden ulaÅŸsın. Boyanmayı bekleyen daha çok duvar var, haydi hep birlikte bir ÅŸeyler yapalım!

MÄ°NE AKVERDÄ°

• • PaylaÅŸ |  Google    Live    Facebook    Twitter    Digg|      

• DiÄŸer Haberler