Dünyanın en şanssız ve en şanslı adamı

Tam 64 yıl önce, 6 Ağustos 1945'te Hiroşima'ya atom bombası atıldığında oradaydı; sağ kaldı. Ertesi gün güç bela ailesinin yanına Nagazaki'ye ulaştı.

atom

9 Ağustos'ta ise ABD 2. atom bombasını Nagazaki'ye attı. 250 bin insanı öldüren iki atom bombasından da sağ kurtulup bugün hala hayatta olan 93 yaşındaki Tsutomu Yamaguchi, olayın yıldönümünde yaşadıklarını anlattı.
6 Ağustos 1945'te ABD, tüm dünyayı dehşete sürükleyecek, etkisi yıllarca sürecek bir olaya damga vurdu. Japonya'nın Hiroşima kentine bir atom bombası attı. Enola Gay adlı bombardıman uçağının bıraktığı 'Küçük Oğlan' lakaplı atom bombası Hiroşima'nın üzerinde patladığında kör edici bir ışık, ardından dev bir alev topu ve çeliği bile eriten 4.000 derecelik muazzam bir ısı yayarak şehri dümdüz etti. Atom bombasının yaydığı kavurucu sıcaklık ve radyasyon insanları, hayvanları, binaları ve tüm bitki örtüsünü bir anda kül etti. Tek bir bombayla, birkaç saniye içinde 80 bin kişi öldü. Bundan üç gün sonra 9 Ağustos 1945'te, ABD ikinci atom bombası 'Şişman Adam'la bu kez Nagazaki'yi yerle bir ettiğindeyse ölü sayısı 74 bindi. İnsanlık tarihinde nükleer silahın kullanıldığı ilk ve tek olay olan Hiroşima ve Nagazaki bombalamaları, ardında yıkılmış iki şehir, bütünüyle ölü bir toprak, aylarca geçmeyen yanmış ceset kokusu, soluk alamayan insanlar ve günlerce açılmayan kahverengi bir gökyüzü bıraktı. Sonraki aylarda iki kentte atom bombasının sebep olduğu can kaybı 250 bini aştı. Bu sayının çok üstünde insan sakat kaldı. Atom bombası, sebep olduğu kanser vakalarıyla yıllar sonra bile öldürmeyi sürdürdü...

Bu hafta, atom bombalarının atılışının 64. yıldönümü. Hiroşima ve Nagazaki'den sağ kurtulup bugün hala hayatta olanlar yaşadıkları felaketi büyük bir acıyla anıyor. Ama bir kişi var ki, 64 yıldır o acıyı iki kat daha yoğun yaşıyor. Çünkü şimdi 93 yaşında olan Tsutomu Yamaguchi ilk atom bombası atıldığında Hiroşima'da, ikinci atıldığında ise Nagazaki'de bulunan, yani her iki atom bombası dehşetini de art arda yaşayıp ikisinden de sağ kurtulan biri. Ve bu çifte felaketi yaşamışların hayatta kalan son temsilcisi. Yamaguchi bu yılın mart ayında Japon hükümeti tarafından 'her iki bombalamadan sağ kurtulmuş yaşayan tek kişi' olarak resmen tanındı. Dünyanın hem en şanssız hem de en şanslı adamı, yaşadığı çifte dehşeti The Times gazetesi yazarı Richard Lloyd Parry'ye anlattı.

MAHŞER GÜNÜNÜ     İKİ KEZ GÖRDÜ
Tsutomu Yamaguchi, 1940'lı yılların başında Nagazaki'de şehrin en büyük şirketi Mitsubishi Heavy Industries'de teknik ressam olarak çalışıyordu. Ama Japonya'nın 1941 yılında, ABD'nin Büyük Okyanus'taki askeri faaliyetini önlemek için yaptığı Pearl Harbor baskınının ardından ülkede ciddi sıkıntılar baş göstermişti. Demir, çelik, petrol ve işgücü sıkıntısının yaşandığı 1945 yılında Yamaguchi de geçici bir görev için birkaç aylığına Hiroşima'ya yollandı. Nagazaki'ye dönüş tarihi         7 Ağustos olacaktı. Hiroşima'daki son günü 6 Ağustos'ta, iş arkadaşlarına veda etmek üzere limana giden Yamaguchi, otobüsten inip tersaneye yürümeye girişmişti ki o dehşet verici olay meydana geldi. 'İki tarafta tarlalarının olduğu dümdüz ve açıklık bir yolda yürüyordum. Hava güzeldi. Karıma ve 6 aylık oğluma kavuşacağım için mutluydum' diye anlatıyor o anı; 'Yürürken bir uçak sesi duyup gökyüzüne baktım. Tek bir uçak vardı. Aşağıya iki paraşüt bıraktı. İnen paraşütlere bakarken birdenbire kör edici dev bir ışık çaktı, ardından yakıcı bir hava dalgasıyla birlikte bir gürleme geldi ve ayaklarım yerden kesildi...'
Amerikan B-29 bombardıman uçağı Enola Gay'in bıraktığı 'Küçük Oğlan', 13 kiloton TNT gücünde bir atom bombasıydı ve Hiroşima'nın 580 metre üzerinde patlamıştı.
'Kendime geldiğimde neler olduğunu anlayamadım. Sinemada film başlamadan önce siyah fonda karışık ışık çizgileri belirir ya, gözümü açınca gördüğüm böyle bir şeydi. Öldüğümü sandım. Sonra karanlık geçti ve yaşadığımı anladım' diyor Yamaguchi ve şöyle devam ediyor: 'O büyük gürültü ve yakıcı hava dalgası geçtiğinde gökyüzünde yukarı doğru yükselen mantar şeklinde bir ateş bulutu gördüm. Bir hortum gibiydi ama dönmüyordu; sadece giderek yükseliyor ve yayılıyordu. Havada sanki prizmadan geçip kırılmış gibi her tarafa yayılan birçok ışık vardı. Kendimi toparladım ve ilk olarak bacaklarımın yerinde durup durmadığına baktım. Kalkmalıydım, orada kalırsam ölecektim. Kendimi 200 metre ilerideki sığınağa attım. İçerideki iki genç 'çok kötü yaralanmışsın' dediklerinde yüzümün yarısının ve kollarımın fena halde yanmış olduğunu fark ettim.'
İki saat sonra sığınaktan çıkan Yamaguchi etrafa saçılmış cesetleri ilk o zaman gördüğünü ama asıl dehşetle lojmanına dönmeye çalışırken yüz yüze geldiğini anlatıyor: 'Bütün şehir yanıyordu ve gökyüzü karanlıktı. Hiroşima dümdüz olmuştu. Mahşer günü gibiydi. Her yerde çocuklar vardı. Kimi koşuyor, kimi yalpalayarak ilerlemeye çalışıyordu. Saçları yanmıştı, çoğu tamamen çıplaktı. Ama hiçbiri ağlamıyordu. Yerlerde bir sürü yanmış kadın ve adam vardı. Bazıları ölmüş bazıları ölmek üzereydi. Ama kimseden tek bir ses bile çıkmıyordu. Bunun için güçleri yoktu. Lojmanımız yerle bir olmuştu. Yanında akan derede ise suyun yüzeyini kaplayacak kadar çok ceset yüzüyordu.'

OĞLU KANSER OLDU
İki arkadaşıyla lojmanın yanındaki sığınakta geceyi geçirdikten sonra çalışan tek tren hattına ulaşıp                8 Ağustos'ta Nagazaki'ye geçmeyi başardı Yamaguchi. Artık kurtulduğunu sanıyordu. Yine de benzer bir saldırıya karşı evlerinin altına hemen o gün derin bir sığınak kazdı. Hastanede yanıklarını tedavi ettirdi. Ve 9 Ağustos günü tüm yüzü bandajlı bir halde işe gitti: 'Müdürüm beni çağırıp Hiroşima'da neler olduğunu sordu. Tek bir bombanın tüm şehri yerle bir ettiğini söyledim. Bana inanmadı. 'Aklını kaçırmışsın' diye bana bağırıyordu ki bir anda etrafı bir ışık kapladı. Ofis, içindeki her şeyle birlikte havaya uçtu. Yere düştüğümde ne olup bittiğini hemen anlamıştım. Bu Hiroşima'da olanla aynı şeydi.'
9 Ağustos'ta Nagazaki'ye atılan ikinci atom bombası 'Şişman Adam'    21 kiloton TNT etkisinde bir patlama yaratmıştı. Kendini çabuk toplayan Yamaguchi, karısı ve oğlunun yanına koştu. Hayattaydılar. Evin altındaki sığınağa saklandılar. Ağır yaralanan Yamaguchi sığınakta bilincini kaybetmiş şekilde bir hafta yattı. Ve      15 Ağustos günü Japonya teslim oldu.
Nagazaki'ya atom bombası atıldığında 6 aylık olan oğlu radyasyon sebebiyle yıllar sonra kansere yakalandı ve 59 yaşında öldü. 93'lük Yamaguchi ise hala hayatta. 'Yaşamam bir mucize' diyor ve ekliyor: 'Yegane görevim dünyaya nükleere silahlar hakkındaki gerçekleri anlatmak. Bunu hala göremeyenler var. Ama ben umutluyum. Çünkü sevgiye ve insanlığa hala inanıyorum.'

MİNE AKVERDİ