10 AĞUSTOS 2009 PAZARTESİ

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Almanya'da işsizlik neden düşük?

Ülkemize dış talebin ancak Almanya ve Euro bölgesi toparlandıktan sonra geleceğini düşündüğümüzden ABD yanında Alman ekonomisini de mikroskop altına aldık. Alman ekonomisinde ihracat ve sanayi üretimi büyük darbe almış durumda, ama işsizlik göreli olarak az artmış gözüküyor. Bunun nedenlerini araştırıyoruz.
Alman ekonomisi 2008 son çeyreğinde % 2,2 küçüldükten sonra, 2009 yılı ilk çeyreğinde de % 3,8 küçülme yaşadı. Her ne kadar göstergeler ve beklentiler 2009 yılı ikinci çeyreğinde bir düzelme görüleceğine işaret etseler de, ortalama tahmin, 2009 yılı bütününde yüzde 6 civarında daralma yaşanmış olacağı .
Ancak dün belirttiğimiz gibi Almanya'nın işsizlik istatistiklerinin doğru analiz edilmesi gerek. Dün verileri aktarmıştık. Federal İş Kurumu'nun Temmuz 2009 ayı açıklamalarına göre işsiz sayısı 3.462.448 oldu. Bu rakam % 8,2 oranında bir işsizlik oranı demek. Göreli olarak düşük sayılabilir!
Ancak gene dün belirttiğimiz gibi pek çok işletmenin, Alman Sosyal Güvenlik Sistemi'nce kabul edilen, 'Kısa çalışma' yöntemini seçmesi işsizliği sınırlamakta. 'Kısa çalışma' yapan işçi sayısı Nisan -Mayıs-Haziran aylarında sırasıyla 452.000, 292.000 ve 210.000 kişiydi. Temmuz ayında da 170-180.000 kişi arasında olması beklenmekte. Federal İstatistik Kurumu'nun hesaplamaları sonuçlandığında, 2009 yılı mayıs ayına kadar 'Kısa Çalışan'ların sayısının 1,4 milyon olarak açıklanması beklenmekte.
Almanya'daki işsizlik oranlarının göreli olarak düşük olmasının diğer bir nedeni de 2009 yılı başından beri başlayan 'Ein Euro-Job' uygulanmasıdır. Kamu sektöründe başlanan bu uygulamaya göre, işsizlerin belirli bir bölümü, belediyelerde, vakıflarda, hastahanelerde ve hayır kuruluşlarında 0,80-1,60 Euro arasında yani minimal bir saat ücreti ile çalıştırılmaktadır. Bu şekilde çalışanlar düşük gelir elde etseler de, işsiz sayılmadığı için de işsizlik istatistiklerine girmemektedirler. Çalışma ve Meslek Araştırma Enstitüsü'nün (IAB) yaptığı bir araştırmaya göre, örneğin 2008 yılı bütününde gerçek işsiz sayısına erişmek için, resmi işsiz sayısına 1,2 milyon kişi eklemek gerekmektedir.
Almanya'da işsiz sayısı Batı ve Doğu Almanya Eyaletleri'nde olduğu gibi, Alman asıllı ve yabancı işçiler arasında da göze çarpıcı farklılıklar göstermekte. Batı Almanya eyaletlerinde işsiz sayısı 2.368.217 kişi ve işsizlik oranı % 7,0 civarında; Doğu Almanya Eyaletleri'nde ise işsizlik 1.094.229 kişi ile, % 12,9 oranında.
Ancak Temmuz 2009'da bölgelerdeki artış oranına bakarsak Batı'da 2008 yılına göre işsizlik oranı 248.000 kişi artış ile yüzde % 11,7 artış değerine yükselirken, Doğu'da yalnızca 4.400 kişi ile % 0,4 artmış durumda. Doğu'daki birkaç eyalette de işsizliğin % 2-6 oranında azaldığını görmekteyiz. Bu eyaletlerde ortalama ücretin düşüklüğü, işsizlik artış ve azalışını da etkilemekte.
Yabancı işçilerin işsizlik durumuna bakarsak: Almanya'nın bütününde işsizlik oranı Temmuz 2009'da % 8,2 olurken, Alman asıllı işçilerde bu oran % 7,5, yabancı işçilerde % 16,7 olarak görülmekte. Batı ve Doğu eyaletlerindeki yabancı işçiler arasındaki işsizlik oranı farkı da iki bölgede yabancılara karşı tutumun bir göstergesi. Şöyle ki: Batı eyaletlerinde yabancı işçilerin işsizlik oranı % 15,8 iken, Doğu eyaletlerinde bu oran % 25,7'ye yükselmekte.
Yıllardır Almanya'da yabancılarda görülen işsizlik Alman asıllılarda görülenin ortalama iki katı olmuştur. Ortalama her dört yabancıdan bir tanesi işsizdir. Türkler arasında bu oran üçte bir! Genelde bu durum yabancıların eğitim seviyesinin düşük olmasına bağlanmakta.
2005-2007 yılları arasında yapılan sayım çalışmalarına göre; yabancı asıllı çocukların % 16'sı okulu diploma almadan terk ederken, Alman asıllılarda bu oran % 6,5'tir.
Diğer taraftan göçmenlerin ücret seviyesi de Almanya ortalamasının dikkat çekecek kadar altındadır. Almanya'nın tümünde yoksulluk oranı % 12 seviyelerindeyken, yabancılarda % 25'e ulaşmaktadır. Yabancı işçilerin yoğun olarak çalıştıkları iş kolları inşaat ve otomotiv endüstrisi gibi ağır iş kollarıdır.
İşsizler arasında, şu anda yaşlı nüfusta 494. 000 kişi işsiz ve bu sayı bir evvelki yıla göre 70 bin artmış durumda. Genç işsizler ise 429. 000 kişi ve bir evvelki yıla göre 66. 000 kişi artmış. Uzun süredir işsiz olanlar ise 924 bin kişi ve bir evvelki yıla göre 150 bin kişi azalmış bulunuyor.
Bu arada Alman ekonomisinde 2007 yılında toplam 650 bin adet, işçi arayan ama henüz çalışan bulamamış boş istihdam yeri mevcut iken (gemeldete Stellen), bu sayı bugün 484 bin civarına inmiş bulunuyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.