AKŞAM GAZETESİ | Dr. Murat Kınıkoğlu | 2009-08-10

'Kist'inizden korkmayın

Her yıl düzenli sağlık kontrolü yaptıranlar, böbreklerinde 'kist' olduğunu öğrenince 'Yoksa kanser mi olacağım?' diye paniğe kapılır. Halbuki 50 yaşın üzerinde her 2 kişiden birinin böbreğinde kist vardır

Kist adını verdiğimiz içi sıvı dolu kesecikler vücudumuzdaki pek çok organda görülebilir. En çok memede, yumurtalıklarda, tiroid bezinde, testislerde, eklem boşluklarında, karaciğer ve böbreklerde görülür.  
Böbrek kistleri böbreklerin yüzeyinde veya içinde oluşan içi sıvı ile dolu (çoğunlukla zararsız) keseciklerdir. Basit kist adını verdiğimiz bu yapılar erkeklerde kadınlardan daha sıktır. Bir mercimek büyüklüğünden iri bir portakal büyüklüğüne kadar çeşitli büyüklükte olabilirler. Sayıca birden fazla; iki, üç, dört hatta beş tane bile olabilir. Her yaşta görülebilirse de yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Her yıl düzenli sağlık kontrolü yaptıranlar, ultrasonografide böbreklerinde 'kist' görüldüğü söylenince 'Nereden çıktı bu?' diye korkar, kanser olabileceği korkusu ile endişe ederler.
Halbuki 50 yaşın üzerinde her 2 kişiden birinin böbreğinde kist vardır.

SORULAR VE CEVAPLAR

  Kistler tümöre dönüşür mü?
Basit kistler kansere dönüşmezler.    Ultrasonografi tetkiki, böbrek tümörü ile kistin ayırımını gayet iyi yapar. Sonografi raporunuzda 'homojen' 'içi sıvı dolu', 'düzgün kenarlı', 'basit kist' kelimeleri yazıyorsa içiniz zahat olsun, tarif edilen şey kisttir ve ileride kansere dönüşmez.   
  Patlar ya da büyür mü?
Böyle bir risk vardır ama çok düşüktür. Trafik kazası, kuvvetli bir darbe olmadıkça patlama olmaz. Küçük kistlerin patlama riski nerdeyse yok denecek kadar azdır. Yıllarca aynı büyüklükte kalabilir ya da milimetrik olarak da olsa az miktarda büyüyebilirler.
  Ağrıya neden olur mu?
Küçük kistler kesinlikle ağrıya neden olmaz. Sonografide böbreklerinde kist olduğunu öğrenen hastalar karın ve bel ağrılarının kistten olduğunu düşünerek boş yere kistlerini suçlarlar. Büyüyen kistler (8-10 cm) nadiren de olsa bel veya sırt ağrısına, bazen idrarda kan görülmesine neden olabilir. 
  Ne zaman müdahale edilir?
Böbrek kistleri çok büyüyüp komşu    organlar üzerinde baskıya neden olduğunda iğneyle girilerek boşaltılmaları veya laparoskopik yolla çıkarılmaları düşünülebilir.
  Kistler neden olur?
Basit böbrek kistlerinin neden oluştuğu bilinmiyor. Ailesinde kist olanlarda daha çok görüyoruz. Bir organında kist olanların diğer organında da kist olma ihtimali daha yüksektir. Örneğin karaciğerinde kist olanlarda böbrek kisti daha sık görülüyor.
n Kist tansiyon yapar mı?
Neden olduğu bilinmemekle birlikte basit böbrek kisti olanlarda yüksek tansiyon daha sık görülür. Polikiskit böbrek hastalığını basit kitlerle karıştırmamak gerekir. Her böbrekte minik minik yüzlerce kist olur. Genetik ilintili bir hastalıktır ve daha genç yaşta görülür.  
  Kist olanlar ne yapmalı?
Basit kisti olanlar için tedavi gerekmez ama büyüklüğü 10 cm'i geçenlerin yakın takip altında olması uygun olur.