İran'da yaÅŸananlar ÅŸimdilik bir ülkenin çok iÅŸine yaramış görünüyor. O ülke Rusya. Tahran'daki krizin dünyadaki güç tablosunu nasıl etkileyeceÄŸini anlamak için İran'a bir de Rusya açısından bakmak ÅŸart. Zira Moskova ÅŸu anda kendi dışında geliÅŸen olaylar nedeniyle ABD'ye karşı büyük bir avantaj elde etmiÅŸ durumda. Neden mi?
***
Çünkü İran'a karşı alacağı tavır ABD için büyük önem kazandı. Bu da pazarlık gücünü artırdığı anlamına geliyor. Moskova'nın Tahran'a karşı izlediÄŸi yakın politikalar malum. Hatta İran lideri Ahmedinecad tartışmalı seçimlerin hemen ardından Moskova'ya gitti. Putin ve Medvedev, Ahmedinecad'ı hiçbir ÅŸey olmamışcasına tebrik etti. Rusya, İran'daki geliÅŸmeleri 'İran'ın iç meselesi' olarak tanımlamakta ısrar ediyor.
***
Temmuz'un 7'sinde ABD BaÅŸkanı Obama Moskova'ya gidecek. Ve orada bir konuÅŸma yapacak. Bu ziyarete büyük anlamlar yükleniyor Washington'da. Obama'nın yapacağı konuÅŸma Kahire'de Müslümanlar'a yönelik yaptığı konuÅŸma kadar önemli olacak. Orada 'ötekileÅŸtirilen' İslam dünyası ile iliÅŸkileri tamir etmeyi hedeflemiÅŸti. Moskova'da ise 'demokrasi konuÅŸması' yapacak. SoÄŸuk SavaÅŸ'tan beri karşı kamp olan Rusya ile yeni bir dönem açmak istediÄŸini belirtecek. Ancak bunun çerçevesini 'Sizin için de daha çok demokrasi istiyoruz' olarak çizecek.
***
ABD'nin 'daha çok demokrasi' talebinin altında Rusya'nın İran'a arka çıkmaması ve BM Güvenlik Konseyi'nde önüne gelecek yaptırım anlaÅŸmalarına imza atması talebi gizli. Zaten esas pazarlık da bu konuda yaÅŸanacak.
RUSYA İLE YAPILACAK PAZARLIK
Rusya, Obama'nın İran'a karşı sertleÅŸmesi talebi karşısında ABD'nin önüne bir ÅŸart koyacaktır. O ÅŸart, ABD'nin Ukrayna ve Gürcistan üzerindeki nüfuzunu kırması. Bu çok hayati bir ÅŸart. Washington eski SSCB bölgesinde güç saÄŸlamak için bu iki ülke üzerindeki etkisinden faydalanıyor ve Ukrayna ile Gürcistan yönetimlerini destekliyor. İki ülkeyi NATO'ya katma çabaları bu yüzden. Öte yandan Rusya kendi bölgesindeki ABD etkisinden çok rahatsız. Bu nedenle İran'a karşı kendisinden talep edilenin karşılığında kendi coÄŸrafyasındaki ABD etkisini kırmayı ÅŸart koÅŸacaktır.
***
Peki bu ÅŸart karşısında ABD ne yapar? Büyük bir olasılıkla İran ve Rusya yakınlaÅŸmasını ve İran'ın Batı sistemine meydan okuyarak rejimini kuvvetlendirmesini riske atmaz, Rusya'nın isteklerine yeÅŸil ışık yakar. Zaten son dönemde Ukrayna ve Gürcistan'ın NATO üyeliÄŸi ile ilgili planlarda gecikmeler yaÅŸanması bunun iÅŸareti gibi görünüyor.
***
Mevcut tablo karlı çıkan tarafın Rusya olacağını gösteriyor.
Liberaller yanılıyor: CHP Atatürkçü olduğu için değil; yeterince olmadığı için eriyor