29 AĞUSTOS 2009 CUMARTESİ

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Bernanke atandı: Fark uzlaşma kültürü!

Bilindiği gibi bugün global kriz adını vermiş olduğumuz büyük mali ve reel kriz ABD'de gerçekleşen olaylar ile başlamış ve sonra da tüm dünyaya bulaşmıştı. 2008 Eylül ve Ekim aylarında krizin dev boyutu ortaya çıktığında ABD seçimlere hazırlanıyordu. İş başında Cumhuriyetçi Başkan Bush vardı. Karşısında da seçimi kazanıp kazanmayacağı henüz belli olmayan Demokrat Parti adayı Obama. Bu iki partinin hayata bakış açılarının birbirinin tam zıddı olduğu da bilinen bir şey.
Ancak bu iki rakip, seçimden önce bir araya geldiler, ülkenin ve dünyanın içine düşebileceği riskleri, felaketleri çok iyi değerlendirdiler, uzlaşmaya karar verdiler. Sonuçta ABD gerekçeli kanunları çıkarttı ve ABD tarihinin en büyük kamu bütçe açıklarını, en büyük parasal genişlemesini yaratarak pratik ve pragmatik bir yaklaşım üretti. Bu yaklaşımın sonucu ise bugün gayet açık.
Tabii ki reel ve finansal kesimde büyük sorunlar yaşandı, insanlar işsiz kaldı, şirketler battı, servetler kaybedildi, acılar çekildi. Ama bugün baktığınızda ABD en hızla krizden çıkma konumundaki ülke haline geldi. Yakında ilan edilecek olan 2009 üçüncü çeyrek reel büyüme sayısı pozitif yüzde 2 olarak (yıllığa çevrilmiş açıklanıyor) kamuoyuna açıklanacak. 2009 için ise pozitif büyüme bekleniyor. Neden?
ABD uzlaşma üretti, pratik ve pragmatik yaklaştı, çabuk davrandı.
Dün ABD'de uzlaşmacı bir adım daha atıldı. Ve Ben Bernanke yeniden Merkez Bankası Başkanı olarak Obama tarafından aday gösterildi. Senato'da da atanması kesin.
Peki neden atanmayacaktı? Ben Bernanke aslında Cumhuriyetçi. Yani bizim ülkemizde olsa 'bizden değil' damgası yiyecek bir kişi. Bizde hayatta atanmazdı.
Peki Ben Bernanke bulunduğu koltuğu ve yeniden atanmayı hak eden biri mi? Cevap evet!
Ben Bernanke 1953 doğumlu. 1975 yılında Harvard Üniversitesi'nden mezun olmuş, 1979 yılında da MIT'de doktora yapmış. Stanford, NYU ve MIT'de öğretim üyeliği yapmış, 1985 yılından beri de Princeton Üniversitesi'nde hoca.
Ben Bernanke ayrıca da tüm dünyada Büyük Depresyon ve enflasyon hedeflemesi konusundaki uzmanlığı ile tanınan bir kişi.
Ama salt akademik bir kişi değil.
1987-2002 arası Philadelphia, Boston ve New York FED'de çalışmalar yapmış, 1990-2002 arasında ise New York FED Danışmanlar Kurulu üyesi imiş. Yani pratikte Merkez Bankası'nın nasıl çalıştığını yakından ve iyice incelemiş biri. 2001 yılından beri de NBER Business Cycle Comittee denen dalgalanmaları inceleyen komite ile ilişkili. Bu arada 2002-2005 arasında FED Yönetim Kurulu üyeliği de yapmış, sonra ayrılmış.
Sonra da 1 Şubat 2006 tarihinde 14 yıl için FED Yönetim Kurulu üyeliğine atanmış. 2020 yılına kadar, yani 14 yıl orada kalacak. Bu arada 1 Ocak 2006 tarihinde de Bush tarafından FED Başkanı olarak atanmış. Başkanlık görev süresi 31 Ocak 2010 tarihinde doluyordu, ama şimdi yeniden göreve atanacak!
Tabii ki Bernanke bütün Merkez Bankası Başkanları gibi eleştiriliyordu, tabii ki Lehman Brothers'ın batışı, Bank Of America ve AIG kurtarma operasyonları için eleştiriliyordu, önlemleri geç aldığı konuşuluyordu ama Obama partizan davranmadı, çatlak seslere kulaklarını tıkadı.
Bernanke yaptığı işin uzmanı idi, sonunda krizi sınırlamayı başarmıştı ve piyasada belirsizlik yaratacak yeni birini atamanın zamanı değildi. Obama kendi başdanışmanı ve en kuvvetli alternatif aday L.Summers'ı da es geçti ve bizim kültürümüze göre, kendisine 'düşman taraf' sayılması gereken Bernanke'yi yeniden göreve aday gösterdi.
Sizce bizim ülkemizde böyle bir şey olabilir mi idi?
Bizde krizlerin hep neden uzun sürdüğünü anlamakta bu olgudan yararlanmalı mı Türkiye?
Bizde olsa aylarca kavga ederdik, uzlaşma olmazdı ve partizan davranırdık!

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.