AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-08-29

Türkiye de dibi gördü!

Bu sütunu sürekli okuyanlar, enflasyon, büyüme, sanayi üretimi ve kapasite kullanımı gibi verileri, çeşitli etkenlere göre düzeltmeden analiz etmediğimizi bilirler. Bu sütunda birkaç gün önce ilan edilen mayıs ayı sanayi üretimi ve cuma günü ilan edilen haziran ayı kapasite kullanımı verilerini analiz eden bir yazı üretmemiştik.
Sonunda sanayi üretimi verileri ve kapasite kullanımı verileri 'betam' yani Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi araştırmacıları Dr. Seyfettin Gürsel ve Burak Darbaz tarafından analiz edildi, ham veriler düzeltildi ve sonuç bir araştırma notu olarak yayınlandı. Araştırmanın bulgularını aşağıya alıyoruz.
Araştırmacılar ne diyor?
'Krizin Türkiye üzerindeki etkilerini izlemek için öncü göstergeler olan sanayi üretim endeksi ve kapasite kullanım oranı önemli bilgiler içermektedir. TÜİK'in verilerine göre sanayi üretimi mayıs ayında yıllık bazda yüzde 17,4 düştü. Sanayinin aylık performansını değerlendirebilmek ve ekonomik konjonktür hakkında yorum yapabilmek için mevsimsel etkiler ile çalışılan işgünü sayısını dikkate almak gerekir.
Bu unsurları dikkate aldığımızda aylık sanayi üretim endeksinin mayıs ayında nisana kıyasla neredeyse hiç değişmediğini (binde 1 azalma) görüyoruz.
İmalat sanayii kapasite kullanım oranı nisandan mayısa yüzde 2.6 artış göstermişti.
Buna karşılık açıklanan imalat sanayii kapasite kullanım oranı haziran verisini, mevsimselliğe ve çalışılan işgünü sayısına göre düzelttiğimizde mayıstan hazirana yüzde 1'lik bir artış görüyoruz.
Sanayi üretimi ve kapasite kullanımını bir arada düzelttikten sonra durumu değerlendirmeye olanak sağlayacak grafik aşağıda.
Bu hesaplamaların ışığında Türkiye için krizin dibinin görüldüğü şeklindeki tahminimizin doğrulandığını söyleyebiliriz.
Krizden çıkış hızı konusunda yorum yapabilmek için henüz erken olsa da, son açıklanan veriler krizden çıkışın  yavaş olacağının ipuçlarını veriyor.'
Kapasite kullanım oranı ve sanayi üretim endeksi
(Mevsimsellikten arındırılmış ve iş gününe göre düzeltilmiş)