AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-08-29

ABD'de müthiş sürpriz!

Uzun zamandan beri iki adet 'türkü' söylüyordum. Birincisi, ABD en önce toparlanır ve en az daralma ile sıyrılır, ikincisi de ABD iyileşince çevresi ve Avrupa da daha hızlı toparlanır, bizde de dış talep devreye girer, bu nedenle öncelikle ABD izlenmeli!
Hatırlanırsa 15 Mayıs tarihinde ABD için Philadelphia FED tarafından yapılan tahminleri 16 Mayıs tarihinde bu sütuna  taşımıştım. Tahminleri aşağıda bir kere daha veriyorum. Görüleceği gibi ABD 2009 ikinci çeyreği için eksi yüzde 1.5 yani daralma tahmini vardı. 
Geçen hafta perşembe günü ise yazdığım yazılarda ise Kanada'ya bakarak ABD tahmini yapmıştım. Ne demiştim?
Kanada Merkez Bankası'nın 2009 ikinci çeyrek para politikası raporunu yayınladığını, raporda 2008 dördüncü çeyreği ve 2009 birinci ve ikinci çeyreklerinde Kanada'nın peş peşe üç çeyrek negatif büyüme yaşadığı, ancak şu anda yaşanan 2009 üçüncü çeyreğinde (yani 2009 Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları) Kanada'nın yıllık olarak yüzde 1.3 reel büyüme yaşayacağı, yani Kanada'daki resesyonun artık bittiğinin tahmin edildiğini gündeme getirmiştim. Hatırlanırsa, ABD hapşırırsa Kanada grip olur. Tersine ABD toparlandığı zaman Kanada da pozitif büyüme yaşar. Bu açıklama ABD ekonomisinin henüz sonuçları ilan edilmemiş 2009 ikinci çeyreğinde çok daha az bir negatif büyüme sonrası, 2009 üçüncü çeyreğinde küçük de olsa pozitif büyüme yaşayacağı şeklindeki resmi tahmini destekliyordu.
Geçtiğimiz günlerde ABD konut sektöründen gelen haberler de ABD'nin toparlanmasının en güzel işareti idi! Zira hatırlanırsa kriz ABD konut sektöründen   başlamıştı .
Şimdi dün, 31 Temmuz akşam üzeri ABD dördüncü çeyrek reel büyümesi eksi yüzde 1 olarak yayınlandı. Bu ilk veridir ve büyük olasılıkla revize edilecektir. İlginç şekilde ABD 2009 ikinci çeyrek reel büyümesi tahminlerden çok daha düşük çıktı. Daha evvelki dönemlerin verileri de önemli ölçüde revize edildi.
Yarın yüzde eksi 1 olarak tahminlerden çok iyi gelen verinin detaylarını aktaracağım. Bugün ancak aşağıda, revizyon sonrası eldeki verileri aktarıyorum.
Bu veri tahminlerden çok çok düşük bir 2009 ikinci çeyrek daralması. 14 Ağustos 2009 tarihinde ise Philadelphia FED, 2009 üçüncü çeyrek ve sonrası için büyüme tahminlerini yayınlayacak. Üçüncü çeyrekte küçük ama pozitif bir büyüme yüzdesi sanki gerçekleşecek gibi! Bu hem ABD hem de dünya için iyi haber, heyecanla bekliyoruz.
Yarın açıklanan büyümenin detaylarını vereceğiz. Sürprizler var! Ama Türk milletinin üzerinde düşünülmesi gereken esas konu, krizi çıkartan ABD'nin neden bu kadar erken ve az tahribatla toparlandığı.