AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-08-29

ABD'de istihdam da toparlanmaya başladı!

Sayılara bakıp ABD ciddi şekilde toparlanıyor diyoruz ama bazı kişi ve mercileri  ikna etmek pek mümkün değil.
ABD'de ilan edilen 2009 çeyrekler itibarıyla GSYİH reel büyüme oranı 2009 ikinci çeyreğinde bir evvelki çeyreğin (2009 Ç1) yüzde 6.4 civarındaki daralmasına  göre çok düşük, yani sadece yüzde 1 daralma çıkmıştı. Bu sefer kötümserler 'Ama istihdam ve işsizlik düzelmiyor!' diye feryat etmeye başlamışlardı Ancak, bu hafta ilan edilen verilerden görülebileceği gibi istihdamda da çok olumlu gelişmeler var. Aşağıda son hafta ilan edilen istihdam ile ilişkili verilerini aktarıyoruz.
İlk grafikte ABD'nin dipten döndüğünü gösteren birinci istatistik mevcut. 7 Ağustos itibarıyla ilk defa işsizlik sigortasından para almak için müracaat eden kişi sayısı (bu haftalık yayınlanan bir veridir ve kısa vadeli dalgalanmaları törpülemek için dört haftalık hareketli ortalaması alınarak ilan edilir) bu hafta da düşüşe devam etti ve 38 bin kişi azaldı, 550 bin kişiye düştü. Bu azalma son dört ayda 103 bin kişi azalma demek. Northwestern Üniversitesi iktisatçısı ve 1978 yılından beri resesyon tespiti yapan NBER üyesi, Robert J.Gordon'un araştırmalarına göre, bu sayı zirveden döndükten 2 ay sonra ABD ekonomisi dipten dönmüş oluyor. Veriler grafikten görülebileceği gibi Nisan 2009'dan beri  terse dönmüş bulunuyor. Şu anda işsizlik sigortasından para alan kişi sayısı 6.31 milyon ama bu sayı geçen aya göre 600 bin kişi daha az. 
 İşsizlik oranı esas alınırsa da, 2009 Haziran'da bu oran yüzde 9.5 iken ve temmuzda yüzde 9.6 değerine yükselmesi beklenirken, yüzde 9.36 değerine indi. 2008 yılı eylül ayı sonundaki 'Lehman Brothers' iflası paniğinden bu yana ilk defa işsiz sayısı azalmaya başladı. Biz geçmişte ABD işsizliğinin yüzde 11 değerini aşmayacağını söylemiştik, şimdi ise toparlanma nedeni ile yüzde 10 oranının altında kalması olasılığı ortaya çıktı diye düşünüyoruz.
Aşağıdaki son grafiğimiz ABD tarım dışı istihdam sayıları ile ilişkili. Tarım dışı istihdam azalmaya devam ediyor ama azalma hızı düşmekte.Temmuz ayında 325 bin kişi düşmesi beklenen tarım dışı istihdam sadece 247 bin kişi azaldı. Grafiğe dikkatli bakıldığı takdirde azalma oranın eksiden artıya dönmesinin 3-5 ay sonra gerçekleşebileceğini görmek mümkün, tabii eğer bugünkü trendlerde bir değişme olmazsa!