AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-08-29

İstihdamdaki düşüş yavaşlıyor

Tarım dışı istihdam mevsimsel etkiden ötürü her yılın mayıs ayında bir önceki aya göre artıyor. İşsizliğin gerçek seyrini anlamak için mevsimsel etkinin olmaması lazım...
Bilindiği gibi TÜİK 17 Ağustos tarihinde mayıs ayı işgücü verilerini yayımladı. Bahçeşehir  Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi 'betam'  araştırmacıları Dr. Seyfettin Gürsel ve Onur Altındağ verilerin mevsimlik dalgalanmalar için düzeltilmesi halinde ham verilerde görülen istihdam artışının ve işsizlik oranı azalışının tersine döndüğünü, yani  işsizliğin aslında arttığını, mevsimsel etkilerin görünümü farklı gösterdiğini açıkladılar.
Araştırmacıların bulgularını içeren araştırma notunu sütuna taşıyoruz.  
'TÜİK'in 17 Ağustos'ta yayımladığı mayıs ayına ait ham işgücü rakamlarına baktığımızda tarım dışı işsizliğin  nisan ayına göre yüzde 18.2'den yüzde 17'ye  düştüğünü görüyoruz. Tarım dışı işsiz sayısı 217 bin azalırken tarım dışı istihdam da buna paralel olarak 300 bin kişi artmış gözükmekte (Şekil 1).  Buna rağmen tarım dışı istihdamda görünen bu artış büyük oranda mevsimselliğe bağlı. Bu durumu açıklamak için düzeltilmemiş ham seri ile mevsimsellikten arındırılmış seriyi aynı şekil üzerinde bir araya getirdik . Şekil 1'deki kırmızı noktalar TÜİK'in yayınladığı düzeltilmemiş ham seride  2005'ten bu yana her yılın mayıs ayını işaret etmekte. Görüldüğü gibi ekonominin konjonktürel yapısından, izlediği trendden ve herhangi bir düzensiz dalgalanmadan bağımsız olarak tarım dışı istihdam sadece mevsimsel etkiden ötürü her yılın mayıs ayında  bir önceki aya göre artıyor. Ayrıca aylık verilerin üç aylık ortalamalar olduğunu, nisandan mayısa değişimin aslında büyük ölçüde mart ile haziran arasındaki değişimi yansıttığını hatırlatalım. İşsizliğin gerçek seyrini izleyebilmek için elimizdeki serinin mevsimsel etkiden arındırılmış olması gerekiyor.
Şekil 1'deki mevsimsellikten arındırılmış seri bize istihdamdaki düşüşün devam ettiğini göstermekte. Buna göre tarım dışı istihdam nisan ayına göre yaklaşık 15.600 kişi gerilemiş durumda. Tarım dışı işsizlik oranı ve tarım dışı işsiz rakamları da bunu doğrular nitelikte (Şekil 2). Nisan ayına göre tarım dışı işsizlik oranı yüzde 18.4'ten yüzde 18.6'ya çıkarken tarım dışı işsiz sayısı da 3.6 milyona dayanmış durumda. Sonuç olarak TÜİK'in yayınladığı mayıs ayı iş gücü verilerine bakarak iyimser olmak için henüz erken. Bununla birlikte, istihdamdaki düşüşün yavaşladığı ve buna paralel olarak işsizlik artışının zayıfladığı görülüyor. '
Ancak araştırmacılar işsizliğin önümüzdeki aylarda yatay gideceğini ve yıl sonunda azalmış olacağını da düşünüyorlar.