AKÅžAM | PAZAR | 30 AÄžUSTOS 2009, PAZAR
Bazı turizmcilere göre küreselleÅŸmenin etkisiyle ülkelerinde sosyal dönüÅŸüm yaÅŸayan Arap turistler bundan sonra Güney sahillerine daha çok ilgi gösterecek. Arap turistlerin Türkiye'yi neden tercih ettiklerini ve nerelere ilgi gösterdiklerini turizmcilere sorduk.
İstanbul'un en gözde yerlerinde, Karadeniz yaylalarında ya da Antalya gibi turistik kıyı bölgelerde geziyorsanız son yıllarda Arap turistlerin gözle görülür biçimde arttığını fark etmiÅŸsinizdir. Turizmciler, kendileri dışındaki sosyal çevreyle iliÅŸki kurmaya pek yanaÅŸmayan, genellikle aileleriyle gezen Arap turistleri önümüzdeki yıllarda daha fazla göreceÄŸimizi öngörüyor.
Türkiye Seyahat Acenteleri BirliÄŸi'nin (TÜRSAB) verilerine göre Arap ülkelerinden gelen turist sayısı her yıl düzenli biçimde artıyor. 2004 yılında Türkiye'yi tercih eden Arap turist sayısı 494 bin iken, 2008 yılında bu sayı 1 milyon 162 bine yükselmiÅŸ. Yani 4 yılda yüzde 135'lik bir artış söz konusu. Yine TÜRSAB'ın verilerine göre İstanbul'un yanı sıra bu turistlerin en çok tercih ettiÄŸi yerler arasında Bolu, Trabzon, Rize gibi Karadeniz ÅŸehirleri ile termal kaplıcalarından dolayı Bursa ve Yalova baÅŸta geliyor. Özellikle Uzungöl, ÇamlıhemÅŸin gibi Karadeniz yaylalarını tercih edenler arasında Suudiler ağırlıkta. Son iki yılda dikkat çeken diÄŸer bir durum da Marmaris ve Bodrum gibi 'güneÅŸ deniz kum' turizminin yaÅŸandığı sahil bölgelerinin Arap turistlerin ilgi alanına girmiÅŸ olması.
SOSYAL DÖNÜÅžÜM YAÅžIYORLAR
Dubai, Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan, İran, Ürdün ve Umman'dan turist getiren Plaza Tur yöneticisi Turabi Aydın, Güney sahillerine artan ilgiyi kendi ülkelerindeki sosyal deÄŸiÅŸime baÄŸlıyor. Aydın'a göre son yıllarda küreselleÅŸmenin etkisiyle kapalı toplum yapısı esneme eÄŸilimleri göstermiÅŸ durumda; 'Güney sahillerine gelen çocuklu aileler lunaparklı, kaydıraklı otelleri tercih ederlerken, üst tüketici grubu Mardan, Kempinski, Sungate gibi lüks otellerde tatillerini geçiriyorlar.'
İstanbul'daysa en gözde yerler arasında BoÄŸaz ve Sultanahmet baÅŸta geliyor. Suudi Arabistan, Kuveyt gibi petrol zengini ülkelerden gelen turistler daha çok modern alışveriÅŸ merkezlerinde para harcamayı severken konaklamak için tercihleri beÅŸ yıldızlı oteller oluyor. Kuzey Afrika'nın Müslüman ülkelerinden gelenlerse 3 ve 4 yıldızlı tesislerde kalıyorlar ve MahmutpaÅŸa gibi daha mütevazı alışveriÅŸ merkezlerine ilgi gösteriyorlar. TÜRSAB BaÅŸkanı BaÅŸaran Ulusoy, Eyüp Sultan, Fatih Camii gibi dini merkezleri öncelikle tercih edenlerin de yine daha alt gelir grubundan Kuzey Afrikalı turistler olduÄŸunu söylüyor.
Bu yaz boyunca gazetelerde Arap turistlerin ilgisinin nedenleri hakkında haberler okuduk. Ulusoy'a göre bu nedenler arasında önde geleni; 2001'de yaÅŸanan 11 Eylül saldırılarının ardından Arap turistlerin Amerika ve Avrupa'da rahat etmemesi, potansiyel suçlu muamelesi görmeleri ve bu bakış açısından dolayı vize koÅŸullarının ağırlaÅŸtırılması. Ulusoy'un sıraladığı diÄŸer nedenler ÅŸöyle: Son yıllarda Türkiye'nin OrtadoÄŸu'ya yönelik temaslarının artması; Türk dizilerinin bu ülkelerde popülerleÅŸmesi; THY'nin bu ülkelere yönelik yeni seferleri ve uçaklarında 'businnes class' yolculara uygun deÄŸiÅŸiklere gitmesi; Åžampiyonlar Ligi ve Formula 1 organizasyonlarının İstanbul'da düzenlenmesi ile Türk Milli Takımı'nın baÅŸarıları; son yıllarda Türk turizmindeki hizmet kalitesinin oldukça yükselmesi.
TÜRKİYE'Yİ YENİ KEÅžFETMEDİLER
Arap turistlerinin Türkiye'yi keÅŸfinin yeni olmadığını söylemek gerekir. Turizmcilere göre 1980'lerdeki liberalleÅŸmenin etkisiyle 1990'larda Arap turistler zaten Türkiye'ye ilgi gösteriyorlardı. 1999'daki Marmara Depremi bu ilginin kesilmesine neden oldu. Åžu anda yaÅŸadığımızsa 90'lı yıllara dönüÅŸ.
Taksim'deki oteller bölgesi Talimhane Arap turistlerin önemli bir merkezi haline gelmiÅŸ durumda. Bir kafeye girdiÄŸinizde duvarların Arapça yazılarla süslendiÄŸini, baÅŸka birine girdiÄŸinizde mönülere Arapça tercümeler eklendiÄŸini görebiliyorsunuz. Çınaraltı Nargile Cafe'de Tahir Errecep'le karşılaşıyoruz. Kendisi Halep'ten 25 yıl önce gelmiÅŸ ve geçimini Arap turistlere rehberlik hizmeti vererek, OrtadoÄŸu'dan Türkiye'ye turlar düzenleyerek kazanıyor. Sektörde zamanla büyük acentelerin çıkmasından mıdır bilmiyoruz ama Errecep'in iÅŸleri Özal zamanında daha iyiymiÅŸ. Bunu o zamanlarda daha çok turistin gelmesiyle açıklıyor. 'Her yıl mayıs, haziran, temmuz aylarında Dubai'deki fuarlarda katalog dağıtarak insanları Türkiye'ye davet ediyoruz, onlar da Müslüman ülke diye burayı seviyorlar' diyor Errecep. Turistleri en çok Sultanahmet'te ve BoÄŸaz'da gezdirdiÄŸini söylüyor. Özellikle Ramazan'dan önce Eminönü ve BeÅŸiktaÅŸ'tan kalkan teknelerle de çok turist gezdirmiÅŸ.
EYÜP TATLIPINAR