Olayların içinden Türkiye tarihi

Basının önemli fotoğrafçılarından Ali Öz, son 25 yıldaki olayların tüm sıcaklığını yansıtan kareleriyle Türkiye'nin yakın tarihini anlatıyor.

olay Ali Öz, Türk basınının önemli foto muhabirlerinden. Yaklaşık 30 yıl boyunca Nokta, Milliyet, Cumhuriyet, Aktüel gibi önde gelen dergi ve gazetelerde çalışmış; nerede bir karmaşa, bir hareket varsa hemen olayların göbeğinde bitmiş; bazen ölüm tehlikeleri atlatmış Kendisi hala hayatta ve şimdi Türkiye'nin son 25 yıllık sosyal tarihini anlatan, olayların merkezindeki fotoğraflarından bir seçkiyle karşımıza çıkıyor. Bu 'hala hayatta olma' meselesi onun için önemli. Zira Öz için en iyi foto muhabirliğinin kriteri 'hayatta kalmasını bilmek'...

Nasıl başladı bu fotoğrafçılık işi?
Lise yıllarından itibaren gazeteci olmak istemiştim. Üniversiteyi Ankara Üniversitesi Basın Yayın'da okudum. 1970'lerin sonlarındaki hareketli yıllarda Önümüz Siyasal Bilgiler, arkamız Hukuk, yan tarafımız Cumhuriyet Yurdu; sürekli olayların içindeydik. Okulda fotoğraf dersleri aldık. Celal Ertem ve Sinan Çetin'le sendikalar için mitinglerin fotoğraflarını çekiyorduk, öyle başladı. 1980 darbesinden sonra da profesyonel olarak yapmaya karar verdim bu işi.

Sonra Nokta'da, efsane olduğu yıllarda çalıştınız.
1982'de dergiyi çıkaracaklardı İstanbul'da, Ercan Arıklı, Tuğrul Eryılmaz ve Yazgülü Aldoğan, beni öğrencilik yıllarımda açtığım fotoğraf sergilerimden dolayı tanıyorlardı. Aldoğan İstanbul'a davet etti, ben de bu okyanusta yüzmeye geldim. Gündüz işçi grevleri, gecekondular, akşam defile kokteylleri çekiyordum. Dik başlı bir muhabirdim, hep itiraz ederdim.

Dik başlılığınız sorun çıkarmıyor muydu?
Kırkpınar'a güreşleri çekmeye gitmek istemiştim bir keresinde, fazla para harcanmasın diye göndermemişlerdi. Hafta sonu kendi paramla gidip geldim, çok beğendiler ve üç sayfa kullandılar, sonra da o fotoğraflarla ödül aldım. Bir gün form gönderdiler doldurmamız için, 'diyafram ne, enstantane ne' gibi sorular vardı, altında da müessese müdürü imzası. Diğer fotoğrafçılar doldurdu, ben doldurmadım; tavır gösterdim diye beni işten çıkardılar. Ercan Arıklı sözleşmemin iptal edilmesine gerekçe olarak 'sanat fotoğrafı çekmemi' göstermiş. Ama iyi haber fotoğrafçılarından olduğumu herkes biliyordu. İyi ki atılmışım, daha hızlı bir gelişme gösterdim çünkü.

Akıllandınız mı peki sonra?
İşimi seviyorum, saygı duyup önemsiyorum. Kamusal yararı olan bir iş yapıyoruz. Halimden, tavrımdan da gayet memnunum. 1999'da Star'a geçmiştim. Cebime epey para koyup Bosna'ya göndermişlerdi, Srebrenitsa'daki Türk birliği taciz ediliyor, git fotoğrafla diye Gittim, çektim; fotoğraflarda huzur içindeki Türk birliği görünüyordu... Gazetenin kendi parasıyla asparagas haberini düzeltmiş oldum.

Eylemleri, sosyal olayları çekiyorsunuz daha çok, özel ilgi gösterdikleriniz var mı?
25 yıldır öğrenci eylemlerini çekiyorum, her seçimde Fatih Çarşamba'yı izliyorum, 7 yıldır kurban pazarlarını, ramazan çadırlarını çekiyorum. 1 Mayıs'lara sürekli giderim. Süreklilik önemli, Ara Güler'in lafı vardır, 'foto muhabiri tarihi yazar' diye, 1987'deki 1 Mayıs'ta bekçiler bir adamı dövüyordu mesela, şimdi bekçi mi kaldı? Beş yıl boyunca cumartesi annelerini çektim.

EYÜP TATLIPINAR
etatlipinar@gmail.com