Teşhisi cep telefonuna sokan Türk

ABD'de yaşayan Türk profesör Aydoğan Özcan, tıp dünyasında çığır açacak buluşunu AKŞAM'a anlattı. Sıradan bir cep telefonuna entegre edilerek çalışan CelloPhone, kan, idrar gibi vücut sıvılarında yer alan hücrelerin analiz edilmesini ve hastalıkların teşhisini sağlıyor
cep

ABD'de yaşayan Türk bilim adamı Profesör Aydoğan Özcan ve ekibi tarafından geliştirilen yeni bir teknik, tıp dünyasında tam anlamıyla bir devrim yaptı. 'CelloPhone' adı verilen bu teknik, cep telefonu aracılığıyla, lens kullanmadan, holografik yöntemlerle vücut sıvılarından alınan örnekteki hücre ve bakterilerin görüntülenebilmesini sağlıyor. Kan, idrar ve benzeri tahlillerin laboratuvarlara gönderilmeden, hastanın bulunduğu sahada yapılmasına olanak tanıyan CelloPhone'un en önemli özellikleri taşınabilir, ucuz ve hassas olması. CelloPhone'un bir diğer önemli özelliği ise kullanan kişilerin temel bir eğitim sonrasında hücreleri tanıyabilmeleri ve hücre sayımı gerçekleştirebilmeleri.
Konuyla ilgili görüşlerini AKŞAM okurlarına özel aktaran Prof. Aydoğan Özcan, CelloPhone benzeri tele-tıp çözümlerinin AIDS, sıtma, tüberküloz gibi hastalıkların teşhisinde büyük önem taşıdığına dikkat çekerek şunları söylüyor: 'Afrika'nın yoksul bölgelerinde tam teşekküllü laboratuvar ortamı bulabilmek çok güç ancak cep telefonu kullanımı bu bölgelerde son derece yaygın. Bu zengin cep telefonu altyapısının tıbbi teşhis uygulamaları için önemli bir potansiyel oluşturduğuna olan inancımızla, ekibimle birlikte çok yoğun bir şekilde tele-tıp uyumlu yeni görüntüleme teknikleri geliştirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Şu anda nano boyutunda plazmonik yapıları kullanarak, lens kullanmayan mikroskoplar geliştirme üzerinde çalışıyoruz. Hücrelerin holografik görüntülenmesine paralel olarak yürütülen bu projeler holografi ile birleştiğinde, çok daha yüksek çözünürlüğe ulaşmamızı sağlayacak. Amacımız, yine cep telefonlarına entegre edilebilecek, özellikle tele-tıp için geliştirilmiş görüntüleme ve teşhis platformları oluşturmak.

CEP TELEFONU TIBBIN HİZMETİNDE
Lenslerin görüntünün temelini oluşturduğu mikroskop tasarımlarının yüzyıllardır değişmediğinin altını çizen Prof. Özcan, sayısal teknolojilerdeki hızlı gelişimin klasik ve pahalı mikroskop tasarımını kökten değiştirebilecek önemli bir platform sunduğunu belirtiyor. Lenslerin yokluğunu sayısal ortamda tamamlayan tele-tıp çözümleri, sundukları maliyet ve hız avantajıyla, birçok hastalığın teşhisinde önemli rol oynayacak.

Tıpta çığır açan CelloPhone nasıl çalışıyor
Lens kullanmayan holografik görüntüleme tekniği ile çalışan CelloPhone, sıradan bir cep telefonunu bir mikroskoba çevirebiliyor. Filtre edilen bir ışık kaynağı bulunan CelloPhone, telefonun kamerası üzerine yerleştirilen vücut sıvısı örneğinde yer alan yaklaşık 50-100 bin hücrenin aynı anda ve birkaç saniye içinde görüntülenmesini sağlıyor. Aydoğan Özcan'ın ekibi tarafından geliştirilen ve telefona yüklenen bir algoritma yazılımı, mikropartikülleri bir insanın sayabileceğinden çok daha hızlı bir şekilde sayarak değişik hücrelerin karakteristik imzalarını tanıyor ve hastalığın teşhisine olanak tanıyor. Örneğin bir insanın kanındaki T hücrelerinin sayısı, o insanın HIV virüsü taşıyıp taşımadığı konusunda fikir verebiliyor. CelloPhone'un elde ettiği görüntü istenirse kablosuz bağlantı aracılığıyla bilgisayara da aktarılabiliyor ve sonuçlar SMS'le telefona gönderilebiliyor.

Prof. Aydoğan Özcan kimdir
Aydogan Özcan 2000 yılında Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik
Mühendisliği Bölümü'nden mezun olduktan sonra yüksek lisans ve doktora eğitimini ABD'de Stanford Üniversitesi Elektrik Mühendisli Bölümü'nde tamamladı. Yaklaşık iki yıl Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştıktan sonra UCLA'da (University of California, Los Angeles) kendi laboratuvarını kurdu. CelloPhone dahil değişik buluşlarından dolayı dünyanın farklı ülkelerinden ödüller alan Özcan, halen UCLA'da profesör olarak görev yapıyor ve ekibiyle birlikte ABD'de çeşitli kuruluşların sponsor olarak desteklediği çeşitli projelerde CelloPhone'a paralel yeni tıbbi görüntüleme metotları üzerinde çalışıyor.