30 AĞUSTOS 2009 PAZAR

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

İşsizlik Fonu'ndan 10 milyar lira!

Bu nasıl başlık?' demeyin, yanlış yok. Başlık doğru ve bilerek kullandık. Bu başlık neyi çağrıştırıyor size?Çağrışım yapmadıysa, biz söyleyelim...
Bilirsiniz Anadolu'da düğünlerde takı merasimi yapılır. Hani, gelinle damat yan yana durur. Yanlarında da biri gelin tarafını diğeri damat tarafını tanıyan birer kişi bulunur. Akrabalar ve diğer davetliler takılarını takarken sunucu anons eder: 'Damadın amcasından 100 milyon lira'. Sonra, 'Gelinin ablasından 1 bilezik'. Takı merasimi uzar gider...
Hükümet bütçe açıklarını makul seviyeye çekmek için kaynak arıyor ya. Aradığını buldu: 'İşsizlik Sigortası Fonu'ndan bütçeye 10 milyar lira'...

DÖRTTE BİR DÖRTTE ÜÇE ÇIKARILDI
Geçen yıl kabul edilen 5763 sayılı Yasayla, İşsizlik Sigortası Fonu'nun mevcut nema gelirlerinden 1.3 milyar TL, GAP kapsamındaki yatırımlara öncelik vermek kaydıyla münhasıran ekonomik kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik yatırımlarda kullanılmak üzere bütçeye aktarılmış, 2009-2012 yıllarında Fon tarafından tahsil edilecek nema gelirlerinin dörtte birinin aynı amaçla ilgili yıl bütçesine gelir kaydedilmesinin önü açılmıştı.
Ancak bu yetmedi. Başlangıçta 10 milyar TL öngörülen 2009 yılı bütçe açığının 60 milyar TL'yi aşabileceği ortaya çıkınca, 5920 sayılı Yasa ile 2009 ve 2010 yıllarında İşsizlik Sigortası Fonu'ndan bütçeye aktarılacak kaynak, nema gelirlerinin dörtte birinden dörtte üçüne çıkarıldı.
Geçici iş ilişkisini de düzenleyen ve bu yönüyle Cumhurbaşkanı tarafından veto edilen 5920 sayılı Yasa, konu bütçeye kaynak yaratmak olunca Meclis olağanüstü toplanarak yeniden görüşüldü ve önceki gün 5921 Kanun numarasıyla kabul edildi. 2009 ve 2010 yılında 'İşsizlik Sigortası Fonu nema gelirinin dörtte üçü' bütçeye gelir olarak aktarılacak.
Böylece 2009 yılında İşsizlik Sigortası Fonu'ndan bütçeye aktarılacak kaynak yaklaşık 2.8 milyar TL artırılarak, 4.2 milyar TL'ye çıkarılmış oldu. 4.2 milyar TL'lik kaynak aktarımı 2010 yılı için de geçerli olacak.
Gelecek yıllarda yeni bir düzenleme yapılmazsa, 2011 ve 2012 yıllarında bütçeye aktarılacak tutar, nema gelirlerinin
dörtte biri kadar olacak.

5 YILDA 10 MİLYAR LİRA
2009 Temmuz ayı itibarıyla Fon'un yedi aylık nema geliri 3.304 milyon TL gözüküyor. Bu rakam üzerinden hesap yapıldığında yıllık nema gelirinin dörtte biri 1.416 milyon TL olurken, dörtte üçlük oran 4.248 milyon TL'ye kadar çıkıyor. 2008 yılında aktarılan 1.300 milyon TL'yi de dikkate aldığımızda 2009 yılı sonunda bütçeye aktarılan tutar 5,5 milyar TL'yi aşmış olacak.
Aynı hesaptan hareketle 2010 yılında 4.248 milyon, 2011 ve 2012 yıllarında 1.416 milyon TL'den 2.832 milyon TL olmak üzere, 2008-2012 döneminde Fon'dan bütçeye aktarılan tutar 12 milyar TL'yi aşabilecek. Nema gelirlerinde yüzde 20 oranında bir düşüş olabileceğini varsaysak bile, beş yılda Fon'dan bütçeye aktarılacak tutar 10 milyar TL'den az olmayacak.

2 MİLYAR TL DE VERGİ OLARAK ALINACAK
İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 53. maddesine göre Fon, Damga Vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olmakla birlikte, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesinde yer alan 'gelir sahibinin vergiden muaf olup olmaması yapılacak tevkifatı etkilemez' hükmü gereği, 1.1.2006'dan itibaren Fon'un menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından elde ettiği gelirler üzerinden vergi tevkifatı (kesintisi) yapılıyor.
Temmuz 2009 sonu itibarıyla yapılan vergi tevkifatı, yani vergi olarak Hazine'ye aktarılan tutar 1.085 milyon TL. 2012 sonuna kadar vergi olarak bütçeye aktarılacak tutar da yaklaşık 2 milyar TL olacak.

Askerlik borçlanması bir yıl erken emekli eder
Öncelikle bize verdiğiniz faydalı bilgiler için teşekkür ederim. 27.05.1962 doğumluyum. SSK sigorta başlangıç tarihim 01.05.1986. Prim günüm ise 7060 gün. Askere gidiş tarihim 03.03.1982. Bu bilgiler doğrultusunda, askerlik borçlanmamı yatırdığım takdirde ne zaman emekli olabileceğim ile ilgili bilgi öğrenmek istiyorum. l Kazım İlhan
01.05.1986 sigorta başlangıcıyla 25 yıllık sigortalılık süresi, 49 yaş ve 5300 prim günü koşullarına tabisiniz. İlk defa sigortalı olunan tarihten önce yapılan askerlik süresinin borçlanılması, sigorta başlangıç tarihini borçlanılan süre kadar geri götürür.

Askerlik sürenizin tamamını borçlanmanıza gerek yok. 12 aylık askerlik borçlanması yaparsanız, sigorta başlangıç tarihiniz 01.05.1985, 23.05.2002 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz de 17 yıldan fazla olur. Buna göre, emeklilik için 25 yıllık sigortalılık süresi, 48 yaş ve 5225 prim günü şartlarına tabi olursunuz.
5225 prim gününü tamamlamışsınız. 48 yaşınızı dolduracağınız 27.05.2010 tarihinde SSK'dan (devredilen) emekliliğe hak kazanırsınız. Bu tarihte, 25 yıllık sigortalılık sürenizi de doldurmuş olacaksınız.

Yetim aylığı alan bayan isteğe bağlı sigortalı olursa
BabasIndan (Emekli Sandığı) yetim aylığı almakta olan bir bayan, isteğe bağlı prim ödemeye başladığında yetim aylığı kesilir mi, yoksa almaya devam eder mi?
l Adnan Yılmaz
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 4. maddesine göre, 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na göre yetim aylığı alanlara, 5434 sayılı Kanun'da kendileri için belirtilmiş olan şartları taşıdıkları sürece yetim aylığının ödenmesine devam edilecek.
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na göre de kız çocuklarına yetim aylığı ödenmesi için Emekli Sandığı iştirakçisi ve evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanmış veya dul kalmış olması gerekiyor.
Buna göre, babasından dolayı Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alan bayan, yukarıda belirttiğimiz şartları taşıdığı, yani evlenmediği ve 4/c sigortalısı (Emekli Sandığı iştirakçisi) olmadığı sürece, isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemeye başladığında da yetim aylığı almaya devam eder.

AKLINIZDA BULUNSUN
Yurtdışı alacaklarda değersiz alacak kriteri
Yurtdışından olan alacağın değersiz alacak sayılabilmesi için kazai bir hükme (yargı kararı) veya kanaat verici bir vesikaya ihtiyaç bulunmakta olup, herhangi bir kazai bir hüküm veya kanaat verici bir vesika olmaması halinde söz konusu alacak değersiz alacak kapsamına girmez.

GÜNÜN SÖZÜ
'Öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı, yetmişinde bile mesela zeytin dikeceksin.' Nazım Hikmet

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.