30 AĞUSTOS 2009 PAZAR

Ahmet İnam ahmet.inam@aksam.com.tr

Zihniyete giriş

- Zihniyet değişir mi Hoca?
- Zihniyetine bağlı Kazım.
- Çok kolay bir yanıt olmadı mı Hoca?
- Hocayız diye ille de karışık, anlaşılmaz yanıtlar vermemiz mi gerekiyor, Kazım?
- Anlıyoruz da doyurucu olmuyor Hocam. Türkiye'de insanların zihniyeti değişir mi?
- Kazımcığım, öyle soru sorulmaz. Türkiye'de farklı zihniyetlerde insanlar var. Hangisinin zihniyetinden söz ediyorsun?
- Bu kadarını biz de biliyoruz. Farklı zihniyette insanlar bunlar. Ama bir Türkiyeli insan zihniyeti yok mu? Farklı zihniyetlerin bileşkesini alarak konuşsak?
- Galiba var. Bilimsel açıdan sınamak, incelemek gerekiyor. Elbette sosyolojik araştırmalar sınırlıdır, zihniyet ölçümlerinde değişik yöntemsel sorunlar olabilir ama yine de dikkat etmemiz gereken veriler sunabilir bizlere. Öte yandan, içinde bulundukları toplumun ya da dışarıdan gözlemledikleri toplumun zihniyetini başarıyla okuyabilen insanlar vardır. Türkiye Cumhuriyeti'nde doğup, onun okullarında okuyarak, orada kaynayan yaşam pınarına katılıp, bu pınarı anlamaya, yorumlamaya çabalayan insanlar vardır. Bu ülkede yaşamanın, anlayışımızda, düşüncemizde, eylemlerimizde ne gibi belirlenimlere yol açtığını dile getirirler. Neye benzer Türk olmak, Türkiyeli olmak? Sorarlar. Yanıtlarlar.
- Peki, muhterem alim hocam, bu kişilerin söylediklerinin doğru olup olmadığını nasıl anlayacağız?
- Güzel, gerekli ama çok zor bir soru. Dünya görüşümüzle anlıyoruz dünyayı. İdeolojiler üstü bakış diye kimi saf dil akademisyenlerin inandıkları bir ideoloji vardır. Elbette, dünya görüşlerinin beslendiği, onların arasındaki iletişimi, tartışmayı sağlayan ortak bir dünyadan söz edebiliriz. Bu ortak dünyayı, beklentilerimize, kişiliğimize, beden yapımıza, ekonomik, kültürel konumumuza göre görüyoruz. Bu görüşümüz, içinde bulunduğumuz toplumun zihniyetinin etkisinde oluyor. Egemen zihniyetler olabiliyor bir toplumda, daha çekinik zihniyetler de.
- Peki bu zihniyetleri siyasi partiler mi temsil ediyor?
- Kimi partiler yapısı gereği zihniyet açısından 'saf' oluyorlar: Zaten kuruluş amaçları da yola çıktıkları zihniyeti savunmak. Aralarında farklı zihniyetteki insanları bulundurmuyorlar. Kimileri ise zihniyet odaklı olmaktan çok çıkar odaklı partilerdir. Elbette bu çıkarların birleştiği ortak zihniyetler de olabilir.
- Bir toplum, örneğin bizim toplumumuz zihniyet kaynayan bir toplumdur diyebilir miyiz ?
- Farklı zihniyetlerin olanca canlılığıyla fokur fokur kaynadığı toplum anlamında ise söylediğin, 'keşke' diyeceğim. Belki şöyle anlayabiliriz sözünü: Toplumumuz zihniyetlerin kaynadığı bir toplum.
- Anlamadım!
- Devinen bir toplumuz. Geçmişten devralıp, çoğunun gereğince ayırdına varamadığımız değerlerimiz, dünyaya bakış biçimlerimiz var. Miras aldığımız zihniyetler var. Bunlar, içinde bulunduğumuz dünyanın gidişini belirleyen zihniyetlerle etkileşim halinde. Geçmişimizde etkisinde kaldığımız kimi dış zihniyetler, bunlara karşı geliştirdiğimiz görüşlerle belleğimizde yaşıyor. Gelecek beklentimiz, umudumuz, sahip olduğumuz zihniyetleri içten içe kaynatıyor, dönüştürüyor. Farkında olalım olmayalım değişiyoruz. Ülkemizin zihniyeti değişiyor, hani farklı zihniyetlerin bileşkesi olarak gördüğümüz zihniyet. Ülke içindeki toplulukların zihniyetleri de dönüşüyor. Unutmayalım: Korumak istediğimiz zihniyeti değişikliğin katkısıyla koruyabiliriz.
- Hoca, sen de modaya uydun, kıvırtıyorsun! Oportünizmin adını değişim koydun. Evrensel değerlerimiz yok mu? Hangi zihniyet onları yok sayabilir. Kardeşlik, sevgi, adalet gibi. Bu değerler de mi değişecek? Soruyorum hoca, dolandırmadan dürüstçe yanıtla: Zihniyet neden değişir, değişirse zihniyetin hangi öğeleri değişir?
- Farkında mısın Kazım, biz zihniyetin ne olduğunu belirtmeden üzerinde konuşup durduk. Çok ayıp ettik.
- Bizim gibi havadan konuşan insanların yaptığı işi yaptık. Sen de aklın sıra felsefe okumuş okutmuş insansın, daha ayıbı mantık dersi verdiğini duydum. Sana hiç yakışmadı hoca.
- Haklısın Kazım. Bizim böyle tanımsız konuşmamız hangi zihniyetin ürünüdür? Bunun zihniyetle bir ilgisi var mıdır ?
- Vallahi hoca, benim zihniyetimle bir ilgisi yoktur.Seninkini ise bilemem.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.