'Açılım'ın açıldığı ülkemizin sularındayız. Neden açılmak için bu kadar bekledik? Demek ki açılım uygun zamanını bekliyordu? Peki açılım ne kadar Anadolu insanının temel sorunlarıyla ilgili? Ne kadar Anadolu'nun tümünü kapsıyor? Neden 'Kürt sorunu' ya da 'GüneydoÄŸu sorunu' olarak ortaya çıktı da sonra adı demokratik açılım oldu? Ne kapalıydı da açılmaya baÅŸladı? Neden? İlk sorunun yanıtı olumlu: Sorun Anadolu insanının dirliÄŸi sorunudur. Yazık ki hükümet sorunu etnik bir temelde ele almış görünerek çok büyük bir yanlış yaptı. GüneydoÄŸu'da yalnız Kürtler yaÅŸamıyor. Demokratik adı da uygun deÄŸil, yapılması istenen atılıma. Anadolu'nun bir kesimine demokratik açılımda bulunacaksınız, demek ki önceleri bulunmadınız. Ülkenin diÄŸer kesimleri 'zaten' demokratik' olduÄŸu için onlara açılım yok, öyle mi? Yaklaşım çok yanlış. Ayrımcılığı düzelteyim derken daha fazla ayrımcılık yapmaya baÅŸlıyorsunuz. Anadolu İnsanının DirliÄŸi Sorunu adı altında her kesimin ahenk içinde yaÅŸamasını öngören büyük bir proje ile yola çıkılmalıydı. Madem hükümet kelle koltukta bu iÅŸe giriÅŸtiÄŸini öne sürüyor, o zaman projeyi açık açık görmemiz gerekirdi. Unutmayalım; bilimde örneÄŸin, büyük devrimler cesur hipotezler açık ve seçik biçimde dile getirildiÄŸinde gerçekleÅŸebiliyor. Siyasette durum daha karışık olabilir. Yine de açılım ancak açıklıkla, iyi düÅŸünülmüÅŸ, iyi çalışılmış, temelleri saÄŸlam düÅŸünce düzenleriyle gerçekleÅŸebilir.
Açılım, fırsat kollayan, yerel bakışlı, yeterince irdelenmemiÅŸ, bu ülke insanının hassasiyetlerini dikkatlice gözetmeyen, zaman zaman muhalif kanatları Ergenekon kıskacına alıcı suçlamalarla, zaman zaman düzeysiz polemikler ve her zamanki öfkeli, kabadayı çıkışlarla yürütülmeye çalışıldı .
Anadolu İnsanın DirliÄŸi Sorunu ülkemizin varlığını sürdürmesinde en temel sorundur. Bu sorun yeterince yaratıcı olabildiÄŸimizde anlaşılıp, irdelenebilecek. Çözülemeyecek elbette tüm boyutlarıyla. Kararlılık, süreklilik, bilgece bir sebatla adım adım sorunun yollarında yürünecek. Önemli olan da budur, ÅŸu aÅŸamada. SORUNUN YOLLARINDA YÜRÜME YÜREKLİLİĞİ. Bu yürüyüÅŸ yıllar yılı sürecek. Kimse kesin çözüm rüyası görmesin. Åžimdiye dek yürünmedi mi? Elbette yüründü. Bu sorunla ilgili siyasi tarafların görüÅŸleri yok mu? BeÄŸenin beÄŸenmeyin, elbette var. Açılım sözü bu anlamda propaganda kokan bir söz. Åžimdiye deÄŸin hep kapalıydık, ÅŸimdi açılıyoruz anlamında anlaşılırsa, uygun bir yorum olmaz bu. Gerçekçi, yürüyüÅŸü kolaylaÅŸtırıcı, karşı tarafı dinlemeye açık, Anadolu insanının bütününü gözeten atılımlar yapılamadı, yapıldıysa da baÅŸarılı olamadı. Bu atılım da çözebilirse, çözdüÄŸü kadar sorun da çıkaracak. Ama sorun yürüyüÅŸü de bu demek, sorunlar çözümleri, çözümler sorunları kovalayacak. Yürüyeceksiniz. Bu ülke bizim. Bu kültür bizim. Ortak yaÅŸam öykülerimiz var. Bu öyküleri ortak yaÅŸamın can suyuyla besleyecek Anadolulu olmanın ne anlama geldiÄŸi konusunda düÅŸünce inÅŸalarına gereksinimiz var.
Bir felsefeci arkadaşım sorun, insan hakları sorunu dedi. Bir açıdan doÄŸru. Anadolu insanının insan olma hakkında sorunlar var. GeçmiÅŸte yapılan, hala devam eden büyük haksızlıklar var, ağır iÅŸsizlik sorunu, umutsuzluk sorunu, deÄŸiÅŸik kesimlerin çıkarlarına uygun propagandaları var. Anadolu İnsanının DirliÄŸi Sorunu, çok cephede iyi yönetilen büyük bir var oluÅŸ mücadelesi sorunudur. Yalnız insan hakları deÄŸil, felsefe açısından ağır bir anlam sorunuyla da karşı karşıyayız. Bu toprakların insanları hangi deÄŸerlerle geçmiÅŸe, geleceÄŸe bakacaklar? Umutlarını ne besleyecek? Neden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayı isteyecekler? Salt karınlarını doyurdukları, yaÅŸamlarını sürdürebildikleri bir yer olduÄŸu için mi? Dinsel deÄŸerler mi bizi bir araya getirecek? Hangi yorumlarla oluÅŸturulacak ortak deÄŸerler? 'Demokrat' bir ülke bir kesimin dinsel deÄŸerleriyle var olabilir mi? Siyaset alanında aÄŸzımızdan düÅŸmeyen demokrasinin manevi, tinsel karşılıkları için bu ülkede kaç kiÅŸi kafa yormaktadır, kendi dogmalarını karşı tarafa kabul ettirmeye çalışmadan?
Açılıyor muyuz? DüÅŸünce ve deÄŸerler alanı hala kapalı. Manevi demokrasiyi anlayamayan bir kültür ne kendine ne de baÅŸkasına açılabilir. Siyasi açılımların anlam alt yapısı üzerinde düÅŸünülmesi gerekiyor. Bizi bir araya getiren deÄŸerlerin keÅŸfi ve icadı yürüyüÅŸün bize verdiÄŸi önemli bir ödevdir.