AKŞAM | EKONOMI | 03 EYLÜL 2009, PERŞEMBE
Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'ın temaslarda bulunduğu Uygur Türkleri'nin yaşadığı Çin'in Urumçi bölgesinde hem internet hem de uluslararası telefon bağlantısı yasaklanmış durumda

Urumçi temaslarının ardından Türkmenistan'a giderken havalimanında X-Ray skandalı ile karşılaşan Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Urumçi sokaklarında dolaşarak Uygur Türkleri ile sohbet edip, Urumçi'deki Han Tanrı Camii'nde öğle namazı kıldı. Çağlayan'ın incelemelerde bulunduğu Urumçi'de hem internet hem de uluslararası telefon görüşmeleri yasaklanmış Bölgede havalimanı ve caddelerde olağanüstü güvenlik önlemleri alınmış durumda. Urumçi'deki olayların ardından Türkiye'den bölgeye giden ilk üst düzey isim olan Çağlayan, burada Sincan Uygur Özerk Bölgesi Valisi Nur Bekri ile bir araya geldi. Vali Bekri, Urumçi'deki altyapı yatırımlarını anlatarak Çin merkezi hükümeti olmasaydı bu yatırımların yapılamayacağını kaydetti. Urumçi'de halkın yaşam seviyesinin hızla yükseldiğini ifade eden Bekri, 'Çin merkezi hükümeti, azınlıklar ve etnik gruplar için büyük yatırım yaptı. Azınlıkların din, dil ve kültürü çok güzel korundu. Çin'in azınlıklar için uyguladığı politika ve aldığı tedbirler dünyaya örnek oldu' dedi. Bekri, Çin'de ve Urumçi'de bütün vatandaşların dini inancına saygı gösterildiğini aktararak, 'Bu da yasalarla korunuyor. Urumçi'de 23 bin 900 cami var. Buradaki Müslüman halka göre küçük bir rakam değil' diye konuştu.
Dini değil siyasi çatışma
URUMÇİ olaylarına da değinen Bekri, olayların din, milliyet ya da insan hakları sorunu olmadığını kaydederek, bunun bir siyasi çatışma olduğunu aktardı. Bekri, halkın can ve mal güvenliğinin korunması için tedbir aldıklarını, bölgenin normale döndüğünü ve halkın yüzünün güldüğünü savundu. Bakan Çağlayan da Çin halkının bütünlüğüne ve tek millet olmasına önem verdiklerini vurgularken, olaylarıı yakından takip ettiklerini aktardı.
Urumçi'de namaz kıldı
ÇAĞLAYAN, Türkmenistan'a geçmeden önce Uygur Türkleri'nin arasına karışarak, nabızlarını tuttu. Burada bir kuruyemiş satıcısı Uygur'la sohbet eden Çağlayan, orada satılan cevizi eliyle kırdı. Çağlayan, Urumçi'deki Han Tanrı Camii'ni de ziyaret ederek, imam Mahmut Damollam ile görüştü. Çağlayan'ın fotoğraf çektirdiği bir Uygurlu kızın zafer işareti yapması dikkat çekti.
Yurtdışında Türk malı kullanın
TÜRK müteahhitler, Çin'den sonra dünyada ikinci olurken Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'dan müteahhitlere 'Türk malı kullanın' uyarısı geldi. Çağlayan, sadece geçen yıl dünyada 20 milyar dolar civarında iş yapan müteahhitlerden, yurtdışında yaptıkları inşaatlarda Türk malı inşaat malzemesi kullanmalarını istedi. Çin'in ardından Türkmenistan'da temaslarda bulunan Çağlayan, bu ülkede ve dünyanın çeşitli ülkelerinde iş yapan müteahhitlerle bir araya geldi. İşadamlarının sorunlarını dinleyen Çağlayan, Türklerin Türkmenistan'da ağustos ayına kadar 1.6 milyar dolarlık iş yaptığını ve bu sayının yıl sonunda 2.5 milyar doları bulacağını sözlerine ekledi. Türkmenistan'ın Türk müteahhitler için iyi bir fırsat olduğunu ve bu ülkenin, Türklerin iş yaptığı ülkeler arasında 3. sırada olduğunu aktaran Çağlayan, müteahhitlere çeşitli uyarılarda da bulundu.
Öncü kuvvet gönderin
Çağlayan, 'Bir ülkeye müteahhit olarak girmeden önce, öncü kuvvetler gönderin. Öncelikle mühendislik ve müşavirlik işleri yapın. Yurt dışında yatırım yapan müteahhitler de Türk inşaat malzemeleri kullanmalı. Türkiye'deki fabrikalarda üretilen malzemeleri kullanın' dedi. Çağlayan, Türklerin, Türkmenistan'ın Antalya'sı olarak bilinen Abaza bölgesinde de turizm yatırımları yapabileceğini aktardı. Türk müteahhitler de Bakan Çağlayan'dan, başta vize olmak üzere bu ülkede karşılaştıkları sorunları çözmesini istedi. Daha sonra Türkmenistan Başkan Yardımcısı Hocamuhammet Muhammedov ile Aşkabat'taki Türk İhraç Ürünleri Fuarı'nın açılışını yapan Çağlayan, fuarda 64 Türk firmasının ürününün sergilendiğini belirtti. Çağlayan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin, yaşanan dostluğu yansıtmadığını belirtti. Çağlayan, daha sonra fuarı gezdi.
Deniz ÇİÇEK / AŞKABAT