Kaynak arayışında borçlanma ve özelleÅŸtirmeyle ilgili görüÅŸlerimizi daha önce AKÅžAM'da yazmıştık. Söz konusu yazıda, borçlanma ve özelleÅŸtirmenin kaynak sorununun çözümlenmesinde etkin ve verimli olmadığı görüÅŸüne yer veriliyordu. Maliye de bu gerçeÄŸi fark etmiÅŸ olmalı ki, farklı arayışlar içine girdi.
VARLIK BARIÅžI
Kaynak arayışları sonucunda kamuoyunda 'Varlık Barışı' olarak bilinen 5811 sayılı Kanun çıkartıldı. BaÅŸta yeterli tanıtılamama olmak üzere çeÅŸitli nedenlerle beklenen ilgiyi görmedi. BaÅŸka bir söyleyiÅŸle, daÄŸ fare doÄŸurdu.
Bütün bunların sonucunda yasanın yeniden canlandırılması gündeme geldi. İndirimi reddedilen KDV'yi de kapsayacak ÅŸekilde yasa yeniden canlandırıldı. Eylül sonuna kadar baÅŸvuru süresi tanındı ve Bakanlar Kurulu'na süreyi yıl sonuna kadar uzatma yetkisi verildi.
2008 UNUTKANLIÄžI
Yasada 2008 yılı kapsam dışı bırakıldığı için kanun kapsamında bildirimde bulunanların bir bakıma kendilerini ihbar etmesi gibi tuhaf bir durum ortaya çıktı. Dahası, beyan edilen varlık tutarı, inceleme sonucu bulunacak matrah farkından mahsup edilmekle birlikte, tespit edilen kaçakçılık fiilleriyle ilgili olarak, vergi suçu raporu yazılarak suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı da belirsizliÄŸini koruyor. Bütün bunlar yasanın baÅŸarı ÅŸansını azaltan etkenler. İşte bu noktada, duraksamaları giderecek açıklama ve düzenlemeler yapılması en uygun seçenekti. Fakat en azından ÅŸimdilik bu seçenek tercih edilmedi.
İSVİÇRE BLÖFÜ
ABD'nin İsviçre'den banka hesaplarıyla ilgili bilgi istemesi adeta 'karpuz kabuÄŸu' etkisi yarattı. Konuyla ilgili açıklamalar birbirini kovaladı. Böyle olunca da kafalar karıştı. Açıklamaların dozu öylesine arttı ki, 'uyarı' adı altında kimi zaman örtülü, kimi zaman da açık tehditlere tanık olduk.
Yurtdışındaki parasını getirmeyenlerin bunun sonucuna katlanacağı, kanunda ne yaptırım varsa uygulanacağı bizzat Maliye Bakanı tarafından açıklandı. Oysa bu konuda yapılabilecekler son derece sınırlı. Yani, açıklamalar blöf kokuyor. Yasal olarak ne yapılabileceÄŸini 8 Eylül Salı günü AKÅžAM'da yazdık.
SIRADA İNCELEME VAR
BaÅŸvuru süresinin dolmasına sayılı günler kala Maliye'nin elinde baÅŸka bir koz daha var. Bu koz bazı mükelleflerin incelemeye alınması. İncelemeye alınan mükellefler, her ÅŸeyi kurallara uygun olsa bile, incelemenin bir an önce kazasız belasız bitmesini isterler.
İşte tam bu noktada varlık barışı devreye giriyor. Kanun'a göre 19 Haziran sonrasında baÅŸlayan incelemeler kanun kapsamında. İncelemeye alınan mükellef ortaya çıkartılabilecek matrah farkının yüzde 5'ini (yurtdışı için yüzde 2'sini) Varlık Barışı kapsamında beyan ederek 'sigorta' ettirebiliyor.
GörüldüÄŸü gibi, kaynak aramada son trend 'aba altından sopa göstermek'.
BaÄŸ-Kur borcu isteÄŸe baÄŸlı sigortalılık için engel teÅŸkil eder mi?
BAÄž-KUR'a 24.000 TL civarında borcum var. 2000 yılında terk edilmiÅŸ sigortalı olarak gözüküyorum. İsteÄŸe baÄŸlı sigorta baÅŸvurusu yapmak istiyorum. Yeni yasaya göre isteÄŸe baÄŸlı sigortalılık BaÄŸ-Kur sigortalılığından sayıldığı için, borcum isteÄŸe baÄŸlı sigortalılık için engel teÅŸkil eder mi? Murat ÇaÄŸla
İsteÄŸe baÄŸlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleÅŸmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaÅŸlarından;
l 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu'na tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek ÅŸekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,
l Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,
l 18 yaşını doldurmuş bulunmak,
l İsteÄŸe baÄŸlı sigorta talep dilekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na baÅŸvuruda bulunmak, ÅŸartları aranıyor.
GörüldüÄŸü üzere, isteÄŸe baÄŸlı sigortalı olabilmek için aranan ÅŸartlar arasında Sosyal Güvenlik Kurumu'na borcu bulunmamak gibi bir ÅŸart sayılmamış. İsteÄŸe baÄŸlı sigorta talep dilekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na baÅŸvurarak isteÄŸe baÄŸlı sigortanızı baÅŸlatabilirsiniz.
AKLINIZDA BULUNSUN
Kaybolan faturaların sonucu
DANIÅžTAY'A göre; 'Faturaların kullanılmadığının hukuken geçerli belgelerle kanıtlanamamış olması durumunda, defterlerdeki ve kullanıldığı saptanan faturalardaki hasılat tutarı esas alınarak hesaplanan, ibraz edilmeyen her bir fatura ile elde edilebilecek ortalama gelire göre bulunan matrah farkı üzerinden tarhiyat yapılması hukuka uygundur.'
GÜNÜN SÖZÜ
'Arkanı güneÅŸe çevirme, gölgen önüne düÅŸer.'
Tagore