AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-09-24
İsviçre'de parası olana ne sorulur, ne sorulmaz
İsviçreli UBS ile ABD'nin, İsviçre'de hesabı bulunan dört binden fazla ABD vatandaşına ilişkin bilgilerin ABD'ye verilmesi konusunda anlaşma imzalaması bizim Maliye'yi de harekete geçirmiş
OECD tarafından açıklanan vergi rejimleri açısından Türkiye gibi 'beyaz listede' yer alan ülkelerin, İsviçre gibi ülkelerin bankalarında kendi vatandaşlarınca açtırılan hesaplar hakkında bu ülkelerden bilgi isteyebilmelerine olanak sağlayan çalışmayı da değerlendiren Maliye, Türkiye'nin de İsviçre ve diğer ülke bankalarında bulunan hesaplarla ilgili olarak bu ülkelerden bilgi isteyebileceği sonucuna ulaşmış.
İsviçre gibi ülkelerde bulunan ve 100 milyar doların üzerinde olduğu tahmin edilen paraların (bu tahmin neye göre yapılıyorsa!?) bir kısmının ikinci varlık barışı kapsamında ülkeye gelmesini bekleyen Maliye, varlık barışından sonra söz konusu ülkelere başvurmayı planlıyormuş.
Peki, alınan (alınabilirse tabi, zira bu o kadar kolay değil) bilgilerden hareketle hesap sahibi hakkında ne yapılabilir? Hesap sahibine ne sorulabilir, ne sorulamaz?
ABD 'NEREDEN BULDUN' DİYE SORUYOR
ABD, İsviçre'de hesabı bulunan 52 bin vatandaşından 4500'ü için bilgi istemiş. Yani talep ezbere değil. Bilgi istenecek olanlarla ilgili bir takım tespitlerin yapıldığı muhakkak. Diğer yandan ABD vatandaşına servetinin ve harcamalarının kaynağını nereden bulduğunu sorabiliyor. Biz de ise 'nereden buldun?' sorgulamasına imkan sağlayan düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Yani kimseye 'nereden buldun?' diye sorulamıyor.
Dolayısıyla İsviçre veya diğer ülkelerde parası bulunanlara bu parayı nereden bulduğu, vergisini ödeyip ödemediği sorulamayacak.
NEMASI İÇİN SORGULAMA YAPILABİLİR
İkametgahı Türkiye'de bulunanlar ile bir takvim yılı içinde (1 Ocak-31 Aralık tarihleri arasında) Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar, Türkiye'de yerleşmiş sayılıyor.
Türkiye'de yerleşmiş olanlar ile görevleri gereği yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları tam mükellef sayılıyor, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendiriliyor. Yani yurt dışındaki bankalarda parası bulunanların, bu paralarından elde ettikleri her türlü geliri Türkiye'de beyan etmeleri gerekiyor.
Buna göre, yurt dışında parası bulunduğu tespit edilenlere geriye doğru beş yıllık faiz gelirlerini beyan edip etmedikleri sorulabilir.
VERGİ BORCU OLANLAR
İsviçre ve benzeri ülke bankalarında parası olanların bilgilerine ulaşabilme imkanı, kamu alacaklarının tahsilinde etkili olabilir. Başta vergi borcu olmak üzere kamu borcu olup da ödemeyenlerle ilgili sonuç elde edilebilir. Yurtdışında parasının varlığı tespit edilenlerden, ödemedikleri vergi ve diğer kamu borçlarının tahsili sağlanabilir.
Vergi davalarında 11 Eylül'e dikkat
Dava açma sürelerinin çeşitli durumlarda uzaması mümkün. Bunlardan birisi de dava açma süresinin son gününün adli tatile rastlaması. Adli tatil, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 61. maddesinde 'çalışmaya ara verme' başlığı altında düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; 'Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl ağustosun birinden eylülün beşine kadar çalışmaya ara verirler'.
Madde hükmünde yer alan 'eylülün beşine kadar' ifadesi lafzi (sözel) olarak yorumlandığında, 5 Eylül tarihini kapsamamaktadır. Yani, maddeye göre tatil 4 Eylül günü mesai saati bitiminde sona ermektedir. Konu ile ilgili olarak Danıştay tarafından verilen kararlar da aynı yöndedir (İdari Dava Daireleri Kurulu'nun E: 2006/3528, K: 2008/1889 ve E: 2009/276, K: 2009/52 sayılı Kararları).
İYUK'un 8. maddesinde; dava açma sürelerinin son gününün adli tatile rastlaması halinde, dava açma süresinin adli tatilin bitiminden itibaren 7 gün uzamış sayılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre, son günü adli tatile rastlayan davalarda davanın en geç 11 Eylül tarihinde açılması gerekiyor. Bu tarihin geçirilmesi halinde açılan dava incelenmeksizin 'süre aşımı' nedeniyle reddedilir. Bizden hatırlatması...
Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alabilir miyim?
Emeklİ Sandığı'ndan emekliyim. Bekarım. Babamdan dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı alabilir miyim?
l M. Demet Sürmeli
Emekli Sandığı'ndan, Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan bekar veya evlenmiş olmakla birlikte sonradan boşanan veya dul kalan kız çocuklarına yetim aylığı bağlanıyor. Kendi iştirakçiliğinizden dolayı Emekli Sandığından emekli aylığı aldığınızdan, babanızdan dolayı Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alamazsınız.
Ölüm halinde ortak hesabın veraset beyanı
1998 yılında 4 ortak (babam, annem, kardeşim ve ben) banka hesabı açtık. Babam 2005 Haziran ayında vefat etti. Ben bildirimde bulunmadım. Veraset belgesini çıkardık, bu zamana kadar hesabımı kullandım. 2009 Eylül ayı itibarı ile hesabın dörtte birine bloke koydular. Şimdi benden vergi ilişiksiz belgesi istiyorlar. Vergi yazısı ölüm anındaki değer üzerinden mi olmalı, yoksa 2009'daki değer üzerinden mi olmalı? Bir de bankaların adres teyit belgesi olmayan hesaba bloke koyma hakkı var mı? l Yakup Tan
Ortak hesaplarda ortaklık payları belirtilmemişse, her ortağın payı hesap tutarı ortak sayısına bölünerek hesaplanır. Hesap dört ortaklı olduğuna ve ortakların payları ayrıca belirtilmediğine göre her ortağın dörtte bir payı var demektir. Söz konusu banka hesabının babanızın vefat tarihindeki tutarının dörtte biri de babanızın payı olup, mirasçılar tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekiyordu. Dolayısıyla beyan edeceğiniz tutar, 2009 yılındaki değil, vefat tarihindeki tutarın dörtte biri olacak.
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan ''Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik''teki kimlik tespitiyle ilgili düzenleme uyarınca bankalar sürekli iş ilişkisi içinde kimlik tespiti yapamadığı ve iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemediği durumlarda iş ilişkisi tesis edemeyecek ve kendilerinden talep edilen işlemi gerçekleştiremeyecek. Kimlik ve adres teyidinin ardından da istenen işlemler gerçekleştirilecek.
GÜNÜN SÖZÜ
'Tüm uzmanların aynı görüşte olmaları, hepsinin yanılmaları anlamına da gelebilir.' Bertrand Russell