01 EKİM 2009 PERŞEMBE

Tolga Turgut tolga.turgut@aksam.com.tr

Krizden çıkışın ilk sinyalı Fedex'ten

Ne zaman sona ereceğini tahmin edebilene neredeyse Nobel Ödülü verilecek olan ekonomik durgunluğun yavaşlamaya başladığının ilk somut sinyalleri, dünyanın ABD'li kargo devi Fedex'ten gelmeye başladı.

Onlarca ülkede faal olan, dünyanın en büyük uçak filosuna sahip Fedex'ten gelen resmi açıklamaya göre, dünya ticareti süreklilik göstermeye başlayan mütevazı bir toparlanma sürecine girmiş durumda. Açıkçası bu verileri çok önemli buluyorum. Zira uluslararası lojistik, kargo ve paket taşımacılığı dalgalanmaları dünyada ticaretin bir aynasıdır. Yanlış anımsamıyorsam, 2008'in haziran ayında 'ABD de kriz çanları çalıyor' başlıklı bir yazı yazarak küresel resesyon sinyallerinin gelmeye başladığına işaret etmiştim. Bu kanıya varmamdaki en büyük etkenlerden biri, dünya ticaret ağının yansıması olan kargo verileri ve özellikle hava kargodaki düşüştü. Kahin değilim, verileri takip ederek parçaları birleştirdim o kadar. Ülkemiz gençleri başta olmak üzere herkese tavsiye edilir!
Fedex'in yaptığı açıklamada, ABD'deki artış ivmesinin dünyanın gerisinde seyrettiği, bu pazar dışındaki artışın ise kendi tahminlerinin dahi epey üzerinde oluşu dikkat çekiyor. Bu açıklamaları destekleyen bir diğer gelişme, New York borsasında işlem gören havayolu hisselerinin yaz süresince yaklaşık yüzde 40 dolayında artış göstermesidir. Hava kargo verilerine paralel olarak ABD'de demiryolu ile taşınan ticari kargonun da artış trendinde olması umut arttırıcı bir gelişmeyi daha vurguluyor. Ülkeler arası ticaretin tekrar hareketlenmesi, çok yakında havayolu taşımacılığında da rakamların düzeleceğini ima ediyor aslında. Ticaret hacmi arttıkça, hem şirketlerin hem de şahısların seyahat etmek için geliri artar ve uçak koltukları da dolar.
HHH
Olumlu sinyaller gelmeye başlarken ülkemiz havacılık sektörünün de bu gelişmeleri yakından takip ettiğini düşünüyorum. Resesyonun içinde ayakta kalabilmek kolay değildir. Ancak çıkış trendinin başında iş planlarını revize ederek olumlu ivmeyi değerlendirmek de bir o kadar önemlidir. Şimdi havacılık sektöründe tekrar acımasız ve öldürücü bir rekabet başlayacaktır. Özellikle THY, Pegasus ve Sunexpress'in bu sürece oldukça hazırlıklı girdiklerine dair gözlemimizin sonucunu ancak izleyerek göreceğiz.

OKYANUS ÖTESİ BİR ORTAKLIK DAHA
Japonya'nIn en büyük havayolu JAL, son dönemlerde sıkıntılı bir süreçten geçiyor. Sadece son çeyrek zararları 1milyar dolar civarında. İşte tam bu esnada Delta ve JAL havayollarının üst düzey yetkilileri, birkaç haftadır ortaklık görüşmelerine odaklandıklarını resmen ilan ettiler.
ABD'li Delta Havayolları şu anda dünyanın cirosal anlamda en büyük havayolu konumunda. Kısa bir süre önce, çok uzun pazarlıklar sonrası bir diğer ABD'li havayolu olan Northwest'i 2,6 milyar dolara satın aldı ve şu günlerde iki havayolunun birleşmesi ile ilgili olarak ciddi bir entegrasyon sürecine devam ediyor. Şayet ABD'de çok kuvvetli sendikalar olmasaydı bu entegrasyon çoktan tamamlanırdı. Fakat ABD havacılık sendika faaliyetleri 1930'larda kurulmuş olan Ulusal Demiryolları Sendikası'nın mevzuatına tabi olarak faaliyet gösteriyor. Tahmin edileceği üzere havayollarının birleşmesindeki en büyük sıkıntı, pilotların kıdemlilik esaslarının ve haklarının senkronize edilebilmesi.
Japonya'daki yabancı hisse limitleri nedeniyle Delta Havayolları'nın JAL'dan büyük bir hisse satın alması beklenmiyor. Asıl merak edilen husus, Delta ortaklığı gerçekleşirse Oneworld üyesi olan JAL'ın Skyteam'e geçip geçmeyeceği. Eğer gerçekleşirse bu durum şüphesiz Oneworld'ün güçlü ortakları American Airlines ve British Airways'i mutlu etmeyecektir. Hatta konu uzmanları Delta-JAL ortaklığı gerçekleştiği takdirde ABD'nin ciro olarak iki numaralı havayolunun bu işe kayıtsız kalmayacağı yönünde birleşiyor.
***
Özelikle Çin, Hindistan, Uzakdoğu ve Avustralya bölgesinde birleşme ve satın almaların önümüzdeki dönemde daha da artacağını öngörmek mümkün. Zira önümüzdeki 5-15 yıllık süreç tahminlerine göre, havacılık en fazla ilgili bölgelerde büyüyecek. Kim bilir, belki de ülkemizin en büyük havayolu THY bile Bosna'dan sonra bu bölgelerde stratejik ortaklıklara gider.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.