AKÅžAM
A&G AraÅŸtırma Åžirketi'nin sahibi Gür, Kürt açılımının siyasi etkilerini yorumladı. Gür'e göre CHP, hem Batı'da büyük ÅŸehirlerde yaÅŸayan Kürt seçmenlerini hem de açılımı destekleyen Beyaz Türk seçmenlerini kızdırdığı için oy kaybediyor
'Kürt Açılımı'nın Siyasi Etkileri' yazı dizimizin beÅŸinci bölümünde A&G AraÅŸtırma Åžirketi'nin sahibi Adil Gür ile konuÅŸtuk.
MHP'nin izlediÄŸi katı tutum, partiye ne getirir ne götürür?
Süreç insanların kırmızı çizgilerine dokunmadan sonuçlanır, Türkiye'de onlarca yıl süren bu kavga MHP'nin tüm itirazına raÄŸmen sonuçlanırsa milliyetçi bir partinin tabii ki önemli bir argümanı elinden alınmış olacaktır. Bundan dolayı oy kaybedecektir. Ama sürecin, tüm tarafları memnun edecek ÅŸekilde sonuçlanamayacağını düÅŸünüyorum. Çünkü PKK'yı dahi daÄŸdan indiriyor olsanız, mutlaka marjinal gruplar türeyecektir. Terörden medet uman gruplar mutlaka çıkacaktır.
Şu ana kadar gelinen tabloda, kim kazandı, kim kaybetti?
Bugüne kadar DTP ve MHP kazandı. AKP ve CHP kaybetti.
ASKER KANAATİ YÖNLENDİRİR
Askerin Kürt açılımı ile ilgili açıklamalarını nasıl deÄŸerlendiriyorsunuz?
Kürt açılımı açıklamaları içerisinde, MGK toplantısından sonra Genelkurmay BaÅŸkanı'nın yaptığı açıklama toplumun yönlendirilmesi açısından çok önemli. Çünkü Ergenekon gibi tartışmalara raÄŸmen, ordu hala Türkiye'nin en güvenilir kurumu. İnsanların yüzde 80'den fazlası, orduyu en güvenilir kurum olarak görüyor. Bu nedenle askerin bundan sonraki tavrı, toplumun kanaatlerinin oluÅŸmasında belirleyici olacaktır. Askerin sürecin yanlış iÅŸlediÄŸi ve hükümetin yanlış yönde olduÄŸu yönündeki açıklamaları ağırlıklı olarak MHP'ye, kısmen CHP'ye yarayacaktır. Asker halkın hassasiyetlerinin, kırmızı çizgilerinin dikkate alındığı yönünde açıklama yaparsa bu AKP 'ye olan desteÄŸi artıracaktır.
Hükümetin Kürt açılımı projesinde, ne gerçekleÅŸirse, proje baÅŸarıyla tamamlanmış olur?
Terör biter ve artık ÅŸehit cenazeleri gelmezse toplumda, bu projenin baÅŸarıldığı algısı oluÅŸur. Ama terörün bitmesi de kısa vadelik, birkaç aylık deÄŸil olay deÄŸildir. Önümüzdeki 3-5 yılda terör olaylarının yaÅŸanmaması, terörün tamamen Türkiye gündeminden düÅŸmesi gerekir. Yoksa, geçici kısa vadede terör örgütünün ateÅŸkes? Terör gündemden düÅŸebilir. Önemli olan orta vadede gündemden düÅŸmesidir.
PKK'nın silah bırakması, dağdan inmesi bir başarı kriteri sayılacak mıdır sizce?
Elbette ki sayılacaktır. Yani biraz önceki soruda açılım sürecinin baÅŸarı ile sonuçlanmasının en önemli kriteri terörün bitmesini gördüÄŸüm gibi terörün bitmesinin birinci göstergesi de terör örgütünün silah bırakması ve daÄŸdan inmesidir doÄŸal olarak. PKK'nın daÄŸdaki kadrolarının, Türkiye Cumhuriyeti devletinin makamlarına gelip teslim olmadığı müddetçe terör tamamıyla bitti ya da bitecek algısı yaratılmaz çünkü sınırlarımız ötesinde farklı bir yerde uyuma - yürüme sürecine girmiÅŸ olabilir. Bunun için mutlaka terör örgütü mensuplarının, örgütün silah bıraktığını açıklaması için örgütün Türkiye Cumhuriyeti devleti yetkililerini teslim olması bu süreç açısından çok ama çok önemli.
RİSK AKP'NİN SIRTINDA
Süreçte hangi parti için büyük risk var, hangi parti için büyük fırsat var?
Risk, yöneten ve iktidar olan AKP'nin sırtındadır. Fırsat da ama yine AKP'de. Yani bu süreç baÅŸarılı sonuçlanırsa, genel seçimlere kadar AKP oylarına yansıması 2-3 puan olabilir Ama kısa vadede AKP'ye teveccüh ve prestij kazandırtabilir. Yani insanlar 'Ne iyi oldu, Türkiye bir terör belasından kurtuldu' derlerse kısa vadede AKP'ye kazandırabilir? Yani kısa vadede AKP için kazanç, orta vadede AKP için bir risk. AKÅžAM Gazetesi için yaptığımız son araÅŸtırmada ÅŸunu gördük: DTP'nin oyları 5.7'nin üzerine çıkarken, bölgedeki oyları çok fazla deÄŸiÅŸmemiÅŸ aslında. DTP, Adana, Mersin, İstanbul, gibi Kürt vatandaÅŸların yoÄŸun olarak yaÅŸadığı bölgelerden de oy almaya baÅŸladı. Bu bakımdan Türkiye'nin sadece DoÄŸu'nun bir bölümünden, GüneydoÄŸu'dan bir bölgesel parti olmak durumundan çıkıp, Türkiye'deki Kürtlerin tamamından sorumlu bir parti hüviyetine dönüÅŸmesi bakımından DTP açısından kazanç olacaktır
Para siyasi istikrarı sever
Kürt açılımına hangi partinin tabanı, daha hassas yaklaÅŸtı ve etkilendi?
CHP ve MHP'nin tabanı daha hassas yaklaÅŸtı ve etkilendi. Bunun en önemli nedeni ÅŸu: Bu iki partide ağırlıklı olarak DoÄŸu ve GüneydoÄŸu bölgesi dışında kalanlar, kırmızı çizgiler konusunda daha hassas. Daha açık bir ifadeyle Kürt kökenli vatandaÅŸların dışında çok sayıdaki diÄŸer seçmen profilinden oy alan partiler olduÄŸu için bunlar daha çok etkilendi.
Ekonomi bu tartışmalardan etkilenir mi?
Eskiden liderlerin küçük bir beyanatından ya da bir Türk takımının Avrupa'daki baÅŸarısından bile döviz piyasaları etkilenirdi. Åžimdi türban yasa tasarısının tartışması, Anayasa Mahkemesi'nde AKP kapatma davası gibi daha ciddi konularda ekonomi etkilenior. Tartışmalar sonunda iktidarın eskisi gibi tek parti hükümeti olma gücünü yitirdiÄŸi ve seçim olsa hiçbir partinin tek başına iktidar olamayacağı algısı oluÅŸursa ekonomi olumsuz etkileyecektir. Çünkü para istikrarı sever.
Adil Gür'e göre Partilerin Kürt açılımı karnesi
OY KAYBI BİRAZ DURUR
Oy oranını açılım sürecindeki olası baÅŸarısı deÄŸil, ekonomi belirleyecektir. 22 Temmuz 2007 Genel Seçimleri'nde AKP yüzde 46,5 oranındaki oya, 27 Nisan e-muhtırası veya 367 kararıyla deÄŸil o günün ekonomik koÅŸulları nedeniyle ulaÅŸtı. Bu nedenle AKP'deki oy kaybı devam edecektir. Olası baÅŸarı sadece oy kaybı sürecini yavaÅŸlatabilir. BaÅŸarısızlık ise oy kaybını hızlandıracaktır.
SEÇMENLER TAVRINI ELEÅžTİRİYOR
Özellİkle Batı'da büyük ÅŸehirlerde yaÅŸayan, CHP'ye oy veren Kürt kökenli seçmenlerin bir bölümünün tepkisini çekti ve bunların oyunu kaybetmiÅŸtir. Bu nedenle DTP oyları İstanbul-İzmir, Adana-İçel Antalya gibi bölgelerde artırdı. CHP açılımı başından beri koÅŸulsuz destekleyen, yüksek gelirli 'Beyaz Türk' seçmeni partinin tavrını eleÅŸtiriyor. Kürt açılımında baÅŸarı CHP oy kaybettirecek, baÅŸarısızlık ise oy kazandıracaktır.
ASKER KONUŞUNCA PARTİYE YARADI
AKÅžAM Gazetesi için yaptığımız araÅŸtırmada, 6 ay önce yapılan yerel seçimlerden bu yana MHP'nin yaklaşık 3 puan civarında oyunu arttırdığı gözlemledik. Bu açılım sürecinde askerin, muhalefet partileri kırmızı çizgileri ve söylemleri MHP'ye oy kazandırmıştır. Bu oyların kalıcı mı yoksa bir tepki oyu olup olmadığını, önümüzdeki süreçte göreceÄŸiz. Bunu bir ÅŸekilde açılım süreci belirleyecektir.
SÜRECİN EN KåRLI PARTİSİ
Sürecİn en karlı partisi. Hem oyunu arttırdı hem meÅŸruiyet kazandı. DTP'yi muhatap olarak görmeyen partiler, bugün DTP'yi Kürtlerin tamamının olmasa da bir bölümünün resmi temsilcisi olarak kabul ediyor. Süreç baÅŸarısızlıkla soruçlanırsa bile elinden geleni yapmış bir parti olacağı için, DTP karlı çıkacak.
BİTTİ
Ben zaten her acının tiryakisi olmuşum ömür boyu bitmeyen derdimle yorulmuşum