AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-11-03

TRT payındaki ince nokta

Geçtiğimiz hafta yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, bazı ürünler üzerinden alınan TRT payının artırılması gerekiyordu. Konu ile ilgili olarak başta otomotiv ve iletişim sektörü olmak üzere, sektör temsilcilerinden gelen tepkiler üzerine TRT 'geri adım' atmış.

OLAY NEYDİ?
17 Ekim 2009 tarihli Resmi Gazete'de TRT payı alınacak ürünlerle ilgili Bakanlar Kurulu Kararı yayınlandı. Söz konusu kararla, otomotiv ve iletişim sektörüne geriye dönük ilave yükler getirildi.
Kararla, üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan cihaz bulunan araçlar üzerinden ödenen katılım payının alınma esasları değiştirildi. TRT'ye aktarılacak olan bu pay, aracın ÖTV ve KDV hariç satın alma bedeli üzerinden binde 8 oranında hesaplanacak.
Karar sadece araçları ilgilendirmiyor. Radyo ve televizyon yayını almaya yarayan cep telefonları, radyo ve/veya televizyon eklentili buzdolapları, koşu bantları, banyo sistemleri, radyolu fotoğraf makineleri gibi birçok ürün de bu kapsamda.

GERİ ADIM
Basında yer alan haberlere göre, gelen tepkiler üzerine TRT, 'Otoyu ayrı radyoyu ayrı faturalandırırsanız radyo değerinden TRT payı alırım' demiş. Basının 'geri adım' olarak duyurduğu bu gelişme, Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) Başkanı Turgay Durak ve Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Başkanı İbrahim Aybar tarafından açıklanmış.
Başkanlar yaptıkları açıklamada; 'Yeni düzenlemede taşıt bedeli üzerinden bandrol almayı kendi lehlerine uygun bulmayan mükelleflerin bu taşıtlara ait cihaz bedelini ayrıca belgelemesi halinde, taşıt bedeli yerine eskiden olduğu gibi cihaz bedeli üzerinden yüzde 16 oranında bandrol alma imkanı da var. Daha önce yüzde 16 olan tahsil oranlarının binde 8 olarak düşürülmesi lehte durum yaratıyor' demişler.

HAYAL KIRIKLIĞI YAŞANABİLİR
Başkanlar üzülecek ama gerçeği belirtmek zorundayız. Açılacak olan bir dava ile Bakanlar Kurulu Kararı'nın iptali sağlanmazsa veya yeni bir karar alınmazsa hayal kırıklığı yaşanabilir. Nedenine gelince, bu olayda TRT'nin konuyu nasıl yorumladığının hiçbir önemi yok. Karar son derece açık. Bu denli açık olan bir kararın gereğini yerine getirmek mükelleflerin görevi. Bugün için böyle bir açıklama yapılması, yarın bu payların faiziyle birlikte istenmesine engel değil.
Konunun başka bir boyutu ise Kararın amacı ile ortaya çıkan sonuç arasındaki çelişkide yatıyor. Kararın temel amacı, kapsamdaki ürünler üzerinden alınan payı artırarak TRT'nin gelirlerini artırmak. Yapılan açıklamalara göre otomobiller için tam tersi bir durum ortaya çıkacakmış. Yani, yüzde 16 olarak uygulanan oran, binde 8 olarak uygulanacakmış. Oysa, yüzde 16 cihaz bedeline uygulanırken, binde 8 oranı taşıt bedeline uygulanacak...

İPTAL DAVASI AÇILMASI GEREKİYOR
Konu hakkında TRT'nin yapmış olduğu görüş bildiriminin bağlayıcılığı ve hukuki değeri bulunmuyor. Yapılması gereken, Karar'ın yayın tarihinden itibaren 60 gün içinde Danıştay'a iptal davası açılması. Davanın açılması konusunda hem ODD hem de OSD taraf ehliyetine sahip.
Süresi içinde dava açılmaması halinde, söz konusu paylar ve farklar gelecek aylarda faiziyle birlikte istenebilir. Bizden hatırlatması...

Eksik primlerimi toptan ödeyebilir miyim?
17.04.1963 doğumluyum. 06.02.1987'de MEB'de kimya öğretmeni olarak çalışmaya başladım. 08.09.2008'e kadar aralıksız çalıştım. 08.09.2008'de müstafi duruma düştüm. Nasıl emekli olabilirim? Emekli ikramiyesi alabilir miyim? Eksik primlerimi nasıl ödeyeceğim, toptan hepsini birden ödeyebilir miyim? Kenan Ilıca
Emekli Sandığı'ndan emeklilik için 3 yıl 5 ay prim eksiğiniz var. 3 yıl 5 ay daha isteğe bağlı sigortalı olarak veya 4/a (SSK) kapsamında ya da bir kısmı isteğe bağlı bir kısmı 4/a kapsamında prim ödeyerek hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlayıp 50 yaşınızı doldurduğunuzda devredilen Emekli Sandığı'ndan emekliliğe hak kazanırsınız.
Yalnız isteğe bağlı veya 4/a kapsamında prim ödeyeceğiniz süre ayrı ayrı 3 yıl 5 ayı kesinlikle geçmemeli. İsteğe bağlı olarak 3 yıl 5 aydan fazla prim öderseniz devredilen Bağ-Kur'dan, 4/a kapsamında prim öderseniz devredilen SSK'dan emekli olmak zorunda kalırsınız. Eksik primlerinizi toptan ödeyemezsiniz. Ancak mümkünse askerlik borçlanması yapabilirsiniz.
Emekli ikramiyesi için son defa Emekli Sandığı'na tabi görevden emekliye ayrılmış olma şartına ilişkin düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bugün emekli olsaydınız, Emekli Sandığı'na tabi geçen hizmet sürenize ilişkin ikramiyenizi yargı kararıyla alabilirdiniz. Emekli olacağınız tarihe kadar, iptal kararına göre yeni bir düzenleme yapılması gerekiyor. Emekli ikramiyeniz de emekli olacağınız tarihteki yeni düzenleme çerçevesinde değerlendirilecektir.

GÜNÜN SÖZÜ
'Hukukun gücünün azaldığı yerlerde, güçlünün hukuku geçerli olmaya başlar.'  Maurice Dueverger

AKLINIZDA BULUNSUN
Yurtdışından yolcu beraberinde getirilecek eşyalarda sınır
İthali izne bağlı olan eşyalarda yolcu beraberinde getirilecek eşyanın ticari nitelik taşıyacak sayıda olmaması gerekir. Örneğin 30 adet cep telefonu getirilmesi halinde, ticari mahiyet ve miktarda olduğu kabul edilir. Ve gümrük kaçakçılığına ilişkin hükümler uygulanır.