07 KASIM 2009 CUMARTESİ

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

ABD 'birden' büyüdü (?)

Üç ayı aşkın bir zamandır okurlarımızı ABD'de durumun düzelme yolunda olduğu konusunda ikaz ediyorduk. Bu büyüme çok önemli, çünkü ABD dünya üretiminin beşte biri kadar bir üretim yapmakta ve dış ticaret hacmi de çok yüksek. ABD toparlanırsa Avrupa'nın başta Almanya olmak üzere büyük ekonomileri de toparlanır, bu da Türkiye'ye dış talep yaratır düşüncesinden hareket ederek bir gözümüzü ABD verilerinden ayırmıyorduk. Sonunda 29 Ekim geldi ve ABD üçüncü çeyrek büyüme tahmininin ilk versiyonu yayınlandı. Bu sayı revize edilecektir ve revizyonun daha da yukarıya doğru olmasını bekleyenler var.
ABD GSYİH'sı üçüncü çeyrekte bir yıl sonra ilk defa pozitif oldu ve yıllıklaştırılmış şekilde yüzde 3.5 reel büyüme sergiledi. Aşağıdaki grafik ve tablo durumu özetliyor. Ne gözüküyor?
Birincisi, reel büyüme yüzde 3.4 artan özel tüketim harcamalarından etkilendi. İkincisi, reel büyüme 1980 yılından bu yana en yüksek büyümeyi yaşayan konut inşaatı sektörünün yüzde 23 yıllık hızla artması ile ivme kazandı. Üçüncüsü, epey zamandır düşmüş olan mal stokları yeniden arttı ve büyümeye yüzde 0.9 katkı yaptı.
Dış ticaret ve şirketler kesiminin inşaat yatırımları ise büyümeyi aşağıya çeken faktörler oldular.
İlk grafiğimiz çeyrekler itibarıyla yıllıklaştırılmış büyümeyi gösteriyor.
İkinci grafiğimiz ise ABD 2009 yılı üçüncü çeyrek tüketim artışını gündeme getiriyor.
Aşağıda verdiğimiz tablo ise çeşitli faktörlerin büyümeye katkılarını özetliyor (katkı eşittir pay çarpı artış).
Tabii bazı dikkat edilmesi gereken unsurlar var. Bu üçüncü çeyrek reel büyümesinin ilk tahminidir. Kasım sonunda revize edilecektir. Ancak uzmanlar yukarı doğru revizyon bekliyorlar. Veriler yıllık hale getirilmiş verilerdir. Dikkat edilirse tüketimde dalgalanma olmaktadır. Bu devam edecektir ve 2009 dördüncü çeyrek reel büyüme rakamını aşağıya çekebilir.
İşsizlik bir artçı göstergedir, bu nedenle yavaş ve en son düzelen bu gösterge olacaktır. Ayrıca beklenti anketleri de artçı göstergedir, onların da iki yıl kadar daha kötümser havalar estirmesi beklenmelidir (Roubini rahat bırakırsa daha erken iyileşme olur)!
Bu açıklanan verinin mali piyasalarda olumlu etkisi olması ve borsayı yukarı itmesi normaldir.
Ancak dolar kuru üzerindeki etkisi orta vadede yukarı doğru da, aşağıya doğru da olabilir. İlerideki günlerde bu konuda analiz ve yorum da yapacağız.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.