07 KASIM 2009 CUMARTESİ

Nedim Atilla nedim.atilla@aksam.com.tr

Doğunun tatları kaderini değiştirebilecek mi?

Doğu Anadolu Turizm Geliştirme projesi, bölgenin kaderini değiştirmek için mücadele ediyor. Bölge gerekli kaynağa fazlasıyla sahip; zengin doğası ve tarihi kalıntılarının yanı sıra harika yemekleri de görülmeye ve tadılmaya layık.

Doğu Anadolu Turizm Geliştirme Projesi' (DATUR) ile ilk kez geçen sene katıldığım bir turizm fuarında tanıştım. Projeye ev sahipliği yapan Çoruh Vadisi eşsiz doğası, zengin bitki örtüsü, yaban hayvanı çeşitliliği ve açık hava sporlarına uygun coğrafyası ile alternatif bir turizm bölgesi olma potansiyeli taşıyordu; hem de fazlasıyla... Defalarca Erzurum'a gitmiş biri olarak Tortum Gölü yakınındaki şelaleyi, Oltu taşını biliyordum ama Çoruh Vadisi'nin hem coğrafi hem de gastronomik açıdan bu kadar zengin olduğunu doğrusu bilmiyordum. Orada peri bacaları olduğunu, ilk günkü mimari zenginliğini korumasa da önemli bir tarihsel miras olan Gürcü kiliselerini bilmediğim gibi...

Geçen haftalarda projenin destekçisi Efes Pilsen'in konuğu olarak 1.900 metre rakımlı Erzurum'a ulaştıktan sonra, zaman zaman 700-800 metreye inen ve şairin 'mevsim değişir Akdeniz olur...' dizesini anımsatan bir coğrafyaya ulaşınca da, bugüne kadar böyle bir güzelliği görmediğim için hayıflandım doğrusu. Erzurum'un şirin ilçesi Uzundere, projenin merkez üssü.

Proje kapsamında turizm eğitimleri; bölgeye ilgi oluşturacak ve halka gelir sağlayacak yeni ürünlerin oluşturulması; tanıtım, örgütlenme ve sosyal çalışmalarla bölgenin kültür ve eko turizminin geliştirilmesi yer alıyor. Geçen yıllarda başkanlığını Kemal Derviş'in yaptığı 'Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı' (UNDP) ile Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu projede işbirliği içinde...
Projenin danışmanlığını, yerel kalkınma modelleri üzerine çalışan Prof. Dr. Erol Çakmak yapıyor. Bölgeye gönül vermiş bir Erzurumlu Prof. Çakmak; bir de hemşerimiz var aralarında, Egemen Çakır. Projede 'Saha Yöneticisi' olarak görev yapıyor, aslında orman mühendisi ama profesyonel dağcılık ve kamp rehberliği de yapıyor. Yolunuz oralara düşerse, mutlaka bulmanız gereken biri...

Neler yedik neler
Güzel coğrafyanın güzel insanlarıyla da tanıştık. Uzun sefer denizciliğinden emekli olan Rıza Özsoy, DATUR'dan destek alarak bölgenin ilk pansiyonlarını kurmuş; ailesiyle birlikte konukseverliğin en güzel örneklerini sergiliyorlar şimdi ve nefis yemekler hazırlıyorlar. Neler mi yedik bu gezide? Say say bitmez. Bazıları bildik lezzetlerdi ama bazıları da benim gibi neredeyse yirmi yıldır 'Anadolu Mutfağı'nı araştıran birini bile şaşırtacak tatlardı. Hem Rıza Amca'nın pansiyonunda hem de Pehlivan'ın Lokantası'nda güzel, lezzetli ve samimi sofralara konuk olduk. Bazılarını anlatayım ki, siz de yolunuz düştüğünde yemeden gelmeyin.
Ayran aşı: Yoğurttan yapılan, içinde yarma buğday ile küçük köftelerin bulunduğu, nane ve kişniş ile tatlandırılan çorba, sıcacık ve pek nefisti.
Kavut haşılı: Değişik tahılların kavrularak sonra da değirmenden geçirilmesiyle elde edilen undan yapılan bir yemek... Hem tereyağı ile hem de Karadeniz'in imansız peyniri ile bir harikaydı.
Şalgam dolması: Şalgam dilimlerinin arasına köfte harcı konularak yapılıyor; sarımsaklı yoğurtla sundular ama yoğurtsuz da çok lezzetliydi.
Hasuta: Nişastadan yapılan, içinde pekmez ve tereyağının bulunduğu bir tatlı.
Kuymak: Süt kaymağı, un ve sudan yapılıyor. Un, Karadeniz'de mısırdır; buralarda arpa veya çavdar... (Arpa ununun çok faydalı olduğunu unutmayın!)
Kavurma herlesi: Bir çeşit un çorbası, zor bir tat...
Lor dolması: Lor peyniri ile bulgurdan elde edilen harç, evelik (labada) ya da asma yaprağına sarılıyor. Biz evelik yaprağına sarılmış yedik, fena değildi...
Evelik aşı: Evelik (labada) yaprağıyla yapılan mercimekli güzel bir yemek.
Kızamık aşı: Kızamık çalısının yapraklarıyla yapılan bir yemek.
Siron: Eriştenin iyice irisi... Sarımsaklı, kırmızıbiberli, tereyağlı, yoğurtlu ya da pekmezli olarak yenilebiliyor. Tatlısında üzerine ceviz kırılarak servis ediliyor.
Peynir helvası: Yöresel civil peyniri, tereyağı ve undan yapılan tuzlu bir helva ve değişik bir tat...
Kaz lokması: Bir çeşit tuzlu lokma; yerken dut pekmezine bandırdım pek güzel oldu.
Tava ketesi: İçi cevizli bir tür kete...
Mısır bohçası: Mısır unundan mayasız ekmek...
Cağ kebabı: Bölgedeki her kebapçı, kendilerine ait olduğunu iddia ediyor. Erzurum'da Gelgör'de bu kez tattığım etler çok sertti ve sinirinden ayrılmamıştı. Doğrusu, hayal kırıklığı oldu. Oltulu ustaların geçen yıl Sivas'a getirdiği cağ kebaplarının tadı hala damağımdadır. Bu gezide bize verilen bilgide, 'cağ kebabı'nın Artvin'in Yusufeli İlçesi'ne ait olduğu belirtilmişti. Cağ kebabı, önceden terbiye edilmiş dana, oğlak veya kara koyun etinin yatık bir şiş üzerinde ve kömür ateşi eşliğinde pişirilmesiyle hazırlanıyor. Servisi yine yöreye özgü lavaş ekmeği ile beraber yapılıyor. Güzelinin tadına doyulmaz.
Pestil kayganası: Yöresel dut pestili tereyağında kavrulmuş ve üzerine yumurta kırılmıştı; değişik ve lezzeti iddialı olan bir çeşit tatlı kaygana.
Armut, dut ve erik kaysefesi: Kuru meyvelerden yapılan sağlıklı ve güzel bir tatlı... 'Kaysefe', Gürcü kökenli bir sözcük ve 'ezilmiş' anlamına geliyormuş.

Paşabahçe'nin 2010 koleksiyonu görücüye çıkıyor...
İstanbul'un büyüsü, kimine edebiyatta kimine mimaride kimine de resimde ilham verdi. Bu olağanüstü şehir, son olarak Paşabahçe'nin en iddialı ürün çalışmalarından birinin yaratımına katkı sağladı. Paşabahçe, Tarih/Kültür/Cam serisi objelerinin
2010 yılı koleksiyonuna İstanbul adını verdi. 10 gruptan ve toplam 32 adet dekorlanmış cam objeden oluşan 'İstanbul Koleksiyonu' Türkiye'de ilk kez gerçekleştirilecek teknolojik bir şovla 12 Kasım'da Santral İstanbul'da görsel bir şölen eşliğinde İstanbulluların beğenisine sunulacak.

Ayvalık Zeytin Hasat Günleri başladı
Ayvalık Ticaret Odası ile Ayvalık Belediyesi'nin ortaklaşa düzenlediği 'Ayvalık Zeytin Hasat Günleri' dün başladı ve 8 Kasım'da sona erecek. Bu yıl beşincisi yapılan etkinlikte ilk kez bir İtalyan firması da Zeytinyağı Pazarı'nda yer alacak. Her yıl olduğu gibi bu yıl da İsmet İnönü Kültür Merkezi'nde açılan Zeytinyağı Pazarı'nda kurulan stantlarda, firmalar ürünlerini tanıtırken, konuklar taze Ayvalık sızma zeytinyağı alma şansına sahip olacak. Pazar günü saat 10.00'da Necdet Kent Kütüphanesi'nde Anadolu Grubu İcra Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan'ın katılımıyla Komili'nin hazırladığı 'Zeytinyağı Anıtları' kitabının tanıtımı da gerçekleştirilecek. Ayvalık ve çevresindeki yüzlerce yıllık zeytin ağaçlarının, antik kentlerin, yörede kurulan zeytinyağı müzelerinin ve hayatı boyunca zeytinle, zeytinyağıyla haşır neşir olmuş ailelerin ve insanların öykülerinin yer aldığı kitabı kaleme alan AKŞAM Gazetesi yazarı ve İzmir Temsilcisi Nedim Atilla ile fotoğrafları çeken sanatçı İsa Çelik'in imza günü de yapılacak.

İstanbul dördüncü kez kadeh kaldırıyor
Doluca, geleneksel hale gelen 'İstanbul Kadeh Kaldırıyor' etkinliğinin dördüncüsünde, şarapseverleri İstanbul'un 13 seçkin restoranında dünyadan 62 farklı lezzeti kadehte tatma keyfine davet ediyor. Şarap tutkunları, 4-15 Kasım tarihleri arasında İstanbul'un en seçkin mekanlarından Gina, 360, Borsa İstinye Park, Changa, Da Mario, İstanbul Modern, La Brise, Masa, Mikla, Sunset, Şans, Topaz ve Vogue'da Türk ve dünya şaraplarından her biri özenle seçilmiş lezzetleri kadehte tatma fırsatı bulacaklar. İstanbul Kadeh Kaldırıyor etkinliği boyunca başta Doluca ve Sarafin serisi şarapları olmak üzere; Fransa, İtalya, Şili, Kaliforniya ve Avustralya'dan 62 farklı şarap tadılacak. Etkinliğe katılanlar aynı zamanda Doluca şarap yapımcılarının imzasını taşıyan, bugüne kadar üretilmiş olan şaraplardan çok daha farklı bir karaktere sahip Signium'un 2007 rekoltesini ilk deneyenlerden biri olacaklar.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.