08 KASIM 2009 PAZAR

Ahmet İnam ahmet.inam@aksam.com.tr

Felsefeyle ilişkiler üstüne

Mutluluk bağımsız insanların yaşayabileceği bir durum. Kafanız ve kalbiniz bağımlıysa, kendi başınıza dünyayı anlama, yorumlama gücünüz yoksa o zaman başkalarının görüşlerine muhtaçsınız demektir. Ya dini bir dogma içindesiniz ya bir ideolojinin dogması içindesiniz. Ama insanların ideolojileri, dine inanma ihtiyaçları var. Bu inancın sağlıklı bir biçimde yaşanabilmesi, insanların felsefe ile sağlıklı bir ilişkiye girmesi ile başarılabilir diye düşünüyorum. Fakat bir yandan da karamsar olduğumu tekrar etmeliyim. İnsanlar henüz bunun farkında değiller, felsefenin insanı dönüştürme gücü olduğunun, ne felsefe dersi veren öğretmenler farkındadır ne de mutsuz olup da felsefeyi talep eden insanlar farkındadır. Felsefe, kafasına birtakım sorular takmış, problemli, doyumsuz, yaşadığı topluma uyum problemi olan az sayıdaki insanın uğraştığı tuhaf bir etkinlik olarak anlaşılıyor. O açıdan dudak bükülen bir etkinliktir, ama bir açıdan da 'entelektüellerin galiba felsefe bilmesi lazım' diye düşünülür. Böyle düşünenler, felsefe kitaplarını alıp raflara koyabiliyor. 'Ben de felsefeden anlıyorum biraz, demek ki entelektüelim' diyor kendi kendine. Bu da garip bir komedi, trajikomik bir durumdur. Çünkü felsefe gösteriş için yapılabilecek bir iş değildir. 'Felsefeden anlıyorum' taklidi yapılamaz. Bazı akademisyenler, hatta profesörler, belki ben de, aynı şeyi yapıyor olabilirim. Onu da itiraf edeyim doğrusu. Ama felsefe ile insanın ilişkisi çok sahici bir ilişkidir. Eğer bir numaranız varsa eninde sonunda çıkar. O bakımdan 'felsefeden anlıyorum', 'felsefeyle yaşıyorum' taklidinin yapılabileceğini sanmıyorum.
İnsanlar durup dururken niye felsefe ile uğraşsınlar. 'Ne güzel bak eşim dostum var, yahut sevgilim var, maaşım da fena değil, sağlığım da Allah'a şükür yerinde, şimdi ne diye durup dururken felsefe ile uğraşıp canımı sıkayım?' Argo bir deyimle felsefe bu anlamda 'kaşınma'dır. 'Durup dururken sen kaşındın' derler. Kardeşim sana kim diyor felsefe oku diye, okuma rahat et, roman oku, hiçbir şey okuma ne güzel, bol bol dizi seyret, pembe romanlar okuyabilirsin, keyfine bak, diskoteğe git, dans et, hayat ne kadar güzel. İnsan bir defa geliyor bu dünyaya, yani bu kısacık ömrümüzde neden yaşıyoruz? Nereden geldik, nereye gidiyoruz? Var olan nedir? Bilgi nedir? Ne kadar lüzumsuz bir sorular değil mi? Şimdi sen felsefeyle uğraşınca CV'ne yazsan 'felsefeden de anlar', şimdi seni şef muavini mi yapacaklar bankaya? 'Felsefeden de anlıyormuş muhterem kişi' diye seni yükseltecekler mi? Belki şüphe de edebilirler, 'Bu felsefeyle uğraşıyor, kaçık mıdır nedir? İmanımızı bozmasın, ya bu felsefeciler inançsız da olurlar, bizim çocuğu da bozmasın, bunlardan uzaklaşacaksın, çünkü bildiğimiz cevapları cevap olarak kabul etmeyip ha bire sorgulayan adamlar, bunları temizlemek lazım. Belki de dünyadaki mutsuzluğun sebebi felsefedir, felsefeden bir kurtulsak sen o zaman gör ne kadar mutlu olacağız'. Böyle bir görüş var. Tabii bunun yanında bir de dalga geçme vardır. Felsefe sözleri boş sözlerdir. O yüzden insanlar karşıdakinin saçmaladığını gördüğünde 'Felsefe yapma' der, değil mi? Ama onun yanında hava atmak için bir konuda konuşurken 'Benim felsefem...' diye de konuşabilirler. Derin konular konuştuklarını zannettikleri zaman 'Bayağı iyi felsefe yaptık ya...' da diyebilirler. Bir yandan sanki entelektüel insanın kaçınılmaz olarak ilişkiye girmek zorunda olduğu bir alan gibi gözüküyor felsefe. Ama diğer yandan bunlar batılının hep ambivalant tutumlar dediği tam net olmayan çift anlamlı tutumlardır. Bir yandan çok seviyorsunuz felsefeyi ama diğer yandan küçümsüyorsunuz, nefret ediyorsunuz. O yüzden felsefe bugünün toplumlarında bir uçtan bir uca gidip gelen bir etkinlik olarak yaşanıyor. Ve tabii ben bir felsefeci olarak 'felsefeden kuş çıkar' diyenlerdenim. Hani şapkadan kuş çıkıyor ya, sihirbazlar tavşan çıkartabiliyorlar.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.