AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-11-08

Enflasyon düştü, faiz daha düşer!

Geçen hafta yılın son enflasyon raporunu yayınlayan Merkez Bankası 2009 yıl sonu için enflasyon tahminini yüzde 5.4 olarak açıklamıştı. Daha önce yaptığı açıklamalardan da vergi indirimlerinin sona ermesi ve diğer zamlardan ötürü ekim ayında aylık enflasyonun yüksek gerçekleşeceğine dair uyarıda bulunmuştu. Bu hafta ekim ayına ilişkin aylık enflasyon oranı yüzde 2.4 olarak gerçekleştiği açıklandı. Geçen yılın ekim ayında ise fiyatlar ortalama yüzde 2.6 oranında artmıştı. Bu nedenle yıllık enflasyon oranı da yüzde 5.3’ten yüzde 5.1’e geriledi.
Ekim ayına ilişkin fiyat gelişmelerini değerlendiren Merkez Bankası önümüzdeki dönemde baz etkisi nedeniyle, yani aylık enflasyon oranlarının göreceli olarak daha düşük olması nedeniyle, yıllık enflasyonda kısmi yükselişler görülebileceğini söylüyor. Geçen yılın kasım ayında aylık enflasyonun yüzde 0.8, aralık ayında da eksi  0.4 oranında gerçekleştiğini hatırlatalım. Kısmi yükselişler olabilir ancak yine de yıllık enflasyonun yüzde 5.4 seviyesinde ya da daha altında gerçekleşmesi sürpriz sayılmamalı.
Enflasyonun detaylarına bakarsak, aylık enflasyon oranının gerisinde büyük oranda vergi indirimlerinin sona ermesinin yattığını söyleyebiliriz. Geçen yılın ekim ayında sadece yüzde 0.4 oranında fiyat artışı yaşanan ev eşyası grubunda fiyatlar bu yılın Ekim ayında yüzde 2.5 oranında artmış. Buna ek olarak geçen yılın ekim ayında yüzde 0.6 oranında düşen ulaştırma grubu fiyatları, bu yılın aynı ayında yüzde 2.1 oranında artmış. Bu faktörler aylık enflasyonun ekim ayında neden yüksek gerçekleştiğini açıklıyor.
Yıllık enflasyonda ise 0.2 puanlık düşüş büyük oranda gıda ve konut grubu fiyatlarının enflasyona katkısının azalmasından kaynaklanıyor. Bu iki grubun yıllık enflasyona katkısı toplamda 0.6 puan azalmış. Buna karşılık ise ulaştırma grubu fiyatlarının enflasyona katkısı 0.3 puan artmış. Bu da yıllık enflasyondaki düşüşü açıklıyor.
Yılın geri kalanında enflasyondaki düşük seviyenin korunacağını, ancak baz etkisi nedeniyle enflasyonun yüzde 5.5 seviyesine yükseleceğini düşünüyoruz.
Aşağıda enflasyonun uzun dönemli yani yıllık tüm trendlerini gösteren enflasyona yıllık katkılar tablosu var.

Enflasyona Yıllık Katkı Tablosu (endeksteki pay çarpı artış hızı)

     Haz.09        Eyl.09    Eki.09
TÜFE    5.7    5.3    5.1
Gıda-alkols. içec. (28%)    2.7    1.9    1.6
Konut (19%)    2.1    0.8    0.5
1. GRUP (47%)    4.8    2.7    2.1
Ulaştırma (13%)    -0.5    0.0    0.3
Otel, lok. ve kafe  (5%)    0.5    0.4    0.4
Ev eşyası (8%)    -0.1    -0.1    0.0
Çeş.mal ve hizm. (5%)    0.4    0.6    0.5
Sağlık (3%)    0.1    0.1    0.1
2. GRUP (32%)    0.4    1.0    1.3
Alkol-tütün. (5%)    0.3    1.0    1.0
Giyim-ayakkabı (7%)    -0.1    0.0    0.0
İletişim-Haber. (5%)    0.2    0.1    0.1
Kültür ve eğlence (3%)    0.2    0.3    0.3
Eğitim (2%)    0.1    0.1    0.1
3. GRUP (21%)    0.6    1.6    1.6

Geçen yılın sonunda, iyimser senaryoda yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 5 olarak açıklamıştık. O tarihte enflasyon oranının yüzde 10 seviyesinde olduğunu hatırlatmamız gerek. 2009 yılı içerisinde enflasyonda yaşanan hızlı düşüş sürpriz olmadı. Enflasyondaki düşüş de Merkez Bankası’nın elini rahatlattı ve faiz indirimleri devam etti.
Merkez Bankası’nın iki ay daha, yani 2009 sonuna kadar faiz oranlarında iki adet 25 puanlık (toplamda 50 baz puan daha) indirim yapacağını sonra ise beklemeye geçeceğini düşünüyoruz.