Atılgan Bayar atilgan.bayar@aksam.com.tr

kategori2

Ä°ran'a niye geldik?

TAHRAN
BaÅŸbakan'ın Ä°ran ziyaretinin ana eksenlerinden birini enerji konusu oluÅŸturuyor. Siz bu satırları okurken, doÄŸalgaz konusundaki MOU (Anlayış Muhtırası) imzalanıyor olacak.
Müzakere masasının üzerinde üç ana madde var.
1Güney Pars Bölgesi'ndeki, yarısı Katar'ın, yarısı Ä°ran'ın olan dünyanın en büyük doÄŸalgaz alanında yapılacak ve maliyeti 5 milyar doları bulacak doÄŸalgaz üretim yatırımı.
2 Ä°ran ile 2008'de imzalanan anlaÅŸmada yer alan 'Türkmen doÄŸalgazı Ä°ran'dan geçer' maddesini yenilemek ve aktive etmek.
3 Türkiye ile Ä°ran arasında elektrik ticaretinin gerçekleÅŸtirilmesi.
Gün içinde Tahran bürokrasisinin ana gündemi bunlardı.
Ama asıl önemli olan, eski Hilton, yeni Ä°stiklal Oteli'nde Enerji Bakanı Taner Yıldız ile yaptığımız sohbette, özel sektörün bu bölgede önünü açacak giriÅŸimleri desteklediklerini açıklaması oldu.
Benim dikkatimi çeken, Çalık Holding BaÅŸkanı Ahmet Çalık'ın yoÄŸun bir dizi görüÅŸme içinde olduÄŸu.
Özellikle Güney Pars Bölgesi'nde TPAO'nun yapacağı yatırımların konsorsiyumlar ÅŸeklinde organize edilmesi söz konusu olabilir.

ÇALIK HOLDÄ°NG DÜNYANIN EN BÜYÜK DOÄžALGAZ SAHASINDA ÜRETÄ°ME TALÄ°P
Bu gerçekleÅŸtiÄŸi takdirde, Çalık Holding'in de yabancı yatırımcılarla birlikte, dünyanın en büyük doÄŸalgaz sahasında üretici sıfatına kavuÅŸabilme imkanı var.
Ä°ran'daki enerji zirvesi sırasında yoÄŸun faaliyetlerde bulunan baÅŸka Türk iÅŸadamları da var.
Türkmenistan'daki Som Petrolium'un sahibi Sıtkı Ayan görüÅŸmelere katılıyor.
Tarım Kredi Kooperatifleri Merkezi BirliÄŸi Genel Müdürü Bedrettin Yıldırım'ın, Ä°ran'da Razi Petrochemical Co. isimli 1 milyar dolarlık yatırımı tamamlanmış amonyak üretim tesisi var. GörüÅŸmelerde o da yer alıyor.
Anlaşılan önümüzdeki günlerde bu iÅŸadamlarının isimlerini Güney Pars bölgesindeki doÄŸalgaz üretimi, doÄŸalgaz ticareti ve elektrik yatırımlarında duyacağız.
Pakistan'da yüzer elektrik santralı üzerine çalışan Karadeniz Elektrik de, Ä°ran'da 'elektrik ticareti' anlaÅŸmasının iÅŸleyiÅŸe geçmesini bekliyor.

 ENERJÄ° SATAN TÜRKÄ°YE
Bu manzaraya baktığınız zaman, dünya doÄŸalgaz ihtiyacının yüzde 65'ini saÄŸlayan Ä°ran'ın gazının ve Ä°ran üzerinden geçecek Türkmen gazının hem pazarlama hem de üretim sürecinden Türkiye'nin 'yeni stratejik konumuyla' birlikte büyük pay alacağını söylemek yanlış olmaz.
Ä°ÅŸin politik boyutu da ekonomik boyutuyla bir o kadar iliÅŸkili.
Bakan Yıldız, Azeri gazıyla ilgili fiyat farkının Azerbaycan'a bir seferde ödeneceÄŸini açıklamıştı. 500-600 milyon doları bulan bu tutarın Türkiye ile Azerbaycan arasındaki gerginliÄŸi de bir miktar hafifletmesi bekleniyor.
Bütün bunlar gerçekleÅŸtiÄŸi zaman ise, Türkiye'nin hem politik olarak rahatlayacağı, hem de Türkmen ve Ä°ran gazıyla birlikte 'enerji satan' bir ülke konumuna dönüÅŸmeye baÅŸlayacağı söyleniyor.
Enerji Bakanı Taner Yıldız'ın son 15 günlük ziyaret rotasına bakanlar, Türkiye'nin bu büyük çaplı enerji oyununun etki alanının ne kadar geniÅŸ olduÄŸunu görebilir.
Bakan Yıldız, son 15 günde; Romanya, Katar, Suriye, Fransa, Ä°talya, Pakistan ve Ä°ran'da temaslarda bulundu.
Bu manzara, 'Türkiye DoÄŸu'ya doÄŸru koÅŸtukça, Batı'ya yaklaÅŸacak' diye özetlenen dış politika tezini de doÄŸruluyor.
Orta Asya ve OrtadoÄŸu'da yapılan anlaÅŸmalar, her geçen gün Türkiye'yi Avrupa BirliÄŸi'nin 'enerji saÄŸlayıcısı' konumuna yakınlaÅŸtırıyor.
'DoÄŸu'ya giden' Türkiye AB için vazgeçilmez hale geliyor.

Neler olacak, neler olabilir?
- Kasım ayının ilk 10 günü içinde TPAO Teknik Heyeti'nin Güney Pars Blokları'nı incelemesi bekleniyor.
- Üretilecek gazın yarıya yakın kısmının Türkiye'ye tahsis edilebileceÄŸi konuÅŸuluyor.
- Yatırım tutarının 7 ila 10 milyar dolar arasına yükselebileceÄŸi, kredi kaynaklarının ABD ambargosu yüzünden kısıtlı olduÄŸu, bu konuda zorluk yaÅŸanılabileceÄŸi bir gerçek. Bunu aÅŸmakta Türkiye'nin rolü önemseniyor. Ä°ran'a yönelik Amerikan ambargosunun kalkmasının üçüncü ülkeler arasında en çok Türkiye'ye yarayacağı bir gerçek.
- Türkmen gazının taşınması için boru hattı inÅŸası gerekebilir. Boru hattını Türkmen tarafı yapacaksa, Türk firmalar Ä°ran'dan geçecek Türkmen boru hattının inÅŸasına da talip olabilir.

 



Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Alevi açılımına zemin hazırlamak için roman yazdım
Copyright Türkmedya A.Ş. Akşam Gazetesi Güneş Gazetesi Tercüman Gazetesi Autocar Dergisi Alem Dergisi FourFourTwo Dergisi Eve Dergisi Platin Dergisi Stuff Dergisi Maxim Dergisi Alem FM 89.2 Lig Radyo 92.3