AKŞAM GAZETESİ | İsmail Küçükkaya | 2009-11-09

Eve dönüşler sürecek...

ERBİL-MUSUL

Başbakan Erdoğan Bağdat'a geldi, 15 Ekim'deki bu ziyaret 9 bakanla çıkarma gibiydi, 48 anlaşma imzalandı.
Sadece 3 gün sonra PKK'lıların eve dönüşü gerçekleşti. Bu zamanlamaya tesadüf diyebilir miyiz?
Sanmıyorum.
Mola verildikten sonra, 'Kürt açılımının geleceği' tartışılıyor. İki gündür Irak'ta Bakan Davutoğlu'nun sayısız temasını izlerken, görüşmelerin perde arkasını öğrenmeye çalışırken 'bundan sonra neler olacak, Kürt açılımın somut adımları sürecek mi?' sorularına yanıt arıyorum.
Soruları 'Mahmur'dan dönüşler devam edecek mi?' merakıyla çoğaltabiliriz. Bütün bunları Davutoğlu ile de görüştük, kurmaylarıyla da görüşmelere katılan Türk ve Iraklı, özellikle Kürt yetkililerle de...
Kuzey Irak'a ilk resmi ziyaretle tarihileşen geziden izlenimlerimi aktarayım:

DAVUTOĞLU MAHMUR'DAN DÖNÜŞ BEKLİYOR
Dışişleri Bakanı Davutoğlu'na, 'Mahmur'dan dönüşler sürecek mi, takvim nasıl işleyecek?' diye sorduk, tebessüm etti, 'bunu size söyler miyim' sözleriyle devam etti. Görüşmemiz zaten 'bilgilendirme' amaçlıydı.
Ama şurası kesin: Davutoğlu kısa sürede Mahmur'da bir ilerleme, geri dönüşler olmasını bekliyor.
Bakanın, Mesud Barzani ve Necirvan Barzani görüşmelerinde de bu, ağırlıklı konulardan oldu. Türkiye'deki atmosfere göre Mahmur'dan 'eve dönüş' operasyonları sürdürülecek. Davutoğlu bu toplantılarda çok çarpıcı bir de açıklama yapmış: Dağa çıkış durdu, öyle bir mevhum kalmadı.
Bakan Kürt siyasetçilerin de rahatsız olmaya başladıkları PKK sorununun çözümü konusunda, 'zemin sağlam, devam edelim, dağa çıkış durdu, dağdan inişi planlayalım' mesajı vermiş. Ama bu kez çok daha dikkatli olacaklar. Nasıl mı? Sırrı, Türk bakanın Kürt bölgesel yöneticileriyle yaptığı görüşmelerde gizli...

ORTAK KARAR: O GÖRÜNTÜLER TEKRARLANMAYACAK
Toplantılarda bölge barışının sağlanması, sınır güvenliğinin korunması, ilişkilerin normalleşmesi konuşulurken Bakan Davutoğlu, PKK'lıların dönüşündeki görüntülerden rahatsızlığını anlatıyor. Bakan, 'haklı bir tepki oluştu, sürecin devamında işimizi zorlaştırdı' görüşünü aktardı. Necirvan Barzani, Davutoğlu'ndan bile sert sözlerle o manzaranın yanlışlığını vurguladı. En hafifinden 'Akılsızlık' dediğini öğrendim.
Sonra her iki taraf, yani PKK'lıların yola çıkacakları adresin yöneticisi ve varacakları toprakların dışişleri bakanı, 'bu görüntülerin tekrarlanmasına izin vermeyelim, her türlü tedbiri alalım, önleyelim' kararını veriyorlar.
Sonrasında Davutoğlu'ndan aldığımız izlenim, 'geri dönüş süreci bizim kontrolümüzde işleyecek.' Önemli olan nasıl dönüleceği... İşte bunun için, Başbakan'ın açıkladığı 'mola veriyoruz, değerlendireceğiz' dediği, planlama yapılıyor.

SÜRECİN DURMA İHTİMALİ?
Davutoğlu'na Iraklı Kürtler her fırsatta açılımın durma ihtimali olup olmadığını sordular. Davutoğlu kapalı toplantılarda 'sosyal bilimci' şapkasıyla şunları söyledi: 'Hayır durmaz, sosyal olaylarda geriye dönüş yoktur, nehir geriye doğru akmaz.'
Davutoğlu ve diplomat heyeti kurmayları, Dış Ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Çağlayan, ekibi ve 80 işadamı 'tarihi' bir ziyaret gerçekleştirdi. Bir ucunda ekonomik entegrasyon, diğerinde Kürt açılımı ve bölücü terörle mücadele var. Irak'ın kuzeyine ilk kez resmi ziyaret düzenlendi. Musul'da açıldı, Erbil'de de konsolosluk yolda. Kuzey Iraklı Kürtler de çok memnun görünüyorlardı. Mesud Barzani için, 'onu bu kadar gülerken görmemiştik' diyorlar.
Davutoğlu, Müsteşar Feridun Sinirlioğlu ve tüm bu olup bitenlerde büyük emeği olan Bağdat Büyükelçisi Murat Özçelik de Musul'dan ayrılırken çok keyifliydiler.
Düşünüyorum da; sadece bir ay önce 'sınır ötesi operasyon tezkeresini' Meclis'ten geçirmiş bir ülke olarak, kuzeyinden güneyine tüm Irak'ta böyle karşılanmak ne ilginç bir şey. Bu gezi gerçekten dönüm noktası olacak.