Bu sütunda defalarca vurguladım. Önce ABD toparlanacak ve yeniden büyüyecek, sonra Avrupa da toparlanacak ve bundan sonra dış ticaretinin önemli bir kısmını Avrupa ile yapan Türkiye de, dış talep kanalı ile ayağa kalkacak, iç talep de canlanacak ve ihracat ve sanayi üretimi toparlanırken, biz de yeniden büyümeye geçeceğiz.
Türkiye gibi kriz öncesi 700 milyar dolara yakın bir büyüklüğe, 130 milyar doları aşan ihracat ve 200 milyar doları aşan ithalata gelmiş olan, dışa açık bir ülke ekonomisi, salt devlet destekli iç talebin canlanması ile ayağa kalkamaz. Çünkü özel sektör ekonominin (yani hem tüketim hem de yatırımın) çok büyük bir parçası artık, devlet ise ekonomik olarak küçük, yani kamu tüketimi ve kamu yatırımı ile ekonomiyi içeriden ayakta tutmak artık mümkün değil. İhracat ve sanayi üretimi de artık tamamen özel sektörün elinde, 1980 öncesinin, katı devletçi ve kapalı ekonomi mantığı ile ekonomik analiz artık yapılamaz. Alt tarafı G-20 üyesiyiz dostlar!
Şimdi verilere geçelim. ABD
29 Ekim 2009 tarihinde, yani erkenden 2009 üçüncü çeyrek verilerini yayınladı, bu veriler kasım sonunda revize edilecek, karşılaştırma için aşağıya aldık. Geçtiğimiz 13 Kasım günü de AB, Avrupa 16 ve 27 için 2009 üçüncü çeyrek büyüme verilerini açıkladı. ABD ve AB verileri karşılaştırılabilsin diye ikinci çeyrekten üçüncü çeyreğe reel yüzde artış olarak hesaplanan ve mevsimsellik için düzeltme yapılmış veriler aşağıdaki tabloya alındı. Ne görünüyor?
Tabloda verisi mevcut. Hem AB 16 ülkeleri hem de AB 27 ülkeleri tümü bir arada alındığında, küçük boyutta da olsa, 2009 üçüncü çeyreğinde krizden sonra ilk defa pozitif büyüme yaşadılar.
Kuzey Avrupa ve İskandinavya ülkelerinin birçoğu henüz üçüncü çeyrek büyümelerini ilan etmediler, bu nedenle tabloda yoklar.
Polonya da ikinci çeyrekte pozitif büyüme yaşamıştı ama üçüncü çeyreği aynen bizim gibi henüz ilan etmedi.
Tabloya almadığımız göreli olarak küçük ekonomiler, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Litvanya, Slovakya, Portekiz de ilan edilen üçüncü çeyrek verilerinde pozitif büyüme sergilediler.
Tablonun gösterdiği önemli sonuçlar, özetle şöyle:
Birincisi, tablodaki ülkelerden 2009 üçüncü çeyrekte en çok büyüme sergileyen ülke, karşılaştırma için oraya alınmış olan ABD (veri çeyrekleştirilmiş ve mevsimlik düzeltme yapılmış).
Almanya ve Fransa iki çeyrektir peş peşe pozitif ve artan oranda reel büyüme sergilediler. Bu tahminlerin çok üstünde bir durum. Bu ülkeler artık teknik anlamda resesyondan çıktı. İtalya ve Hollanda da üçüncü çeyrekte pozitif büyüme yaşamaya başladılar. Bu da beklenenden daha iyi bir durum.
Avrupa’da hâlâ sürünen, henüz pozitif büyüme görmemiş ülkeler, başta İngiltere olmak üzere, İspanya ve Yunanistan. İngiltere ise tablodaki büyük ekonomiler arasında en zor durumda olan ülke!
Unutmayalım tablodaki tüm veriler, üçüncü çeyreğin ikinci çeyreğe göre büyümesini gösteren (ABD dahil) ve mevsimsellik için düzeltme de yapılmış. Eurostat verileri.
2009 Üçüncü Çeyrek Çeşitli AB Ülkeleri
Büyüme hızları (çeyreklik reel yüzde artış)
AB 16 -1.6 -2.5 -0.2 0.4
AB 27 -1.9 -2.4 -0.3 0.2
Almanya -2.4 -3.5 0.4 0.7
İspanya -1.1 -1.6 -1.1 -0.3
Fransa -1.5 -1.4 0.3 0.3
İtalya -2.1 -1.4 -0.5 0.6
Hollanda -1.0 -2.4 -1.0 0.4
Yunanistan -0.7 -0.5 -0.1 -0.3
İngiltere -1.8 -2.5 -0.6 -0.4
ABD -1.4 -1.6 -0.2 0.9
Yarın Avrupa verilerinin analizi ile devam edeceğiz!