AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-11-21

Avrupa'da sanayi üretimi!

Dün, 13 Kasım 2009'da Eurostat tarafından yayınlanan 2009 üçüncü çeyrek için AB 16 ve AB 27 ülkelerinin reel büyüme sayılarını aktarmıştık. Çeyrekler arası mukayese şeklindeki ve çalışılan işgünü ve mevsimlik dalgalanmalardan arınmış sayılara göre 2009 üçüncü çeyreğinde AB 16, eksi büyümeden pozitif büyümeye geçmiş ve yüzde 0.4 reel büyümüştü. Benzer şekilde AB 27 de eksi büyümeden pozitif büyümeye geçmiş ve yüzde 0.2 büyümüştü. Yani Avrupa geneline yaygın bir toparlanma başlamış bulunuyor.
Hatırlanırsa kriz ortamında önce dünya ticareti daralmış, sanayi üretimi durmuş ve reel daralma gündeme gelirken de işsizlik artmıştı.
Ancak Avrupa'nın Almanya ve Fransa gibi büyük ekonomilerinde son iki çeyrektir pozitif büyüme gerçekleşirken, ihracatın ve sanayi üretiminin de yavaş yavaş toparlandığı görülüyordu.
Eurostat, 12 Kasım 2009'da eylül ayı sanayi üretimi sayılarını da yayınladı. Temmuz-ağustos-eylül sayıları üçüncü çeyreği oluşturacak ama henüz çeyreklik veriler yayınlanmadı. 
Eylül 2009'da AB 16 için Ağustos 2009'a göre aylık sanayi üretimi mevsimlik düzeltilmiş verilerde yüzde 0.3 pozitif artış sergilemişti. Hatırlanırsa bir evvelki ay olan Ağustos 2009'da ise ayni aylık artış AB 16 için yüzde 1.2 idi. Gene Eylül 2009'da AB 27 için ve gene düzeltilmiş verilerde sanayi üretimi yüzde 0.2 artmıştı. Hatırlanırsa bir evvelki ay olan ağustosta ise ayni artış yüzde 0.8 olmuştu.
Aşağıdaki tabloda birinci ve ikinci sütunda karşılaştırmaya izin vermesi için Ağustos ve Eylül 2009 ayları verilerini göreli olarak büyük ekonomiler için vermekteyiz. Tabloda üçüncü ve dördüncü sütun ise yıllık analizi vermekte. Zirve çöküşün olduğu, Nisan 2008 ile tersine dönüşün başlama işareti verdiği Nisan 2009 karşılaştırması olan yıllık veri ve Eylül 2008-Eylül 2009 karşılaştırması olan şimdiki yıllık veri yan yana sergileniyor.
Nisan 2009 yani çöküşün dip veya dibe yakın olduğu verilerde Avrupa ülkelerinde sanayi üretimi düşüşünün, kabaca ülkemizdeki sanayi daralması boyutunda olduğu gözükmekte. Eylül 2009 verileri de yıllık bazda negatifte!
Aşağıda AB 16 ve AB 27 ülkelerinin toplamı için sanayi sektörü çöküşünün mevsimselliğe göre düzeltilmiş grafiği var. Grafikteki gidişatın da ülkemizin düzeltilmiş sanayi üretimi grafiği gidişatına oldukça benzediği ortada.