Doğan hisseleri 1 ayda 3-4 kez el değistirdi, 2 yıl beklenmeliydi

Doğan Grubu, bugün Maliye ile rekor vergi cezası için masaya oturuyor. Doğan’ı en çok zorlayacak başlık, “hisselerin el değiştirme” uygulaması... Maliye Gelirler Kontrolörler Vakfı Başkanı İbrahim Türkiş’e göre “Bu bir iştirak satışı” ve iki yıl bekleme kuralı ihlal edilmiş...

Doğan Grubu bugün rekor vergi cezası için Ankara’da uzlaşma komisyonu ile pazarlığa oturuyor. Vergi kontrolörlerinin Doğan Grubu hakkında yazdığı raporlar henüz kamuoyu ile paylaşılamadığı için ayrıntılar tam olarak bilinmiyor ancak vergi denetim uzmanları ortada vergi hukuku açısından yanlışlıklar olduğunu belirtiyor. Uzun yıllar Maliye Bakanlığı’nda gelirler eski başkontrolörü olarak çalışmış, bürokrasinin farklı kademelerinde görev yapmış Maliye Gelirler Kontrolörler Vakfı Başkanı İbrahim Türkiş, “Doğan Grubu haksız uygulamalarla karşı karşıya olduğunu düşünüyorsa raporu açıklamalı ki uzmanlar da bu konuda net bir değerlendirme yapsın” dedi. Türkiş, bugün toplanacak uzlaşma komisyonunda tartışılacak en önemli konunun ise verginin aslıyla ilgili olacağını belirtiyor. İbrahim Türkiş, son gelişmeleri ve vergi cezalarının hukuki nedenlerini AKŞAM’a anlattı.

‘EN AZ 2 YIL AKTİFTE KALACAK’

Doğan Grubu’na verilen ilk vergi cezasıyla başlayalım. Şirketin vergi kaçırdığı belirtiliyor ve cezasıyla birlikte yaklaşık 1 milyar TL’ye yakın ceza verildi. Olay yargıda, nasıl bir sonuç olabilir sizce?

Konu yargıda olduğu için üzerinde konuşmak doğru olmaz ancak teknik olarak şunu söyleyebilirim; Doğan Grubu’na verilen ilk cezayla herhangi bir uzlaşma söz konusu olmadı. Çünkü buradaki raporda vergi hilesinin yapıldığı belirtiliyor yani Vergi Usul Kanunu’nun 344. maddesine göre işlem yapılmış ve vergi kaçırıldığı söyleniyordu. Bu nedenle de verginin aslıyla birlikte 3 kat ceza istendi. Mahkemeden nasıl bir karar çıkacağını söylemek yanlış olur ancak verginin aslıyla ilgili bir değişiklik beklenmesi olasılığı düşük, ceza konusuyla ilgili bir indirim olabilir.

Sonrasında 3.76 milyar liralık bir ceza daha geldi ve taraflar bugün uzlaşma komisyonunda buluşacak. İki ceza arasında nasıl bir fark söz konusu?

İkinci raporda 344. maddeye göre bir cezalandırma yok yani halk diliyle kaçakçılık var denmiyor vergi ziyaı saptanmış ve ceza buna göre verilmiş. Bu nedenle uzlaşma hakkı var.

Vergi ziyaı cezası hangi durumlarda verilir? Doğan Grubu’nda nasıl bir usulsüzlük saptanmış olabilir?

Vergi kanunlarının vergilendirmeye ilişkin olarak belirlediği vergi matrahlarının, eksik beyan edildiği belirlenirse vergi ziyaı cezası talep edilir. Ancak burada dikkat çekici olan 3 kat ceza istenmemiş olması. cezanın 3 kat olmaması abilmesi için ayrıntılı şartlar söz konusu olması gerektiği için ceza uygulamasının doğru olduğunu düşünmekteyim. Gazetelere yansıyan ve Doğan Grubu’nun yaptığı açıklamalardan çıkardığımız sonuç şu: Gruba bağlı şirketlerin hisse değişimi yapılıyor, hisse senetlerinin el değiştirmesi Katma Değer Vergisi’nden istisna olduğuyla ilgili bir hüküm yok. Doğan Holding, hisse senedi yerine ilmuhaber kullanmış ve ilmuhaberin de hisse senedi gibi vergiden muaf olduğunu belirtiyor, bu tartışmaya açıktır. Yani burada bir hisse değişimi var. Bu noktanın uygulanmasında bazı tartışmalar var. Oysa kanunlarda açık açık belirtiliyor, şirketlerin hisse satışı işlemlerini hisse senedi, ilmuhaber ya da deftere işlemek şeklinde yapmaları önemli değil, burada yapılan işlem iştirak satışıdır. Raporun, Doğan Grubu’nun dediği gibi hisse senedi-ilmuhaber tartışmasıysa sınırlı olduğunu düşünmemekteyim, cünkü Maliye Bakanlığı’nın 1 No’lu KDV tebliğinde bu konu ile ilgili belirleme bulunmaktadır. Burada yapılan iştirak satışı olarak değenlendirme olmuştur. İştirak hissesi satışında ise hissenin en az 2 yıl şirketin aktifinde bulunması gerekiyor. Eğer anlatılanlar doğruysa bir ayda hisseler 3-4 kez el değiştirmiş yani 2 yıl kuralına uyulmamış. Katma Değer Vergisi’nin 17/4 R maddesinde kurumların aktifinde en az 2 tam yıl süreyle bulunması gerekir deniyor...

RAKAMDA İNDİRİM ÇIKABİLİR

Bugün uzlaşma komisyonu toplanıyor. Sizce komisyondan nasıl bir karar çıkar ve süreç nasıl işler?

Merkezdeki uzlaşmalarda ceza miktarı üzerinde mükellefe daha yumuşak davranılır. Cezaların bazen tamamen bazen önemli bir kısmının kaldırıldığını gördük. Bu komisyonda da aynı şey olacağını tahmin etmek için kâhin olmaya gerek yok. Burada önemli olan vergi aslıyla ilgili, verginin ne çıkacağını tahmin etmemiz mümkün değil ama merakla beklenen konu da bu. Verginin miktarı konusunda İdare katıdır ancak yüksek rakamlar söz konusu olduğunda indirim olabilir. Sonuçta devlet alacağını bir an önce tahsil etmek ister. Bunu da sadece uzlaşma komisyonu biliyor, mükellef de nereye kadar uzlaşacağını biliyor. Her şey bugün netleşecek.

Kontrolörler devlet terbiyesi almıştır

Sizce bu denetim siyasi midir?

Birçok halka açık ya da açık olmayan şirketler her açıdan incelenir, bu devletin süregelen bir işidir. İncelemeyi yapan kurumlar nereyi incelediğini duyurmak zorunda değildir ayrıca açıklanması da yasaktır. Bu nedenle kamuoyu sadece Doğan Grubu denetleniyor sanıyor ama şu anda birçok büyük mükellef üzerinde inceleme vardır. Şirketlerin önemli bir bölümü de bu incelemeleri ya da inceleme sonunda aldıkları cezaları açıklamak istemez hatta bazıları cezaların karşılığında sermaye artırıp açıklamıyor. Doğan Grubu’na yapılan incelemeler ve sonucunda verilen cezalar Doğan Grubu tarafından açıklandı. Rutin işlemler bunlar ama bir talihsizlik söz konusu oldu ve arka arkaya geldi. Ben de araştırdım neden başladığını ve ihbarla başladığı belirtildi. İhbarla başlayan incelemenin ardından başka işlemlere de rastlanmış. Hatta Petrol Ofisi’ne verilen ceza da şirketin kendi talebi üzerinde yaptığı bir incelemeyle başlamış.

Denetleme uzmanı önyargılı olamaz mı, yorumlarında katı davranmış olabilir mi?

Burada incelemeyi 4-5 kişilik bir ekip yapıyor, kontrolör şirketi sevmiyorsa bile önyargılı olamaz, kontrölörün böyle bir tercihi söz konusu değildir. Hata ve yanlışlık zaman zaman olabilir ancak kasıt hiçbir zaman olmaz. Ayrıca okuma komisyonları var, raporları okuyup değerlendiren ekip bazı yanlışlık ve eksiklikler saptayabilir. Sadece siyasal nedenlerle bir şirketi gidip incelemek çok kolay değil. Maliye Bakanlığı’nın dokusuna uymaz. Ben de yıllarca vergi kontrölörü olarak görev yaptım, eğer kamuoyuna çok yansımamışsa denetlediğimiz şirketlerin sahiplerinin siyasi görüşlerini bilmezdik.