AKŞAM | CUMARTESI | 28 KASIM 2009, CUMARTESİ
BaÅŸlığa bakınca 'ders mi iÅŸliyoruz' diyebilirsiniz ama iÅŸleyeceÄŸiz. GeçtiÄŸimiz günlerde İstanbul Moda Akademisi'nde, Fransız trend ajansı Nelly Rodi'den Nathalie Rozborski'nin 'DeÄŸiÅŸen global pazarda moda tüketicisinin davranış analizi' konulu workshop'una katıldım. Trendlerin ötesinde tüketici davranışlarını sınıflandıran workshop'ta bakın neler öÄŸrendim... 
GeleceÄŸin moda profesyonellerini yetiÅŸtirmeyi amaçlayan Türkiye'nin ilk ve tek moda akademisi, Uluslararası Moda Okulları BirliÄŸi (IFFTI) üyesi İstanbul Moda Akademi'nde (İMA) yapılacak 'DeÄŸiÅŸen global pazarda moda tüketicisinin davranış analizi' workshop'unun basın bülteni mail kutuma düÅŸer düÅŸmez hemen katılmak istediÄŸimi bildirdim. Fransız trend ajansı Nelly Rodi'den Nathalie Rozborski'nin bilgi ve tecrübelerini aktaracağı bu workshop'tan çok ÅŸey öÄŸreneceÄŸime enimdim zira bunun sezon deÄŸil, gün be gün deÄŸiÅŸen trendlerin de üzerinde bir aktarım olacağını düÅŸünüyordum. DüÅŸündüÄŸüm gibi de oldu; moda tüketicilerinin hangi stili neden benimsediÄŸini ve neyi neden aldığını artık çok daha iyi biliyorum. MarkalaÅŸmaya çalışanlara ve moda sektöründeki yöneticilere de bu workshop'u ÅŸiddetle öneriyorum.
İMA'nın son derce modern ortamında gerçekleÅŸen çalışmada her sezon deÄŸiÅŸen küresel moda pazarında stil konumlandırmaları yapabilmeleri için, tüketicilerin genel dinamiklerini analiz etme yöntemlerini gösteren çalışmada, tüketicilerin davranışlarını 4 temel sosyolojik ana baÅŸlık altında toplayarak, kiÅŸileri moda tüketicisi olmaya iten nedenleri ve bununla birlikte ait oldukları 13 stil ailesini inceledik.
Rozborski'nin sosyolojik ve tüketici araÅŸtırmaları sonucunda ulaÅŸtığı bu 13 aileyi tek tek açıklamaya bu satırlar yetmeyeceÄŸinden 'Gelenek', 'Duygular', 'Kaçış' ve 'Sebep' olarak ayırdığı 4 ana grubu ve özelliklerini aktarmak istiyorum. Zira dünyaya mal olmuÅŸ tüm markaların baÅŸarısının sırrı, hitap edecekleri kitleyi belirleyip, onların davranış ve deÄŸer yargılarını iyi tanıyıp, markalarının temellerini bu doÄŸrultuda atmalarından geçiyor. Rozborski de söze, baÅŸarılı olmak isteyen markaların önce kendisine 'ben kimim, hedef kitlem kimler, tüketicim ne istiyor' sorularını sormaları gerektiÄŸine dikkat çekerek baÅŸlıyor. İşte moda tüketicisinin ana profilini çizen 4 baÅŸlık...
SİZ HANGİ GRUPTANSINIZ?
İlki 'Gelenek'. Bu gruba giren moda tüketicisi, aile mirasına sahip ve aileden gözlemledikleriyle hareket ediyor. Bu insanlar için statü, aile baÄŸları ve sosyal yaÅŸam önemli. YaÅŸam alanları da ÅŸehrin dışındaki konforlu siteler. Alt stil aileleri ise; trendlerin ötesinde giyinen polo yaka tiÅŸört, V yaka kazak gibi basic kıyafetleri tercih eden 'temel'; rafine bir zevki yansıtan 'klasik' ve diÄŸer iki aileye göre daha renkli ve sofistike giyinen 'esnek'. Bu grubu hitap eden örnek markalar ise GAP, Hermes, Maxmara, Massimo Dutti...
İkinci grubumuz 'Duygusal'. Estetik duyguya önem veren ve kuvvetli duygular peÅŸinde koÅŸan bu grup tüketici için, aÅŸk, arkadaÅŸlık ve aile kavramları önemli. Çok romantiklikten asiliÄŸe kadar farklı duygusal davranışlar gösterebilirler. Farklı koleksiyonları bir araya getirirler. Haz odaklıdırlar ve eÄŸlenmek için yaÅŸarlar, anın tadını çıkarırlar. YaÅŸam alanları iyi bir semtte güzel bir apartman dairesidir. Alt stil aileleri ince kumaÅŸlardan ve feminen bir tarzdan hoÅŸlanan 'romantik', parıltılı ama asla gösteriÅŸli olmayan tarzda kaliteli giyinen 'parıltılı', provokatif ve tahrik edici giyinen gösteriÅŸli, zımba ve ekoselerden vazgeçemeyen 'asi'. Markaları ise Chole, Guess, Gucci, Dr. Martens...
Kaçış grubunun mensupları ise anti gerçeklik akımının etkisindedir. Sürekli hayal kurmak ve seyahat etmek isterler. Farklı stilleri bir araya getirdikleri gibi kültürler arası transferler yapmakta üstlerine yoktur. İlham verici ve yaratıcıdırlar. Masal dünyasının içinde olmak adına antikaları lüksle buluÅŸtururlar. Alt stil aileleri, sanatı ön planda tutan, el yapımı ürünlere deÄŸer veren 'sanatçı', yün ve kadife gibi nostaljik kumaÅŸ ve tarzdan hoÅŸlanan 'tarihi barok' ve farklı kültürlere atıfta bulunan 'etnik'. Markaları Marni, Kenzo, Christian Lacroix...
Son ana grubumuz ise 'Sebep'. Duygulara ve fonksiyonelliÄŸe odaklı bu kiÅŸiler, zeka ve mantık ararlar. Ne iÅŸe yarıyor, neden almalıyım diye sorular soran bu kiÅŸiler için fonksiyonellik ön plandadır. Ayrıca çevresel faktörler de bu kiÅŸiler için önemlidir. Çevre dostu ürünleri tercih ederler. Yapaylıktan hoÅŸlanmazlar, doÄŸal kaynakları optimize ederek kullanan yeni teknolojileri severler. YaÅŸam alanları stüdyo dairlerdir. Alt stil aileleri ekolojik olan her ÅŸeyi baÅŸ tacı eden 'eko yeÅŸil', matematiksel mantığı benimseyen 'minimal' ve yüksek teknolojiyi kullanan, mimari çizgileri vurgulayan 'düzsel'. Markaları Edun, Jil Sander, Hüseyin ÇaÄŸlayan.
Markalara öneriler
Danışmanlık ve eÄŸitim vermek için daha önce de birçok kez Türkiye'ye gelmiÅŸ olan Nathalie Rozborski, Türk insanının giyim tarzının ağırlıklı olarak 'duygusal' ve 'geleneksel' grubuna girdiÄŸini belirtirken markalarımızın ise 'duygusal' ve bazen de 'kaçış' gruplarına hitap ettiÄŸini açıklıyor. Markaların yaptığı en büyük yanlışın, hangi gruba hitap edeceÄŸine karar vermeyip her gruba yönelik ürünler hazırlamak olduÄŸunu söyleyen Rozborski'nin önerisi ise ÅŸöyle: 'Net bir vizyonunuz olmalı.Önce DNA'nızı belirleyip hitap edeceÄŸiniz kitleye karar vermelisiniz. 'Geleneksel' bir markaysanız 'etnik' gruba hitap edemezsiniz. Markanızın bir tutarlılığı olmalı ve bu tutarlığı koleksiyondan sunuma hatta poÅŸetlerinize bile yansıtmalısınız. Ayrıca trendler ne olursa olsun kendi DNA'nıza sadık kalmalı, trendleri kendi stilinize uyarlamalısınız.'
AYSUN ÖZ KAŞİ