AKÅžAM | CUMARTESI | 28 KASIM 2009, CUMARTESÄ°

Çocuklar şeker ve çikolata tüketirken bunlara dikkat!

Bayram'ın 2. gününde önce Bayramı'nızı kutluyorum. Sonra da 'çocuklarımız bu özel günlerde ÅŸekerleme tüketirken nelere dikkat etmeli' sorusunun cevaplarını öÄŸrenmek üzere sizleri, Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Mutfak Sanatları Bölümü BaÅŸkan Yardımcısı Yrd. Doç. Sibel Özilgen ile yaptığım röportaja buyur ediyorum...

- Çocuklarımızın Bayram gibi özel günlerde ÅŸeker, çikolata gibi yiyecekler tüketmesi konusuna bir gıda mühendisi olarak nasıl bakıyorsunuz?
SaÄŸlık ve beslenme, birbirinden ayrılması mümkün olmayan iki kavram. SaÄŸlıklı büyümek ve yaÅŸamak için yer, saÄŸlıksız yiyecekler tükettiÄŸimizde veya saÄŸlıksız beslendiÄŸimizde de hasta oluruz. Bu durum bazı dönemlerde daha da önem kazanır. Bayramlar ve kutlama yapılan özel günler de bunlardandır. Bu gibi zamanlarda iki önemli tehlike kapıda bizi bekler; biri saÄŸlıksız üretilen ÅŸekerlemeler, diÄŸeri ise kontrolsüz miktarlarda tüketilen tatlılar. Ancak ne yazık ki, bu dönemler güvenli gıda tanımına uymayan, tüketildiÄŸinde ciddi saÄŸlık sorunlarına neden olan, halk arasında 'merdiven altı üretimi' diye adlandırılan ürünlerin üretim ve satışının patladığı dönemlerdir. Özellikle dar bütçeli ailelerin zorunlu olarak yöneldiÄŸi bu tür gıdalar baÅŸta çocuklar, yaÅŸlılar ve hamileler olmak üzere çok ciddi saÄŸlık sorunlarına neden olur.

GÜVENLÄ° GIDA NEDÄ°R?
- O halde, 'güvenli gıda' nedir, onu öÄŸrenmemiz gerek...
Güvenli gıda, insan saÄŸlına zarar verebilecek biyolojik, kimyasal ve fiziksel zararlılardan arındırılmış gıda olarak tanımlanır. Her gıdanın 'tarladan çatala' gelene kadar hangi ÅŸartlar altında üretilip saklanacağı yasalarla belirlenir ve kontrol edilir. Denetimleri yapılmayan gıdaların saÄŸlığa zararlı olacakları kesindir. Bayram gibi zamanlarda bu tehlike karşımıza saÄŸlıksız üretilen ÅŸekerlemeler olarak çıkar. Åžeker, çikolata ve diÄŸer ÅŸekerlemeleri maalesef mikroorganizmalar da çok severler. Üretimleri mutlaka son derece hijyenik koÅŸullarda yapılmalıdır. 

Ä°ÇÄ°NDEN CAM, TENEKE   PARÇASI ÇIKAN ÅžEKERLER VAR!
Ayrıca, ÅŸekerlemelerin pırıl pırıl renklerini veren katkı maddelerinin güvenilirliÄŸinin bilimsel olarak kanıtlanmış, kullanım miktarlarının da yasalarla sınırlandırılmış olması gerek. Ancak, denetimsiz ürünlerin çoÄŸunda renklendirici olarak son derece tehlikeli kimyasallar, genellikle de tekstil boyaları kullanılmakta. Bu ürünlerin hangi ÅŸartlar altında üretildiÄŸini hayal ettiÄŸimizde de kıl, tüy, toz gibi fiziksel zaralılardan bahsetmeme gerek yok sanırım. Hatta içinden cam ve teneke parçaları çıkan ÅŸekerlerle bile karşılaÅŸtım. Bu ürünlerin sarıldıkları, çocuklarımızın 'jan-janlı' dedikleri jelatinlerin de gıdalarda kullanılırlığı bilimsel olarak onaylanmış olmalıdır. Bu tür gıdaları üretenler yakalandıklarında hep aynı ÅŸeyi söyleler; 'Bak ben yedim birÅŸey olmadı...' 

YILLAR SONRAORTAYA  ÇIKAN OLUMSUZ ETKÄ°LER
- Çocukların yediÄŸi ÅŸekerlemeler 'güvenli gıda' tanımına uymuyorsa, olumsuz etkileri hemen mi, yoksa yıllar sonra mı ortaya çıkar?
Gıdalar nedeniyle oluÅŸan hastalıklar kısa veya uzun dönemde ortaya çıkabilirler. Mikrobiyal zehirlenmeler genelde kısa dönemde kendilerini gösterir. Buna karşın, özellikle kimyasal zararlıları tükettiÄŸimizde etkileri kendisini uzun yıllar sonra gösterebilir. Kimyasalların büyük bölümü kanser yapma özelliÄŸine sahiptir. Çocuklar, yaÅŸlılar, hamileler ve savunma mekanizması zayıf olan bireyler bu etkilere daha da açıktırlar. 

- Peki, çözüm nedir?
Denetim çok önemli. Kanuni olarak bu denetimlerin mutlaka yapılması ve suçluların cezalandırılması esastır, buna hiç kimsenin itirazı olamaz. Ancak, bizim ülkemizde de olduÄŸu gibi geliÅŸmekte olan birçok ülkede bazı kurumlar arasında yaÅŸanan olası kopukluklar nedeni ile boÅŸlukların oluÅŸtuÄŸu da bir gerçek. Burada biz tüketicilere de görev düÅŸüyor. 

- Son olarak, annelere bir öneriniz var mı?
Çocuklarımızın ÅŸeker ve çikolata tüketimleri biz istemesek de özel günlerde artar. ÇocuÄŸumuzla bir plan yapıp topladığı ÅŸekerleri haftanın deÄŸiÅŸik günlerinde tüketmek üzere ikiÅŸerli veya üçerli gruplara ayırabiliriz. Hangi ÅŸekeri hangi gün yiyeceÄŸine çocuÄŸun kendisi karar verirse, hazırladığımız plana sadık kalması daha kolay olur. Böylece çocuÄŸumuzun topladığı ÅŸekerleri birden tüketmek yerine azar azar tüketmesini saÄŸlayabiliriz. Mümkün olduÄŸu kadar ÅŸekerlerin yemeklerden sonra yenilmesini saÄŸlamak da bir baÅŸka çözüm olabilir.

TÜKETÄ°CÄ° NE YAPMALI?
l Açıkta satılan ürünleri almamalıyız.
l Ürünlerin paketlerinin üzerinde Tarım ve Köy Ä°ÅŸleri Bakanlığı'nın izni ile üretilmiÅŸtir ibaresini aramalıyız.
l Son kullanma tarihi geçmiÅŸ ürünleri almamalıyız. Bazı küçük marketler büyük iÅŸletmelerin tarihi geçmiÅŸ ürünlerini çok ucuza alıp, satıyor. Ürünlerin tarihlerine çok dikkat etmeliyiz.
l EÄŸer ikram edeceÄŸimiz baklava gibi tatlıları biz yapmayıp bir yere sipariÅŸ veriyorsak, üretim yerinin ruhsatlı ve denetlenen bir yer olduÄŸuna emin olmalıyız.
l SaÄŸlıklı üretilen her yiyeceÄŸin tahmin edebileceÄŸimiz ortalama bir bedeli vardır. Çok ucuz üretilen ve satılan yiyeceklere ÅŸüphe ile yaklaÅŸmalıyız. Bu ürünlerde olması gerekenden farklı bir hammadde kullanılmış olabilir. ÖrneÄŸin, izinsiz çikolata üretiminde kiremit tozu, kumaÅŸ boyası, keçiboynuzu tozu sıklıkla kullanılıyor. Emin olmadıkça bu ürünleri satın almamalıyız.
l Çevremizde izinsiz üretim ve satış yapanları ÅŸikayet etmeliyiz.

HÜLYA YILDIRIM

• • PaylaÅŸ |  Google    Live    Facebook    Twitter    Digg|      

• DiÄŸer Haberler