Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, eş ve çocuklarının yanı sıra, Kanunda aranan şartları sağlayan ana ve babasına da toplam yüzde 25 oranında gelir veya aylık bağlanıyor.
Ana ve babaya hangi durumda aylık bağlanacağı, başka bir anlatımla aylık bağlanması için aranan şartlar, 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu'nun 34. maddesinde yer alıyor.
ARANAN ŞARTLAR
Ana ve babaya aylık bağlanabilmesi için;
l Ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin, asgari ücretin net tutarından (1.7.2009'dan itibaren 496,53 TL'den) daha az olması,
l Diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması,
l Ölen sigortalının evli ve çocuklarının bulunması halinde, hak sahibi eş ve çocuklardan artan hissenin bulunması şartları aranıyor.
Sigortalının ölüm tarihinde artan hisse bulunmaması nedeniyle aylık bağlanamayan ana ve babaya, daha sonra durum değişikliği nedeniyle artan hissenin ortaya çıkması durumunda aylık bağlanıyor. Yine durum değişikliği nedeniyle artan hissenin ortadan kalkması halinde ana ve babanın aylıkları kesiliyor.
ANA VE BABANIN 65 YAŞIN ÜSTÜNDE OLMASI
Ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse şartı aranmıyor. Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunmasa da diğer şartları yerine getirmek koşuluyla ana ve babaya ölüm aylığı bağlanıyor.
ANA VE BABANIN MEDENİ DURUMU
Ana ve babanın aylığa hak kazanmak için gereken şartları sağlayıp sağlayamadıklarının tespitinde, ana ve babanın durumu, evli veya ayrı olmalarına göre farklı değerlendiriliyor.
Ana ve baba arasında evlilik birliğinin bulunması halinde, yukarıda belirtilen şartlar yönünden ana ve babanın durumu birlikte değerlendiriliyor. Ana ve baba arasında evlilik birliğinin olmaması halinde ise ana ve babanın durumları ayrı ayrı değerlendiriliyor.
Örneğin; ölen sigortalının ana ve babası arasında evlilik birliği bulunması ve babanın kendi çalışmalarından dolayı yaşlılık aylığı alıyor olması halinde, anneye ölen sigortalı çocuğundan dolayı aylık bağlanmıyor.
Yine anne veya babadan birisinin diğer çocuklarından aldıkları aylık ve gelirler hariç olmak üzere aldıkları gelir ve aylık bulunması halinde, aldıkları aylık ve gelirin tutarına bakılmaksızın ana ve babaya aylık bağlanmıyor.
GELİR TESPİTİ
Ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirlerinin, asgari ücretin net tutarından daha az olduğunun, daimi olarak oturdukları yerin bağlı bulunduğu il veya ilçe idare kurullarınca alınacak olan muhtaçlık kararı ile belgelenmesi ve bu belgenin, aylık başvurusu için Kuruma verilecek tahsis talep ve beyan taahhüt belgesine eklenmesi gerekiyor.
Ana ve babanın aylığa hak kazanma koşullarının tespitiyle ilgili olarak Kurumca gerekli görüldüğü hallerde ayrıca, sosyal güvenlik kontrol memurunun değerlendirmesini içeren gelir tespit raporu da istenebiliyor.
Aynı işverene ait farklı işyerleri
BİR mükellef hem zeytinyağı fabrikası hem de paketleme tesisleri kuracak. Bunlar için ayrı ayrı mı sigorta dosyası açmamız gerekiyor? Tek dosyada tehlike sınıfları ayrılamaz mı? Yusuf Çelik
Aynı işverenin, birden fazla işyeri kurması halinde her işyeri için ayrı işyeri bildirgesi düzenlenmesi ve ayrı işyeri numarası alınması gerekiyor. Esas işin ayrıntısı veya tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortalıları birbirine karışmayan işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerler de bağımsız işyeri sayılıyor.
Anacak aynı ünite bölgesinde olmak ve yazılı olarak talep edilmek koşuluyla, devamlı mahiyette işlem gören veya görecek olan aynı işverene ait işyerlerinin, tehlike sınıflarının en yükseği veya tehlike sınıfları aynı olanlar gruplandırılmak suretiyle ünitelerce, farklı ünite bölgesinde olanların ise SGK Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü'nce tek dosyada veya birden fazla dosyada işlem görmesine izin verilebiliyor.
Manevi açılım...
DEVLETE bu ay içinde alınacak olan 6 bin 259 memurun 2 bin 295'i Diyanet İşleri Başkanlığı'nda istihdam edilecekmiş. Bu kurumu 340 memur ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) izliyormuş. Öyle anlaşılıyor ki, 'manevi kalkınma' temel önceliğimiz olacak.
Konunun diğer boyutu ise domuz gribi aşısı için ortalığı ayağa kaldıran Sağlık Bakanlığı'nın kadro konusunda aynı isteği göstermemesi. Sağlık Bakanlığı'na alınacak memur sayısı ise sadece 162. Galiba sağlık da maneviyata havale edilecek.
Memur alımında önceliğin diyanete verilmesini, 'manevi açılım' olarak nitelendirebiliriz. Anlayacağınız açılım sağanağından manevi açılım da nasibini aldı. Hayırlara vesile olsun...
GÜNÜN SÖZÜ
'Eğitim kafayı geliştirmek demektir. Belleği doldurmak değil.' Mark Twain