01 ARALIK 2009 SALI

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

Açıklamalar inceleme elemanlarını bağlamaz

Geçtiğimiz günlerde, Varlık Barışı kapsamında İsviçre'den getirilecek paralar konusunda yasada yer alan önemli bir eksiklik, Prof. Dr. Şükrü Kızılot tarafından herkesin anlayabileceği açıklıkla ortaya konuldu. Şükrü hoca yazısında; İsviçre ile Türkiye arasında çifte vergilemeyi önleme anlaşması veya bilgi değişimine olanak veren başka bir anlaşma bulunmadığını vurguladı.

BAKANLIK AÇIKLAMASI
Bunun üzerine Maliye Bakanı basına açıklama yaptı. Aynı gün Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet sitesine de açıklama konuldu. Açıklamalarda, yapılan müzakereler sonucu uzlaşma sağlanan bir anlaşma metninin 4 Kasım 2009 tarihinde Bern'de parafe edildiği ve bu anlaşma metnine göre bilgi değişiminin mümkün olabileceği belirtildi.
Ek olarak yabancı ülkelerden alınacak bir banka dekontunun bile yeterli olduğu, başka bir onaya gerek olmadığı belirtildi. Yapılan açıklamalarda özetle, 'nereden ve nasıl olursa olsun, yeter ki parayı getirin' anlamında ifadeler kullanıldı.

ANLAŞMA YÜRÜRLÜKTE DEĞİL
Bakanlık tarafından yapılan açıklamalar sorun yaratabilecek nitelikte. Şükrü hocanın dünkü yazısında da belirtildiği gibi, ortada yürürlüğe girmiş bir anlaşma yok. Parafe edildiği belirtilen evrak teknik anlamda 'ön anlaşma' veya 'niyet bildirgesi' niteliğinde.
Anayasa'nın 90. maddesine göre çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, iki ülke parlamentosu tarafından onaylandıktan sonra, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giriyor. Türkiye ve İsviçre parlamentoları tarafından onaylanmış, bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması yok.
Nitekim, konu hakkında İsviçre Federal Finans Departmanı'nca yapılan basın açıklamasında; 'Anlaşma yalnızca parafe edilmiştir. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için öncelikle imzalanması ve daha sonra iki ülkenin parlamentolarınca onaylanması gerekir' deniliyor.

DENETİM TEHLİKESİ
Bütün bunlara ek olarak, Bakanlık açıklamasında yer verilen, ispat edici belgeler konusundaki bilgilerde de yorum hatası var. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele alacağız.
'Canım ne var bunda, bakan ve yetkililer açıklamış ya' diye düşünülebilir. İşte zurnanın zırt dediği yer de burası. Açıklamalara itibar edip yetkililerin yönlendirdiği şekilde davrandınız diyelim. Durumunuz garantide sanıyorsunuz...
Bakanlık açıklamaları, gelecekte yapılacak denetimlerden sizi koruyacak bir özellik taşımıyor. Vergi inceleme elemanları, yapacakları denetimlerde konu hakkındaki yasa hükümlerine göre hareket ediyorlar. Bu nedenle, yapılan açıklamalar denetim elemanları açısından herhangi bir bağlayıcılık taşımıyor. Uyuşmazlık çıktığında, doğal olarak yargı da yasa hükümlerini dikkate alıyor.

NE YAPILMALI?
Kısaca anlatmaya çalıştığımız konu, 'müsekkin' niteliğindeki açıklamalarla geçiştirilemeyecek kadar ciddi. Varlık Barışı konusunda ortaya çıkan duraksamaları gidermenin doğru yolu, yasa ile düzenleme yapmak. 5811 sayılı Kanun'da birkaç cümlelik bir değişiklikle konu hakkındaki kaygıların giderilmesi mümkün. Bu yapılırken, yasadaki diğer aksaklıkların da ortadan kaldırılmasında yarar var. Bunların başında, 2008 yılının da kapsama alınması geliyor.

KAYNANA VERGİSİ
ŞÜKRÜ Kızılot'un 'Kaynana Vergisi' isimli mizah kitabı (Yaklaşım Yayınları) çıktı.
Şükrü Hoca, mizahı köşe yazılarında ve verdiği konferanslarda çok kullanır. Böylece vergi, sosyal güvenlik, ekonomi gibi ciddi ve soğuk konuların ilgiyle okunmasını ve dinlenmesini sağlar.
Başta vergiler olmak üzere, çeşitli yasalarla ilgili hayretlik ve komik olayları gündeme getirir.
Hoca'nın mizah dizisinin altıncı kitabına isim olan Kaynana Vergisi de böyle hayretlik bir vergilemeye ilişkin.
Özetle; verginin tam adı 'Kaynana vergisi' değil ama kaynanadan kaynaklanan bir vergi! Duruma göre gelin ya da damattan biri ödüyor. Çünkü yasaya göre, geline veya damada ait evde, kayınvalidenin kira ödemeden oturması halinde, gelin hanım veya damat beyin kira alıyormuş gibi kira geliri beyan edip, vergi ödemesi gerekiyor!..
Kitapta kaynana vergisi türünden daha nice yazı, fıkra ve güzel söz var. Kafa yormadan, hoşça vakit geçirmek ve gülümsemek isteyenlere hararetle tavsiye edilebilir bir başucu kitabı.
Hatta 'yılbaşı geliyor kime ne hediye alacağım' bunalımı yaşayanlardansanız, kitap en güzel hediye...

Sigortalılık hallerinin çakışması
SSK'LI olarak çalışmakta olan kişi, aynı zamanda bir taksi plakası alarak vergi kaydı açtıracak. Bu durumda kendisi Bağ-Kur'lu mu oluyor yoksa SSK'lı mı? İleride sorun yaşar mı? Önder Ekici
4/a (SSK) kapsamında sigortalılığı devam ederken 4/b (Bağ-Kur) kapsamına girmesini gerektirecek şekilde çalışmaya başlayan kişinin 4/b sigortalısı olması gerekmez. 4/a kapsamındaki sigortalılığı, kesintiye uğrayıncaya kadar devam eder. 4/a kapsamındaki sigortalılığı kesintiye uğradığı tarihten itibaren 4/b kapsamında sigortalılığı başlar.
Söz konusu kişinin vergi kaydını açtırdığı tarihte 4/a kapsamındaki sigortalılığı devam ettiğinden 4/b sigortalısı olmaz. 4/a sigortalılığı kesintiye uğradığı tarihte vergi mükellefiyeti devam ediyor olursa, 4/a sigortalılığının kesintiye uğradığı tarihten itibaren 4/b kapsamında sigortalı olur.

Nüfus cüzdanınızı kaybedince vergi dairesine de bildirin!
EĞER nüfus cüzdanınızı kaybederseniz, polisten sonra gideceğiniz ikinci adres vergi dairesi olmalı.
Nüfus cüzdanını kaybeden veya çaldıran kişilerin, gazete kayıp ilanı veya Emniyet'ten alacakları tutanağı ekleyecekleri, nüfus cüzdanlarının kaybolduğunu veya çalındığını belirterek kaybettikleri ya da çaldırdıkları nüfus cüzdanlarıyla vergi dairelerince mükellefiyet tesisi yapılmasının engellenmesini talep edecekleri bir dilekçe ile vergi dairesine başvurması halinde, kayıp veya çalıntı nüfus cüzdanı bilgileri sicil kayıtlarına alınıyor.
Böylece, nüfus cüzdanını eline geçiren bir diğer kişi herhangi bir vergi dairesine gidip mükellefiyet tesis ettirmek veya şirket kurmak istediğinde sistem uyarı veriyor.

GÜNÜN SÖZÜ
'Boş bir çuvalın dik durması zordur.' Benjamin Franklin

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.