AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-12-01
Bu faizle kimse borcunu kapatamaz. Yeni bir af çıkarmayalım ama faizler de artık makul seviyeye çekilsin. Ödeme kolaylığı da yapılırsa esnaf borcunu öder, kazanan yine devlet olur...
Teğet geçti denilen ekonomik kriz, vergi ve sigorta primi borcu olanları deldi de geçti. Ekonomik kriz nedeniyle; banka kartı borçlarını, tüketici kredisi borçlarını, bankalardan kullandıkları ticari kredileri ve satın aldıkları malların senet ve çeklerini ödeyemeyen milyonlarca esnaf, sanatkar, tüccar ve diğer vatandaşlar ile yüz binlerce şirket; vergi, SSK, Bağ-Kur borçlarını da ödeyemediler.
Vadesi geçtiği halde tahsil edilmemiş olan vergi ve prim alacakları inanılmaz boyutlara ulaştı. Vergi, SSK, Bağ-Kur borçları faizi ile birlikte yaklaşık 130 milyar TL. Diğer yandan gecikme zammı oranı yıllık yüzde 30 olarak uygulanmaya devam ediyor. Yüksek faizler, borçları iyice ödenemez hale getiriyor.
Ülkemiz zor günlerden geçiyor. İlk çeyrekte yüzde 13.8 küçülmemiz, reel sektörün ne kadar zor durumda olduğunun somut göstergesi.
İşsizlik daha da vahim durumda. Türkiye dünyada işsizliğin en yüksek olduğu dördüncü ülke durumuna geldi.
Devletin paraya, borçlu vatandaşın ve şirketlerin de nefes almaya ve ayakta durmaya ihtiyacı var. İnsanlar bir çözüm bekliyor.
DEVLET DE ZOR DURUMDA
2009'da bütçe 10 milyar TL açık verecek denildi. Daha haziran sonunda 23 milyar açık oldu.
IMF ile henüz anlaşmaya varılamadı.
DEVLETİN paraya ihtiyacı var.
Son 7 ayda önceki 37 aydan daha fazla iç borçlanma oldu.
ÖNÜMÜZDEKİ dönemde bu çok daha fazla olacak.
SADECE ağustosta 20 milyar TL iç borç ödemesi var. Borç, borçla karşılanıyor...
GELİR KALMADI DENİZ BİTTİ
Bütçe açığını makul seviyeye çekmek isteyen hükümet bir yandan giderleri kısmaya çalışırken, diğer yandan gelir artışı sağlayacak yöntemler arıyor.
Bu bağlamda önce sigarada ÖTV oranı artırıldı, ardından pasaport ve sürücü belgesi gibi değerli kağıt bedelleri...
Sonra akaryakıt ürünlerinin ÖTV'si artırıldı, akaryakıt zammının ardından şekere de yüzde 5 zam yapıldı...
Yüksek öğrenim harçları artırıldı...
ÖTV ve KDV gibi dolaylı vergilerde yolun sonuna gelindiği görülüyor.
Ekonomik kriz nedeniyle işletmelerin karları azaldı. Hatta sıfırlandı. Bu nedenle gelir üzerinden alınan vergilerde bir artış söz konusu olmaz.
Yani, deniz bitti...
İŞTE SİZE HAZIRDA KAYNAK
Tablodan da görüleceği üzere devletin birikmiş vergi ve sosyal güvenlik primi alacakları faizi ile birlikte yaklaşık 130 milyar TL.
Tam rakam bilinmemekle birlikte
belediyelerin, başta Emlak Vergisi
olmak üzere milyarlarca liralık tahsil edemediği alacağı var.
Yaşanan ekonomik kriz ve uygulanan fahiş gecikme zammı nedeniyle vergi ve prim borçları ödenemez hale geldi.
Devlet faizle borç alacağına, alacağını tahsil etmenin yollarını aramalı.
Belediyelere olan borçlar da dahil olmak üzere, birikmiş bu borçlar için af değil ama ödeme kolaylığı getirilebilir.
BORÇ asıllarına dokunulmaz,
GECİKME zamları TÜFE oranına göre yeniden yapılandırılır,
PEŞİN ödemek isteyene indirimli ödeme imkanı sağlanır,
TAKSİTLE ödemek isteyene 24, 30 ya da 36 ay vade yapılır.
Futbol kulüplerine 10 yılda (120 ayda) yıllık yüzde 4 faizle ödeyin diye kanun çıkmıştı.
Esnafa, sanatkara, tüccara, şirketlere de bunun dörtte biri civarında ödeme vadesi sağlanır.
Sonuçta hem devlet hem vatandaş hem de Türkiye kazanır.
İNANILMAZ BOYUTA ULAŞTI
Vadesi geçtiği halde tahsil edilmemiş olan vergi ve prim alacakları inanılmaz boyutlara ulaştı. Vergi, SSK, Bağ-Kur borçları faizi ile birlikte yaklaşık 130 milyar TL. Tablo aşağıdaki gibi; esnaf yüksek faiz nedeniyle vergi borcunu kapatamıyor.
BÖYLE BİR FAİZ ORANI YOK!
Günümüzde;
BANKALAR mevduata yüzde 9-11 arasında faiz uyguluyor.
GÖSTERGE tahvilin bileşik faizi yüzde 10,5'in altına geriledi.
MERKEZ Bankası'nın reeskont işlemleri için belirlediği faiz oranı yıllık yüzde 18'e, avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı yıllık yüzde 19'a, gecelik faizi yüzde 8,25'e indirildi.
TİCARİ kredi faiz oranları bile yüzde 30'un altında, yüzde 20'lerde. Hatta bazı müşterilere yüzde 12-13 oranında faiz uygulandığı söyleniyor.
KONUT kredilerine uygulanan faizin aylık ortalaması yüzde 1,50.
İHTİYAÇ kredilerinde ortalama yüzde 2 oranında faiz uygulanıyor...
ENFLASYON haziran ayında tüketici fiyatlarıyla (TÜFE) yıllık yüzde 5,73; üretici fiyatlarıyla da (ÜFE) yıllık yüzde -1,86 oldu. Daha da düşecek gibi...
Durum böyle iken, gecikme zammı oranı yıllık yüzde 30 olarak uygulanmaya devam ediyor. Bu da borçları ödenemez hale getiriyor.
UYGULANAN FAİZ YÜZDE 30
Vadesinde ödenmeyen vergi borçlarına 21 Nisan 2006 tarihinden bu yana aylık yüzde 2,5, yıllık yüzde 30 oranında gecikme zammı uygulanıyor. Tecil faizi ise aylık yüzde 2, yıllık yüzde 24.
AYLIK YÜZDE 3 İLAVE FAİZ
Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan borçlara uygulanan faizde de durum pek farklı değil. Özellikle de gecikmenin ilk üç ayı için katlanılan maliyet yüzde 12'yi aşıyor. Vadesinde ödenmeyen Sosyal Güvenlik Kurumu (SSK, Bağ-Kur) primleri ilk üç ayda her bir ay için yüzde 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılıyor. Bununla da yetinilmiyor. Ayrıca her ay için gecikme cezası eklenmiş tutarlara devlet iç borçlanma senetlerinin ortalama faizi her ay bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanıyor. Son bir yıldaki aylık gecikme zammı oranı yüzde 1,6 ila yüzde 1 arasında değişiyor.