31 ARALIK 2009 PERŞEMBE

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

Vergiden çalışanlara pay verilmesi

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca'da düzenlenen toplantıda, vergi gelirlerinde elde edilecek ek performanstan çalışanlara pay verilmesini mümkün kılan bir düzenlemeye gidileceğini söylemiş.
Şimşek, kod uygulamasındaki aksaklıklara da değinerek bunların kısa sürede giderileceğini söylemiş. Bakan Şimşek'in açıklamalarından; idari yargı alanında ve özelgelerle ilgili düzenlemelerin yapılacağı bilgisine de ulaşıyoruz.

'İHTİYARİ BEYAN' TELKİNLERİ ARTAR
Öngörülen düzenleme, vergi dairelerinin gelir performanslarını artırmak için geçmişte yoğun olarak uygulanan, son yıllarda bazı vergi daireleri tarafından sürdürülen mükelleflerin beyanlarını 'ihtiyari beyan' adı altında yükseltmelerine ilişkin telkinleri hortlatır.
Böyle bir durum, mükelleflerin kazanmadıkları gelirler üzerinden haksız vergi alınmasına neden olur. Hukuka uygun olmayan bu durum, mükellefin devlete bakışını olumsuz etkiler.

SKOR YARIŞI KIZIŞIR
Yaratılacak 'ek performanstan' pay verilmesi ne demek? Bu deyim, incelemeler veya takdir sonucu bulunacak matrah farkı ve bunlara kesilen para cezasını ifade ediyor. Bu şekilde elde edilecek gelirden pay verilmesi yönünde bir yapılanma, denetim elemanlarının (en azından belirli bölümünün) skor yarışını kızıştırması anlamına gelir.
Malumunuz, denetim birimlerinin performansları, bulunan matrah farkına indirgenmiş durumda. Bu yaklaşımın doğal sonucu olarak; 'ben raporumu yazarım, git derdini mahkemede anlat' anlayışı doğuyor. Bunun üzerine bir de pay verilmesi söz konusu olursa, vay mükellefin haline.

HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ
Çalışanlara, performanslarına göre ek bazı olanaklar sağlanması çağdaş bir yaklaşım. Çalışanların önemli bir bölümünün açlık sınırında oldukları bir ortamda, akıllıca bir çözüm olarak devreye girebilir. Ancak böyle bir sistemin doğru çalışabilmesi için gerçekleştirilen işlemlerin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekiyor.
Hukuka uygunlukla ilgili denetim yapılmaksızın, ortaya çıkartılan matrah farkı ve cezadan pay verilmesi söz konusu olursa bu, maliye-mükellef ilişkilerinde telafisi olanaksız sorunlar ortaya çıkartır. Dahası, yargıyı da kilitler.

HAKSIZ TARHİYATLARA DA YAPTIRIM UYGULANSIN
Sayın Bakan'ın önerdiği sistemin iyi çalışması için yapılması gereken bir düzenleme daha var. Bu da, önerilen haksız tarhiyatlar için de yaptırım uygulanması. Malumunuz, yapılan tarhiyat ve kesilen cezaların önemli bir bölümü yargı tarafından hukuka uygun olmadıkları için iptal ediliyor.
İşlemin dayanağını oluşturan raporu düzenleyenler hakkında herhangi bir işlem yapılmıyor. Böyle bir durum, bazı denetim elemanlarını özensiz davranmaya yöneltebiliyor. Maalesef bu konuda verilecek örnek oldukça fazla.
Bunu önlemek için, kasten hukuka aykırı rapor düzenleyen ve bu yargı kararıyla tescil edilenlere de yaptırım uygulanması sağlanmalıdır. Böyle bir durum mükellefler açısından da güvence anlamına gelir.

GÜNÜN SÖZÜ
'Size yapılan küçük yardımları sakın unutmayın. Yaptığınız büyük yardımları ise hiçbir zaman hatırlamayın, hatırlatmayın.' CHILON

Ne şekilde ve ne zaman emekli olabilirim?
01.10.1965 doğumluyum. 01.03.1983 SSK başlangıcım ve 3402 prim günüm var. Ayrıca Bağ-Kur'dan da 1121 prim günüm var. Ne şekilde, ne zaman emekli olabilirim? Aydın Yeşilyurt
01.03.1983 sigorta başlangıcıyla devreden SSK'dan emeklilik için 25 yıllık sigortalılık süresi, 47 yaş ve 5150 prim günü şartlarına tabisiniz. Bir de son yedi yıllık prim ödeme süresi içinde daha çok 4/a (SSK) kapsamında prim ödemiş olmanız gerekiyor.
Buna göre, bundan sonra 4/a (SSK) kapsamında çalışarak en az 627 gün daha prim ödemek koşuluyla, 47 yaşınızı dolduracağınız 01.10.2012 tarihinde devredilen SSK'dan emekli aylığına hak kazanırsınız. Yaşınızın dolması için önünüzde yaklaşık üç yıl var. Yaşınız dolmasına rağmen prim gününüz eksik kalırsa askerlik borçlanmasını düşünebilirsiniz. Devredilen Bağ-Kur'dan emekli olabilmeniz için ise prim gününüzü 9000 güne tamamlamanız gerekiyor. Bu nedenle emeklilik planlamanızı devreden SSK'dan emekli olmak üzere yapmalısınız.

Demedik mi?
MALİYE Bakanı Mehmet Şimşek, Varlık Barışı'nda 25 Kasım itibarıyla 22 milyar 648 milyon lira tutarında varlık beyan edildiğini açıklamış. Bu beyanlar üzerinden 740 milyon lira vergi tahakkuk etmiş, bunun 394 milyon lirası tahsil edilmiş. Burada asıl önemli nokta, toplam beyanın önemli bir bölümünün ilk uygulama dönemiyle ilgili olması. Bakan Şimşek'in açıklamalarına göre, beyan edilen 22,6 milyar liralık varlığın 14 milyar 832 milyon liralık bölümü ilk uygulama döneminden geliyor. Yani, yapılan uzatma ilk dönemin yarısı kadar ilave beyana sebep olmuş. Oysa yasadaki aksaklıklar giderilerek 2008 yılı da kapsama alınmış olsaydı rekor kırılması mümkün olacaktı.

Uzlaşmada düşünme zamanı
SONUÇSUZ kalan uzlaşma görüşmelerinden sonra mükellefin düşünme zamanı vardır. Uzlaşma komisyonu, dava açma süresinin sonuna kadar teklifiyle bağlıdır. Mükellef, bu süre içinde komisyonun teklif ettiği miktarı kabul ettiğini vergi dairesine dilekçeyle bildirme olanağına sahiptir. Böyle bir durumda, kabule ilişkin dilekçenin verildiği gün itibarıyla uzlaşma sağlanmış kabul edilir.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.