AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-12-31

İşyeri kira geliri beyan eden üste vergi iadesi alacak

Bugünkü yazımız 2009 yılında işyeri kira geliri elde edenlerin durumuyla ilgili.
Yılın sonuna geldiğimiz şu günlerde, 2009 yılında elde edilen kira gelirlerinin beyan edilip edilmeyeceğine ve beyan edilmesi halinde nasıl bir tablo ile karşılaşılacağının tespitine yönelik hazırlıkların yavaş yavaş başlatılmasında yarar var.
İşyeri kira geliri 22 bin liralık beyan sınırını aşmayanlar beyanname vermeyecek. 22 bin liranın üzerinde işyeri kira geliri elde edenler ise beyanname verecek. Ancak beyanname verenlerin bazıları vergi ödemeyecek, üste vergi iadesi almaları söz konusu olacak.

KİMLER BEYANNAME VERECEK?
2009 yılında dükkan, mağaza, büro gibi işyerlerinden elde ettiği kira geliri 22 bin lirayı aşanlar, önümüzdeki yıl 25 Mart akşamına kadar beyanname verecekler. Sadece işyeri kira geliri elde etmiş olup, kira geliri toplamı 22 bin lirayı aşmayanlar ise beyanname vermeyecek.
Ancak 22 bin liranın altında işyeri kira geliri elde edenlerin beyanname vermemesi için, kira ödemesi üzerinden kiracının stopaj (vergi kesintisi) yapmış olması gerekiyor. İşyeri kira geliri üzerinden stopaj yapılmamışsa ve 2009 yılında elde edilen işyeri kira gelirinin tutarı 1.070 lirayı aşıyorsa beyan edilecek.
Örneğin, işyeri basit usulde vergilendirilen bir mükellefe kiralanmışsa, söz konusu mükellefler stopaj yapmak zorunda olmadıklarından, elde edilen işyeri kira gelirinin tutarı 1.070 lirayı aşıyorsa beyan edilmesi gerekiyor.

KİRADAN BAŞKA GELİRİN DE BULUNMASI
Kira geliri dışında vergiye tabi başka gelirlerin de bulunması halinde, işyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeme durumu özellik arz ediyor.
İşyeri kira gelirinin beyan edilmemesi veya verilen yıllık Gelir Vergisi beyannamesine dahil edilmemesi için, sadece işyeri kira gelirinin değil, vergiye tabi gelirlerin toplamının (tek işverenden alınan ücret ve birden fazla işverenden alınmış olmakla birlikte, birden sonraki işverenden alınan ücret toplamı 22 bin lirayı aşmayan ücret gelirleri hariç) 22 bin lirayı aşmaması gerekiyor.

BAZILARI VERGİ İADESİ ALACAK
Her beyanname verenin vergi ödemesi gerekmeyecek. 2009 yılında 95 bin 600 liraya kadar işyeri kira geliri elde edenler açısından ilginç bir durum söz konusu.
Kira ödemesi üzerinden Gelir Vergisi kesintisi yapılmış işyeri kira geliri 22 bin lirayı aştığı için beyanname vermek zorunda olanlardan, işyeri kira geliri 95 bin 600 lirayı aşmayanlar ilave vergi ödemeyecekleri gibi vergi iadesi bile alabilecekler.
Nasıl mı olacak?
Kısaca açıklayalım..
İşyeri kira ödemelerinde yüzde 20 oranında stopaj (Gelir Vergisi kesintisi) yapılıyor. Gelir Vergisi tarifesi ise yüzde 15'ten başlıyor. Bir de götürü gider usulünün seçilmesi halinde, yıllık brüt kira gelirinin yüzde 25'i gider olarak düşülüyor.
Götürü gider uygulaması nedeniyle vergi matrahı yüzde 25 oranında azalıp, vergi de yüzde 15'ten başlayan tarifeye göre hesaplanınca, hesaplanan vergi, kira ödemesinden yapılan vergi kesintisinden daha az çıkıyor. Hesaplanan vergi ile kesinti yoluyla ödenen vergi, 95 bin 600 lira brüt işyeri kira gelirinde başa baş geliyor.
Buna göre de 2009 yılında 22 bin lira ile 95 bin 600 lira arasında işyeri kira geliri elde edenlerin vergi iadesi almaları söz konusu oluyor. Kira gelirine göre iade tutarları
Tablo'da verilmiştir.

KİM NE KADAR VERGİ İADESİ ALACAK (TL)
1.850 22.200 4.440 2.895 - 1.545
2.000 24.000 4.800 3.165 - 1.635
3.000 36.000 7.200 5.315 - 1.885
4.000 48.000 9.600 7.745 - 1.855
5.000 60.000 12.000 10.175 - 1.825
6.000 72.000 14.400 12.925 - 1.475
7.000 84.000 16.800 16.075 - 725
7.966,67 95.600 19.120 19.120 - -
8.000 96.000 19.200 19.225 25 -

Yurtdışı borçlanması 18 yaşından sonraki süreler için yapılabiliyor
22.02.1968 Bulgaristan doğumluyum.1989'da zorunlu göçle Türkiye'ye yerleştim. İlk sigortalı işe giriş tarihim 15.09.1989 olup, 16.06.1994 tarihinde işten ayrıldım. 02.04.1994 tarihinde doğum yaptım. 01.03.2004'den itibaren de isteye bağlı SSK primi ödemeye başladım. 31.10.2009 itibarıyla toplam 3747 günüm var. Bulgaristan'da 17.09.1985 tarihinden 01.10.1987 tarihine kadar 2 yıl 14 gün çalışmam var.
2 yıl doğum, 2 yıl da Bulgaristan borçlanması yaparak toplam primim günüm 5201 gün oluyor. Bu şartlarda prim ödemeye devam etmeli miyim? Ne zaman emekli olabilirim? Kıymet Adiloğlu
Yurtdışı borçlanması 18 yaşını doldurduktan sonraki çalışma süreleri, doğum borçlanması ise doğum tarihinden sonraki iki yıllık süre içinde çalışılmayan süreler için yapılabiliyor. Buna göre, Bulgaristan'daki çalışma sürenizin 18 yaşınızı doldurduktan sonraki kısmını (579 gün), doğuma ilişkin olarak da doğum tarihinden itibaren iki yıllık süre içindeki prim ödenmemiş süreleri borçlanabilirsiniz. Doğum tarihi ile işten ayrıldığınız tarih arasında primi ödenmiş gününüz varsa bu süreler iki yıllık süreden düşüleceğinden, prim ödeme gün sayısı hesabınızı buna göre yapmalısınız.
579 günlük Bulgaristan borçlanmasıyla sigorta başlangıcınız 06.01.1988 olur. Devredilen SSK'dan emeklilik için 20 yıllık sigortalılık süresi, 44 yaş ve 5225 prim günü koşullarına tabi olursunuz. 20 yıllık sigortalılık süreniz dolmuş. Prim gününüzü 5225 güne tamamlamak koşuluyla, 44 yaşınızı dolduracağınız 22.02.2012 tarihinde devredilen SSK'dan emekli aylığına hak kazanırsınız.

GÜNÜN SÖZÜ
'Körlerin ülkesinde, tek gözlü insan kral olur.' Desiderius Erasmus

Üst düzey yöneticinin fazla çalışması
İŞyerİnde en üst düzey konumda çalışan işçinin görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretin ödenmesi durumunda ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmez. Ancak üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir yönetici ya da şirket ortağı bulunması durumunda, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma talep hakkı doğar.