Katsayı kararı meslek liselerini geriletti

TÖDER Başkanı Enver Yücel, katsayı tartışmalarını değerlendirdi. Yücel mesleki eğitimin gerilemesinde katsayının büyük etkisi olduğunu belirterek, 'Bu sorun sadece onların değil tüm liselerin sorunu' dedi

Tüm Özel Eğitim Kurumları Derneği (TÖDER) Başkanı, Uğur Dershaneleri ve Bahçeşehir Üniversitesi'nin kurucusu Enver Yücel, katsayı tartışmaları ile ilgili görüşlerini AKŞAM'a anlattı. 'Bu kararı alanlar hangi bilimsel verilere, bilimsel araştırmalara dayanarak ve hangi çalıştayları yaptılar' diye soran Yücel, meslek liselerindeki gerilemenin nedeninin ise katsayı uygulaması olduğunu söyledi.

l Katsayı sadece meslek liselerini mi kapsıyor?
Ülkemizde üniversiteye girişin tarihi oldukça eski ama merkezi sınav ve yerleştirme 1974'te başlıyor. 1999 yılına kadar üniversiteye girişte okul ayrımı ve katsayı yok. 1999'da halen tartışılan bir kararla zamanın YÖK Yürütme Kurulu meslek liseleri için üniversiteye girişte diğer liselerden farklı bir yerleştirme puanı hesaplanması gerektiğine karar veriyor. Aslında katsayı sadece meslek liselerinin değil fen liselerinin hatta tüm liselerin sorunu, çünkü öğrenciler lisede seçtiği alanlara göre üniversiteye yönlendiriliyor. Okullarda seçilen alanlara da bazı kısıtlamalar getiriliyor. Örneğin fen liselerinde okuyan bir öğrenci hukuk okuyamıyor. Çünkü fen liseleri sayısal olarak kabul ediliyor ve öğrencileri de sayısalcı, oysa hukuk 'Türkçe matematik' bölümü. İlginç olan bu kararı ortaya çıkaran gerekçenin çoktan unutulmuş olması, bu karar mesleki eğitimi geliştirmek amacıyla alınmıştı. Oysa mesleki eğitimin durumu içler acısı.

l Katsayı sorunu nereden çıktı?
1999 yılına kadar ülkemizde meslek liseleri ile genel liseler arasında herhangi bir fark yoktu. 1999 yılında YÖK kararıyla ve amacı mesleki ve teknik eğitimi geliştirmek olarak açıklanan bir değişiklikle meslek liseleri ile genel liseler arasında üniversite girişte farklı katsayı uygulanmasına karar verildi. O günden bugüne kadar bu karar çerçevesinde mesleki eğitim gelişti mi geriledi mi? Bu sorunun yanıtı verilmeli.
Bu sorunun yanıtı, o günden bugüne meslek liseleri geriledi. Bunda en etkili değişkenin meslek liselerinin önündeki katsayı uygulaması olduğunu düşünüyorum. Şu gerçeği görmezlikten gelemeyiz. Öğrenciler meslek liselerine nasıl ve niçin gidiyor? Katsayı yüzünden meslek liselerine ilgi neden azaldı? Ülkemiz ekonomik sorunları olan, gelişmekte ve kıt kaynakları olan bir ülke, meslek liselerine giden öğrenciler kendi istekleriyle değil büyük oranda velilerin yönlendirmesiyle bu okullara yöneliyor. Anne baba çocuğunun bir meslek sahibi olmasını ve hayata atılmasını, iyi okursa oradan da üniversiteye gitmesini istiyor. Meslek lisesi öğrencisinin üniversiteye gitmesinin önü kapatılırsa sanki bir hakkı elinden alınmış gibi düşünerek çocuğunu meslek lisesine vermiyor.

l İmam hatip liseleri bu sorunun neresinde?
Burada meslek liseleri ile imam hatip liselerini ayrı tutmak gerek. İmam hatip lisesine giden veya çocuğunu gönderenlerin yüzde 90'ı İslami değerleri öğrenmesi ve iyi bir lise mezunu olmasını isteyerek kayıt yaptırıyor. Veli imam hatip liselerinde çocuklarının hem dini değerlerine göre eğitim görmesini hem de üniversiteyi kazanmasını istiyor. Sözün özü; imam hatipler meslek lisesi değildir. İmam hatiplilerle anket yapılsa kaçı imam olmak ister. Ankete de gerek yok. Kız öğrenciler herhalde imam olamayacak. 1999'da alınan kararın mesleki eğitimi geliştirme ve üniversite girişte adaleti sağlama anlayışıyla değil daha az sayıdaki imam hatiplinin üniversiteye girmesine imkan tanımaya yönelik olduğunu düşünebiliriz.
Katsayı konusunun üç önemli boyutu var; İdeolojik, hukuki, teknik ve eğitim bilimi. Meseleye her zaman olduğu gibi eğitimi bilimi açısından bakmak istiyorum. Öncelikle ülkemizin kendi koşulları, yerel koşulları önemlidir. Ancak evrensel doğrular ve gerçekleri göz ardı etmemiz mümkün değil. Şunu bilmeliyiz; dünyada üniversiteye girişte hangi teknikler uygulanıyor. Öğrenciler üniversiteye nasıl gider? Dünyanın diğer ülkeleri üniversitelerine öğrenci yerleştirirken hangi kriterleri kullandıklarını göz ardı edemeyiz. Yani üniversitelerimizi dünyadan soyutlayamayız.

TİCARET LİSESİ MEZUNU HARVARD'A GİDEBİLİR
l Dünyada meslek liselilerin üniversiteye girişi nasıl oluyor?
Mesleki ve teknik eğitim veren okulların mezunları dünyanın diğer ülkelerinde üniversiteye gidemiyor mu veya herhangi bir engelle karşılaşıyorlar mı? Türkiye'de ticaret lisesi mezunu bir öğrenci Harvard Üniversitesi Ekonomi Bölümü'ne başvursa almazlar mı ve onun giriş kriterleri diğer öğrencilere göre farklı olur mu? Hayır, kesinlikle olmaz. Harvard Üniversitesi'nin giriş koşullarında böyle bir şey yoktur. Veya ülkemizde motor meslek lisesinden mezun olan öğrenci Stanford Üniversitesi'ne başvursa ve giriş koşullarını sağlasa meslek lisesi öğrencisi olduğu için almazlar mı? Alırlar, asla zorluk çıkarmazlar.

l Sorun sizce ne?
Ülkemizde arz talep deyin, yetersiz kontenjan deyin, öğrenciler bir sınava giriyor. Bu bir sıralama sınavı ve sadece bizde uygulanmıyor. Sorun sınav değil; dünyanın birçok yerinde bu var. Dünyanın belki de başka hiçbir ülkesinde merkezi yerleştirme yapılmıyor. Üniversiteler kendi öğrencilerini seçme hakkını kullansalar, kriterleri belirleseler sorunu daha kolay çözebiliriz. Üniversitelerimizi geliştirmek istiyorsak rekabet etmelerini sağlamalıyız. Bunun başlangıcı da öğrencilerini seçme hakkı vermektir.

Tartışma 10 yıldır 'kat'lanarak sürüyor
YÖK'ün Prof. Dr. Kemal Gürüz'ün başkanlığında aldığı karar, uygulanmaya başladığı günden bu yana Türkiye gündemini meşgul etti. Tartışmanın temelinde ise imam hatipler yer alıyor. 28 Şubat sürecinde imam hatiplerin önünü kesmek için konulan katsayı tüm meslek liselileri etkileyince tartışma çıktı. YÖK temmuz ayında aldığı bir kararla 'katsayı' uygulamasına son verdi. Ancak YÖK kendi aldığı kararı uygulamaya koyamadı. Danıştay 8'inci Dairesi yürütmeyi durdurma kararı aldı. YÖK ise ilk adım olarak katsayıları yeniden koymayı ancak bindelik bölümleri üzerinde değişiklik yapmayı planladı. Eğitimcilerin bir bölümü sorun üzerinde hemfikir. Eğitim-Sen eğitimdeki tek sorunun katsayı imiş gibi sunulduğunu vurgulayarak 'AKP'nin seçmenlerine vermiş olduğu politik bir söz nedeniyle katsayının arkasına gizlenerek verilmiş bir karar' açıklaması yaptı.Z. Kıvanç EL / ANKARA

TÜRK EĞİTİM-SEN: HUKUKA DARBE
EĞİtİmcİlerİn en büyük sendikası Türk Eğitim-Sen, Danıştay'ın katsayı kararını meslek liselerine vurulan bir darbe olarak görüyor. Meslek lisesi mezunlarının mağdur edildiğini savunan Sendika, 'Katsayıyı imam hatip liselerine getirip dayamak yanlış. Meslek lisesi mezunlarının mağduriyeti unutulmakta. Elektrik bölümünden mezun olmuş bir öğrenci 'Elektrik Mühendisliği'ne giremiyor ise büyük bir eşitsizlik söz konusu. Danıştay'ın bu hususu atlaması hukuka vurulmuş bir darbedir' açıklamasıyla tartışmaya katıldı.

EĞİTİM BİR-SEN: KåBUS GİBİ
Memur-Sen'e bağlı Eğitim Bir-Sen de kararı ideolojik olarak değerlendirerek, 'Katsayı ve sınav sistemini değiştirme kararı YÖK'tedir. Ortaöğretim gençliğinin büyük bölümünün yüksek öğretim görme hayallerine kabus gibi çöken 28 Şubat ara rejiminin katsayı adaletsizliği bir an önce son bulmalıdır' açıklamasıyla Danıştay'ı eleştirdi.

Amaçları oy devşirmek
TBMM Milli Eğitim Komisyonu üyesi CHP Yalova Milletvekili Muharrem İnce, 'AKP mutfağında çalışmış bir kişinin YÖK Başkanı olması ve YÖK üyelerinin ideolojik bir şekilde belirlenmesinden sonra alınan kararın ideolojik olmadığını kimse iddia edemez. Eşitsiz bir sistem daha da eşitsiz hale getirilmiştir. YÖK'ün niyeti mesleki eğitimin sorunlarını çözmek değil, imam-hatipler üzerinden oy devşirmek.

Hürriyet Yazarı Yılmaz Özdil
İmam hatipli risk almıyor '... VİCDAN adaletli olmalı.
Düz liseye giden çocuk, risk alıyor. Moda deyimle, 'risk grubunda'dır... Üniversiteyi kazandı kazandı... Kazanamadı, mesleksiz kalıyor, ayazda... Dolayısıyla bu aldığı riskin bir ödülü olmalı: Katsayı avantajı. Meslek lisesini tercih eden çocuk, düz liseye gidenin aldığı riski almıyor. Üniversiteyi kazandı kazandı... Kazanamadı, altın bileziği, mesleği var.
... İmam hatibi tercih eden çocuk ise... Hem
düz liseye gidenin göze aldığı riski almıyor hem de, meslek lisesine gidenlere göre avantajlı. Çünkü, üniversiteyi kazandı kazandı... Kazanamadı, imam olarak, işi garanti, devlet güvencesiyle başlıyor.

MİLLİ Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu
Hukuka uygun değil
'Bu konu, ortaöğretimi, ortaöğretimden üniversiteye geçiş sistemi her şeyi doğrudan ilgilendiriyor. Kararın tek bir boyutta, oransal olarak çok düşük olmasına rağmen imam hatipler baz alınarak verildiğini düşünüyorum. Gerekli olursa bakanlık olarak, YÖK ile Türkiye'nin geleceği olarak gördüğü bu meselenin çözümü için üzerimize ne düşerse o yönde çaba sarf edeceğiz. Açık söylüyorum Danıştay, eğer 'YÖK bu kararı alamaz' diyorsa, YÖK, 1997 yılındaki kararı da alamazdı o zaman. Onu alabildiğine göre bunu da alabilir.''

Mustafa Birden
İDEOLOJİK DEMEYE KİMSENİN HAKKI YOK
Danıştay Başkanı Mustafa Birden katsayı tartışmalarına, yaptığı yazılı bir açıklamayla sert tepki gösterdi. Birden. açıklamasında 'Karar ideolojiktir' diyen Başbakan Erdoğan'a da cevap verdi.
Açıklamada 'Danıştay'da görülmekte olan sözü edilen dava hakkında eleştiri sınırlarını aşan, daire kararını ideolojik olarak niteleyen açıklamalarını bir talihsizlik olarak görüyoruz.' denildi.

Gül'den sükunet uyarısı
CUMHURBAŞKANI Abdullah Gül, YÖK Başkanı ile görüştüğünü açıkladı ve katsayı kararına ilişkin 'Sükunetle takip etmek gerekir. Bir kargaşaya mahal verilmemeli ' dedi. Gül, sıkıntıların sınava giren öğrencilere yansımadan uygun bir şekilde halledilmesi gerektiğine inandığını da kaydetti.

YARIN
l Katsayı fen liseleri de etkiliyor mu?
l Katsayı öğrenciyi küstürüyor mu?
l Katsayı sorunu nasıl çözülür?
l Eğitim sisteminde yapılan değişiklikler yeterince tartışılıyor mu?
l Sorunun çözümüne TÖDER'in katkısı nedir?