Bankalardaki odaları ibreti alem için boş bırakıyoruz

Bakan Ali Babacan, kamu bankalarını özel banka gibi yönettiklerini belirterek, 'Bankaları siyasi müdahaleden uzak tuttuk. Eş-dost dönemi sona erdi. Bankalardaki bakan odaları ibret olsun diye boş tutuluyor' dedi

2001 krizinde katrilyonluk görev zararları ile boğuşan kamu bankaları, küresel krize rağmen kar rekorları kırıyor. Dipten zirveye çıkan Ziraat Bankası, 2002'de 0.2 milyar lira olan karını 2009 yılının 10 aylık verilerine göre 3 milyar lira sınırına dayandırarak, Türkiye'nin en çok kar eden bankası oldu. Halkbankası'nın 0.2 milyar TL olan net karı da aynı dönemde 1.2 milyar liraya ulaştı.

TARİHİN EN YÜKSEK KåRI
Yüksek görev zararları ve takipteki alacakları nedeniyle devletin sırtında kambur olan kamu bankaları, sektörün zirvesine oturdu. Ziraat Bankası'nın 2002'de 37.7 milyar TL olan aktif büyüklüğü, 124.5 milyar TL'yi buldu. Bankanın 2002'de 4.2 milyar TL olan kredi miktarı, 36.5 milyar TL olurken, mevduatı da 28 milyar TL'den 98.5 milyar TL'ye çıktı. Karlılığı ile sektör lideri olan Ziraat Bankası, 2002'de 0.2 milyar TL olan karını 2.7 milyar TL'ye çıkardı. Böylece, Türk bankacılık tarihindeki en yüksek kar rakamına ulaşmış oldu. Yıl sonu rakamlarının açıklanmasıyla, kar miktarının daha da yükselmesi bekleniyor. Bankanın öz kaynak karlılığı da yüzde 4.2'den yüzde 43.1'e tırmandı.

ÖZEL BANKA GİBİ YÖNETTİK
Kamu bankalarının geldiği durumu değerlendiren Başbakan Yardımcısı
Babacan, bu bankaların, 2002'den itibaren gerçek anlamda bankacılık yaptığını söyledi. Babacan, kamu bankalarına çok ciddi prensipler getirdiklerini ifade ederek, bu bankaları çalışma şekli ve karlılık hedefleri gibi konularda özel bankalardan ayırmadıklarını söyledi. Babacan, bankaları hükümet politikalarından uzak şekilde yönettiklerini aktararak, 'Bunların bankalara zarar ettirme adına yapılmasının önünü kestik. Bankalar gerçek anlamda maliyet hesabı yapıyor. Makul kar sağlayacak faiz uyguluyor. Özel şartlı kredi kullandırılacaksa bunun karşılığı bütçeye konuyor' diye konuştu. Bankalarda bulunan bakan makam odalarına işaret eden Babacan, 'Ziraat'in Ulus'taki tarihi binasında bir bakan odası var. Halkbank'ın 29'uncu katında bakan odası var. Bankaların yönetim kurulu var, buraya bir bakan niye oturur. Hükümet ilkeleri belirler ama işletmede bankalar tamamen serbest. 'Şu benim dostum buna kredi ver' demek, bankaları zor duruma düşürür. İbret olsun diye o odalar boştur. Bir gün birileri gelip o odada oturuyorsa, bilin ki eskiye dönülmüştür' diye konuştu. Babacan, kamu bankaları gibi özel bankalar için de ciddi kurallar getirerek kararlılıkla uyguladıklarını ifade ederek, Türkiye'nin, krizde bankacılık sistemine kamu kaynağı aktarmadığına dikkat çekti.

Ziraat'in takipteki kredileri düşük
Zİraat Bankası, 2002'de yüzde 62.1 ile çok yüksek oranda bulunan takipteki kredi oranını da yüzde 2.4'e indirdi. Sektör ortalaması 2002'de yüzde 17.7 iken, bugün yüzde 5.2 oldu. Ziraat Bankası, ortalamanın çok üstünde olan takipteki kredi oranını, sektör ortalamasının yarısına indirmiş oldu. Temel görevi çiftçiye ve tarım sektörüne kaynak sağlamak için Ziraat Bankası, bu alanda kullandırdığı kredileri de 34 kat artırdı. Banka, her hafta 155 milyar TL'lik tarımsal kredi kullandırıyor.

Halkbank'ta % 23.6'dan 1.5'e indi
HalkbankasI da 2002'de 17.4 milyar TL olan aktif büyüklüğünü, 57.2 milyar TL'ye çıkarırken, bankanın 11.5 milyar TL olan mevduat miktarı 40.8 milyar TL oldu. Bankanın kredi miktarı da 1.2 milyar TL'den 29.7 milyar TL'ye çıktı. Bankanın, 2003'te 0.2 milyar TL olan net karı 1.2 milyar TL olurken, yüzde 22.1 olan öz kaynak karlılığı da yüzde 33.4'e yükseldi. Banka, yüzde 23.6 olan takipteki sektör kredisi miktarını da yüzde 1.5'e indirdi.

Deniz ÇİÇEK